{"id":157,"date":"2016-02-29T19:52:27","date_gmt":"2016-02-29T17:52:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.candanturhan.com\/?p=157"},"modified":"2018-09-04T13:18:52","modified_gmt":"2018-09-04T10:18:52","slug":"zeytinyagi-gunun-tuyosu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/2016\/02\/29\/zeytinyagi-gunun-tuyosu\/","title":{"rendered":"Zeytinya\u011f\u0131: g\u00fcn\u00fcn t\u00fcyolar\u0131"},"content":{"rendered":"

Neden<\/i>: Madem zeytin ve zeytin a\u011fac\u0131 ve zeytinya\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde hala gizemli bir \u015fey olarak yer al\u0131yor hayatlarda, madem t\u00fcketicinin hala kafas\u0131 kar\u0131\u015fabiliyor, madem iyi elma, \u00e7\u00fcr\u00fck elma ay\u0131rt etmek o kadar zor olarak alg\u0131lan\u0131yor, o halde arada bir, k\u0131sa k\u0131sa, s\u0131r perdesini aralayal\u0131m ve zeytin hakk\u0131nda ufak t\u00fcyolar verelim. Ki herkes e\u011frisini, do\u011frusunu iyice \u00f6\u011frensin\u2026<\/i><\/p>\n

Yazan\u0131n referans\u0131: Zeytine her \u015feyiyle a\u015f\u0131k, bizzat zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n aras\u0131nda ya\u015fayan, her g\u00fcn y\u00fczlerce zeytin a\u011fac\u0131 ve onlarca zeytinci g\u00f6ren, zeytin ve zeytinya\u011f\u0131 hakk\u0131nda T\u00fcrkiye’de yay\u0131mlanm\u0131\u015f kitaplar\u0131n hepsini, yurtd\u0131\u015f\u0131nda yay\u0131mlanm\u0131\u015f kitaplardan bir\u00e7o\u011funu okumu\u015f, zeytinya\u011f\u0131 tad\u0131m e\u011fitimi alm\u0131\u015f, Kaliforniya, \u0130talya ve T\u00fcrkiye’deki zeytin ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131 takip eden,\u00a015 senelik zeytinci.<\/strong><\/p>\n

\"IMGP4057\"<\/p>\n

1. Bug\u00fcn\u00fcn t\u00fcyosu: Var y\u0131l\u0131, yok y\u0131l\u0131<\/b><\/p>\n

\u0130ngilizcesi, volatility (volatilite). \u00d6ncelikle zeytinin cinsine ba\u011fl\u0131d\u0131r – her \u00fclkede farkl\u0131 onlarca cins vard\u0131r, bunlar\u0131n baz\u0131s\u0131n\u0131n volatiliteye e\u011filimi vard\u0131r, baz\u0131s\u0131 daha dayan\u0131kl\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye’deki ya\u011fl\u0131k zeytin cinslerinin ve a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu volatiliteye e\u011filimlidir.<\/p>\n

Volatilite ayr\u0131ca zeytin hasad\u0131yla alakal\u0131d\u0131r. Bir sene \u00e7ok zeytin verir, \u00e7ok hasat yapars\u0131n\u0131z, sonraki sene yok y\u0131l\u0131 olmas\u0131 b\u00fcy\u00fck ihtimaldir. Bunun nedeni, a\u011fa\u00e7lar genel olarak hasatta yorulur, elle bile toplasan\u0131z, meyve vermekten yorulur. Ayr\u0131ca elle de\u011fil \u00e7o\u011funlukla i\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fcn daha verimli kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in s\u0131r\u0131k veya makinayla hasat yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, a\u011fa\u00e7lar\u0131n g\u00f6zleri zedelenir, sonraki seneye daha az g\u00f6z, yani \u00e7i\u00e7ek, yani meyve olur.<\/p>\n

Volatilite ayr\u0131ca \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131rada iklime de ba\u011fl\u0131d\u0131r. Volatiliteye e\u011filimli bir a\u011fa\u00e7, bir de a\u011f\u0131r hasat edilmi\u015fse, havalar da \u00e7ok so\u011fuk \/ \u00e7ok s\u0131cak \/ \u00e7ok kurak \/ \u00e7ok ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 vb gitmi\u015fse, buyrun size yok y\u0131l\u0131.<\/p>\n

Bir de zeytinin psikolojisi vard\u0131r ki, onu anlatmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. En basit haliyle \u015f\u00f6yle s\u00f6yleyebilirim: Zeytin \u00e7evresine \/ \u00f6nc\u00fcllerine uyum sa\u011flar. Var y\u0131l\u0131 yok y\u0131l\u0131 olan yeti\u015fkin a\u011fa\u00e7larla dolu bir zeytinli\u011fe az say\u0131da d\u00fc\u015f\u00fck volatilite zeytin fidanlar\u0131 dikerseniz b\u00fcy\u00fck ihtimalle onlar \u00e7o\u011funlu\u011fa ayak uydururlar. \u00c7ok ya\u015fl\u0131 a\u011fa\u00e7lar, onlarca senedir iki y\u0131lda bir hasat edilmeye al\u0131\u015f\u0131k olduklar\u0131ndan, ok\u015fayarak bile hasat etseniz iki y\u0131lda bir verirler. Vs, vs..<\/p>\n

Velhas\u0131l, tar\u0131mdaki her \u015fey gibi volatilite de tek bir etkene ba\u011flanamaz ve mevcut zeytinliklerde kolay kolay engellenemez. (Yeni zeytinlik tesis ediyorsan\u0131z durum biraz daha kontrol edilebilir.)<\/p>\n

Var y\u0131l\u0131, yok y\u0131l\u0131 y\u00f6resel olarak, hatta bah\u00e7eden bah\u00e7eye de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterir.<\/p>\n

 <\/p>\n

2. Bug\u00fcn\u00fcn t\u00fcyosu: Elle toplama, ayakla(!) toplama<\/b><\/p>\n

Zeytin T\u00fcrkiye’de geleneksel olarak s\u0131r\u0131kla toplan\u0131r. \u00d6nce ye\u015fildir, hamd\u0131r, d\u00fc\u015fmesi daha zordur, o y\u00fczden beklenir. Zamanla karar\u0131r, yani olgunla\u015f\u0131r, dal\u0131ndan daha kolayl\u0131kla d\u00fc\u015fer. Hem s\u0131r\u0131kla vuruldu\u011funda, hem r\u00fczgarla, ya\u011fmurla, kendili\u011finden.<\/p>\n

Geleneksel toplama y\u00f6nteminde, kararm\u0131\u015f zeytinlerin a\u011fac\u0131n\u0131n dibine geni\u015f \u00e7ul yay\u0131l\u0131r. Bir adam elindeki s\u0131r\u0131\u011f\u0131 a\u011fac\u0131n dallar\u0131na ve zeytinlere vura vura zeytinleri \u00e7ula d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. Sonra kad\u0131nlar \u00e7uldaki zeytinleri biraraya getirir, dal\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6p\u00fcn\u00fc ay\u0131klar. Kad\u0131nlar ayr\u0131ca \u00f6nceki haftalarda yere d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, toprakta beklemi\u015f dip zeytinini toplamakla g\u00f6revlidir. Bu dip zeytini genelde (zeytin sahibine g\u00f6re “az beklemi\u015fse”) ba\u015f zeytine, yani dal\u0131ndan toplanana kat\u0131l\u0131r. \u00c7ok k\u00f6t\u00fc, kuru, uzun beklemi\u015fse veya sahibi daha titizse ayr\u0131 toplan\u0131r, genelde ya\u011fhaneye sat\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Toplanan zeytinler bir s\u00fcre \u00e7ulda kal\u0131r, yeterince \u00e7o\u011fal\u0131nca altm\u0131\u015far kilo alan \u00e7uvallara konur, a\u011f\u0131zlar\u0131 dikilir. \u00c7uvallar zeytinlikte durur veya bir kenara \u00fcst\u00fcste istif edilir veya r\u00f6morka at\u0131larak hayvan dam\u0131n\u0131n yan\u0131na al\u0131n\u0131r, vb. Zeytin toplama fasl\u0131 bitene, b\u00fct\u00fcn zeytin toplanana kadar zeytin \u00e7uvallar\u0131 g\u00fcvenli bir yerde bekler. Sonra r\u00f6morka sallanarak ya\u011fhane avlusuna at\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Bu, T\u00fcrkiye’nin geleneksel toplama y\u00f6ntemi. En ucuz, en kolay, en iyi bilinen, en yayg\u0131n. Ama her \u015fey de\u011fi\u015fiyor tabii: Zeytin tanelerine ve a\u011fac\u0131na s\u0131r\u0131ktan \u00e7ok daha az zarar veren makinalar var art\u0131k. \u0130zmir’in g\u00fcney b\u00f6lgesinde zeytinin hemen hemen %80’inin bu makinalarla topland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilirim. Makinalar\u0131n bir faydas\u0131 da \u015fu ki, s\u0131r\u0131ktan 3-4 kat h\u0131zl\u0131 hasat yapt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, toplanan zeytin \u00f6tekilerin bitmesini ve ya\u011fhaneye gitmeyi daha k\u0131sa s\u00fcre bekliyor.<\/p>\n

Makinadan ba\u015fka bir de “elle toplama” var. Bunda da zeminden ve merdivenlerle uzanarak, elle ve elin b\u00fcy\u00fck versiyonu gibi bir alet olan taraklarla toplan\u0131yor zeytin. Ayn\u0131 anda bir s\u00fcr\u00fc kad\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor olmas\u0131 gerekiyor ki i\u015f -nisbeten- h\u0131zl\u0131 gitsin. Bunda her bir zeytine tek tek el de\u011fiyor, g\u00f6z de\u011fiyor, \u00e7ok daha \u00f6zenli, \u00e7ok daha de\u011ferli bir i\u015f bu \u00f6teki seri toplamalara k\u0131yasla.<\/p>\n

Tabii \u015fu da var: Makinaya yat\u0131r\u0131m yapan, elle toplamak i\u00e7in onca i\u015fg\u00fcc\u00fcne masraf eden ki\u015fi zeytine her a\u015famada \u00e7ok daha fazla \u00f6zen g\u00f6steriyor! Daha bilin\u00e7li bir zeytinci oluyor bu ki\u015filer, zeytini \u00e7uvallarda ezdirmiyor, kasalara topluyor veya \u00e7uvallar\u0131 daha az doldurup daha dikkatli oluyor.\u00a0 Zeytinleri g\u00fcne\u015fte b\u0131rakm\u0131yor. Ya\u011fhaneye daha s\u0131k g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor, zeytini daha az bekletmek i\u00e7in. Acele ettiriyor ya\u011fhanecileri s\u0131kt\u0131rmak i\u00e7in. Dip zeytinini katm\u0131yor g\u00fczel ba\u015f zeytine.<\/p>\n

Bir de \u00e7o\u011funlukla, daha bilin\u00e7li ve bilgili oldu\u011fundan, zeytinin ya\u011f\u0131n\u0131n kapkara olmadan evvel daha zengin, daha lezzetli oldu\u011funu biliyor ve zeytinini daha erken hasat ediyor. Bu, s\u0131r\u0131kla toplamada pek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Netice her y\u00f6nden daha iyi yani.<\/p>\n

Dikkat: Sadece daha ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ki\u015filikler i\u00e7in: \u0130talya ve \u0130spanya \u00e7o\u011funlukla yeni zeytin plantasyonlar\u0131yla \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Yani d\u00fcmd\u00fcz arazide, standart aral\u0131kl\u0131, belli cins dikim yap\u0131l\u0131yor, d\u00fczg\u00fcn sulan\u0131yor, standart ve al\u00e7ak budan\u0131yor, vb. Bunun hasad\u0131 da \u00e7ok kolay: A\u011fa\u00e7lar\u0131n aralar\u0131na beton d\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f oluyor, pa\u015fa pa\u015fa orada y\u00fcr\u00fcyen toplama arac\u0131 her bir a\u011fac\u0131 tutuyor, alt\u0131na bir ters \u015femsiye a\u00e7\u0131yor, birka\u00e7 saniye a\u011fac\u0131 silkeliyor, zeytin \u015femsiyede ve ordan arac\u0131n haznesinde, hop bir sonraki a\u011faca…<\/p>\n

Son iki k\u00fc\u00e7\u00fck t\u00fcyo, benden na\u00e7izane:<\/p>\n

1) Geleneksel her zaman iyi de\u011fildir, kendi g\u00f6z\u00fcn\u00fczle kafan\u0131zla bir de\u011ferlendirin, ara\u015ft\u0131r\u0131n.<\/p>\n

2) \u00c7ocuklu\u011funuzdaki gibi eci\u015f b\u00fcc\u00fc\u015f elmalar ve kurtlu bezelyeler sat\u0131yor diye kimseyi ilah kabul etmeyin, kendi g\u00f6z\u00fcn\u00fczle kafan\u0131zla bir de\u011ferlendirin, ara\u015ft\u0131r\u0131n.<\/p>\n

 <\/p>\n

3. Bug\u00fcn\u00fcn t\u00fcyosu: so\u011fuk s\u0131k\u0131m, 1. s\u0131k\u0131m, 2. s\u0131k\u0131m vb\u2026<\/b><\/p>\n

Zeytinya\u011f\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, iki y\u00f6ntemden biriyle s\u0131k\u0131l\u0131yor: Ya ta\u015f de\u011firmende, ya kontin\u00fc s\u0131k\u0131m tesisinde.<\/p>\n

    \n
  1. \u201cGeleneksel\u201d de denilen ta\u015f de\u011firmen s\u0131k\u0131m tesislerinden T\u00fcrkiye\u2019de ve d\u00fcnyada \u00e7ok \u00e7ok az say\u0131da kald\u0131, yani ula\u015fabildi\u011finiz zeytinya\u011flar\u0131ndan \u00e7ok \u00e7ok az\u0131 ta\u015f de\u011firmen s\u0131k\u0131m\u0131d\u0131r. S\u0131k\u0131m terimlerinden kuru s\u0131k\u0131m, sulu s\u0131k\u0131m, 1. s\u0131k\u0131m, 2. s\u0131k\u0131m<\/i><\/b> ifadeleri, sadece ve sadece ta\u015f de\u011firmene aittir. Ba\u015fka bir sistemde bu kelimeler bir \u015fey ifade etmez, alakal\u0131 de\u011fildir. A\u00e7\u0131l\u0131mlar\u0131 \u015f\u00f6yledir: (B\u00fct\u00fcn bu prosesi isteyene her detay\u0131yla uzun uzun anlatabilirim, burada sadece s\u0131k\u0131lmadan okuyabilece\u011finiz kadar \u00f6zetliyorum.) Zeytin hamuru k\u0131l keselere konup \u00f6nce oldu\u011fu gibi s\u0131k\u0131l\u0131r = kuru s\u0131k\u0131m = 1. s\u0131k\u0131m. Sonra bu s\u0131k\u0131mdan \u00e7\u0131kacak olan \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra, daha da ya\u011f vard\u0131r hamurun i\u00e7inde ama didiklenmesi gerekir. Bu a\u015famada zeytin hamuruna s\u0131cak su d\u00f6k\u00fcl\u00fcr ve keselerdeki hamur tekrar s\u0131k\u0131l\u0131r = sulu s\u0131k\u0131m = 2. s\u0131k\u0131m. Do\u011fal olarak 1. s\u0131k\u0131m\u0131n sonucu sadece zeytinya\u011f\u0131d\u0131r ve suyla temas etmemi\u015ftir. 2. s\u0131k\u0131m\u0131n sonucu ise sulu zeytinya\u011f\u0131d\u0131r ve suyundan ayr\u0131lmas\u0131 gerekir. Her ikisi de % 100 saf, nat\u00fcrel, s\u0131zma, i\u015flemden ge\u00e7memi\u015f, hakiki, yemeklik zeytinya\u011f\u0131d\u0131r.<\/li>\n
  2. Kontin\u00fc s\u0131k\u0131m tesisleri, modern ve hijyenik bir sistem olarak g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki zeytinya\u011f\u0131 standard\u0131 haline geldi. Bu sistemin \u00fc\u00e7 fazl\u0131 ve iki fazl\u0131s\u0131 var; iki fazl\u0131 daha yeni sistem ve daha az su kullan\u0131l\u0131yor, yani daha iyi ya\u011f elde ediliyor. (Bunu ancak ya\u011fhaneye veya ya\u011fhaneyi bilene sorarak \u00f6\u011frenebilirsiniz.) So\u011fuk s\u0131k\u0131m ve s\u0131cak s\u0131k\u0131m <\/i><\/b>ifadeleri bu sisteme aittir. Kontin\u00fc sistemde de i\u015flem \u015f\u00f6yle: Zeytin sisteme girer, hamur haline getirilir, yine hamurdan ya\u011f\u0131n al\u0131nmas\u0131 i\u015flemi yap\u0131lacakt\u0131r. Bunun i\u00e7in hamura su eklenmesi gerekir.\u00a0 Bu su so\u011fuk olabilir = so\u011fuk s\u0131k\u0131m, ya da s\u0131cak olabilir = aaa, ne, aman Tanr\u0131m, s\u0131cak suyu kim eklemi\u015f?!? Yani anlayaca\u011f\u0131n\u0131z, hi\u00e7 kimse ben s\u0131cak s\u0131k\u0131m yap\u0131yorum demez. \u201cSo\u011fuk s\u0131k\u0131m\u201d ifadesindeki \u201cso\u011fuk\u201dun ka\u00e7 derece oldu\u011fu da son derece esnektir. Olmas\u0131 gereken, yani so\u011fuk s\u0131k\u0131m d\u00fcnya standard\u0131 28 derece santigradd\u0131r, ama T\u00fcrkiye\u2019de bu kadar d\u00fc\u015f\u00fck derecede s\u0131kan varsa ben de di\u015fimi k\u0131rar\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc su ne kadar s\u0131caksa, o kadar \u00e7ok ya\u011f o kadar daha kolayca \u00e7\u0131kar. El girebilir s\u0131cakl\u0131kta olsun su, yani 40 derecenin alt\u0131nda, siz ona kurban olun\u2026 Bunun da ger\u00e7e\u011fini zaten sadece ya\u011fhaneden \u00f6\u011frenebilirsiniz, orada bizzat \u00e7al\u0131\u015fan elemanlardan. Patrondan veya etiketten alaca\u011f\u0131n\u0131z bilginin g\u00fcvenilirli\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ben \u015fahsen defalarla deneyimledim. Ha nedir, etikete \u201cso\u011fuk s\u0131k\u0131m\u201d yazan ki\u015fi bunun daha iyi oldu\u011funu biliyordur, yazmayana k\u0131yasla daha \u00f6zenli, daha dikkatlidir ya\u011f\u0131n kalitesi hakk\u0131nda ve bu nedenle muhtemelen (en az\u0131ndan daha) so\u011fuk su kullan\u0131yordur s\u0131k\u0131mda. Bu da tecr\u00fcbe sonucu elde edilmi\u015f bir neticedir, bilimsel falan de\u011fildir ama ben sorana e\u015fe dosta, \u201cBuna dikkat edin,\u201d derim. Her neyse, kontin\u00fc s\u0131k\u0131mdan elde edilen ya\u011f da % 100 saf, nat\u00fcrel, s\u0131zma, i\u015flemden ge\u00e7memi\u015f, hakiki, yemeklik zeytinya\u011f\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ol>\n

    \u0130lerde, istek olursa, b\u00fct\u00fcn bu s\u0131k\u0131m proseslerini t\u00fcm detaylar\u0131yla da anlatabilirim. Ya\u011fhanede buram buram zeytin kokular\u0131 aras\u0131nda saatlerce b\u00fcy\u00fclenmi\u015f \u015fekilde dikilip makinalar\u0131, ta\u015flar\u0131, presleri izlemi\u015fli\u011fim oldu\u011fundan hi\u00e7 sorun de\u011fil\u2026<\/p>\n

     <\/p>\n

    4. Bug\u00fcn\u00fcn t\u00fcyosu: Zeytinya\u011f\u0131nda s\u0131n\u0131fland\u0131rmalar<\/b><\/p>\n

    Zeytinya\u011flar\u0131, T\u00fcrk G\u0131da Kodeksi\u2019ne g\u00f6re \u00fc\u00e7 s\u0131n\u0131fta de\u011ferlendirilir:<\/p>\n

      \n
    1. naturel (= do\u011fal) zeytinya\u011flar\u0131<\/li>\n
    2. rafine (= i\u015flenmi\u015f) zeytinya\u011flar\u0131<\/li>\n
    3. riviera (=pa\u00e7al) zeytinya\u011flar\u0131<\/li>\n<\/ol>\n

      Rafine, yani i\u015flenmi\u015f ya\u011f sizin hi\u00e7bir zaman kar\u015f\u0131n\u0131za \u00e7\u0131kmaz, onu bir kenara koyun, kafan\u0131z\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131n. K\u00f6t\u00fc zeytinlerin k\u00f6t\u00fc kokulu, tats\u0131z, y\u00fcksek asitli, meyve tad\u0131 olmayan ama yine de neticede zeytinin meyve suyu olan ve do\u011fal y\u00f6ntemlerle s\u0131k\u0131lm\u0131\u015f ya\u011f\u0131 ne yap\u0131lacak?.. Denize d\u00f6k\u00fclecek de\u011fil ya, rafinasyon denilen fiziksel ve kimyasal i\u015flemlerden ge\u00e7iyor ve tats\u0131z, kokusuz, asitsiz, % 100 saf zeytinya\u011f\u0131 olarak hayat\u0131na devam ediyor. Bu rafine ya\u011f, i\u015flenme olay\u0131 budur yani.<\/p>\n

      Rafine zeytinya\u011f\u0131na ancak riviera ya\u011f\u0131n i\u00e7inde denk gelirsiniz siz. Riviera demek pa\u00e7al demek, yani iyi ile eh pek de iyi olmayan\u0131n kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 demek. Rafine ya\u011fa insaf\u0131na g\u00f6re% 10-15 civar\u0131nda naturel ya\u011f ekle, buna da riviera deniyor. Aman ne hafif, yemeklerde kullanay\u0131m, falan dedi\u011finiz riviera budur; bunun istisnas\u0131, ba\u015fka t\u00fcrl\u00fcs\u00fc falan yoktur: % 85-90 i\u015flenmi\u015f rafine ya\u011f, kalan\u0131 g\u00fczel ya\u011f.<\/p>\n

      Rafine ya\u011f i\u015flemden ge\u00e7ti\u011fi i\u00e7in asidi s\u0131f\u0131rlan\u0131r, % 0.3\u2019\u00fc ge\u00e7emez s\u0131n\u0131fland\u0131rmaya g\u00f6re. (Bu da size ders olsun: B\u00fct\u00fcn olay asit oran\u0131nda de\u011filmi\u015f demek ki! D\u00fc\u015f\u00fck asitli ama feci ya\u011flar da varm\u0131\u015f.)<\/p>\n

      Geldik naturel ya\u011flara. Muhatap olmak istedi\u011finiz ya\u011flar bunlard\u0131r. \u00c7ok basit ve k\u0131sa anlataca\u011f\u0131m akl\u0131n\u0131zda kalmas\u0131 umuduyla, bir daha \u201cS\u0131zma ya\u011f ald\u0131m ama naturelden daha iyi midir, birinci ald\u0131m rafine olmas\u0131n,\u201d gibi sorularla kar\u015f\u0131la\u015fmamak dile\u011fiyle! Naturel, do\u011fal, g\u00fczel, cici ya\u011flar\u0131n s\u0131n\u0131flar\u0131 da \u015funlar:<\/p>\n

        \n
      1. ekstra naturel s\u0131zma (extra virgin): % 0,8 asit max<\/li>\n
      2. naturel birinci (virgin): % 2 asit max<\/li>\n
      3. naturel ikinci: y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131ld\u0131 :))<\/li>\n
      4. lampant: % 2 ve \u00fczerinde asit, yani rafinajl\u0131k ya\u011f<\/li>\n<\/ol>\n

        T\u00fcrk G\u0131da Kodeksi bu s\u0131n\u0131fland\u0131rmalar\u0131 bu standartlara g\u00f6re yap\u0131yor. Asit oran\u0131ndan ba\u015fka bir kriter olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, bu asl\u0131nda t\u00fcketici i\u00e7in, ya da en az\u0131ndan gurme t\u00fcketici i\u00e7in, \u00e7ok anlaml\u0131 bir s\u0131n\u0131fland\u0131rma de\u011fil. Halbuki uluslararas\u0131 zeytinya\u011f\u0131 piyasas\u0131nda, IOC (International Olive Council) diyor ki, extra virgin olive oil <\/i>i\u00e7in sadece asit oran\u0131n\u0131n % 0,8\u2019in alt\u0131nda olmas\u0131 yetmez, peroksit seviyen de \u00f6l\u00e7\u00fclecek, duyusal \u00f6zelliklerin de harika olacak. Bu \u015fekilde bir s\u0131navdan daha ge\u00e7iyor ya\u011flar, ondan sonra evet, bu olmu\u015f, buna extra virgin <\/i>diyebiliriz diyorlar.<\/p>\n

        Her neyse, biz zaten t\u00fcketici olarak her ne kadar bu tan\u0131mlarla kafam\u0131z\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rsak da, genelde T\u00fcrk G\u0131da Kodeksi s\u0131n\u0131fland\u0131rmas\u0131ndan \u00e7ok, etikette daha s\u00fcsl\u00fc yazan marka ve markan\u0131n kendine koydu\u011fu s\u0131n\u0131fland\u0131rmay\u0131 ciddiye al\u0131yoruz – ki bunun da bir mahsuru yok zaten bence. Kendi dama\u011f\u0131m\u0131za da g\u00fcvenmeyi bildikten sonra yani.<\/p>\n

         <\/p>\n

        5. Bug\u00fcn\u00fcn t\u00fcyosu: Zeytinya\u011f\u0131n\u0131n iyisi k\u00f6t\u00fcs\u00fc<\/b><\/p>\n

        Zeytinya\u011f\u0131n\u0131n iyisi k\u00f6t\u00fcs\u00fc hakk\u0131nda yaz\u0131lacaklar bitmez. Ben akl\u0131ma geldi\u011fi kadar kendi kriterlerimi yazaca\u011f\u0131m.<\/p>\n

          \n
        1. Ayval\u0131k\u2019ta, Edremit\u2019te de olsa, g\u00fczel de koksa, rengi \u015fahane de olsa, yolun kenar\u0131nda, H\u00fcsamettin amcan\u0131n bah\u00e7esinde, k\u00f6ftecinin tezgah\u0131nda sat\u0131lan ya\u011flar, ezici \u00e7o\u011funlukla, naho\u015f ko\u015fullarda \u00fcretilmi\u015ftir. Dikkat: Ya\u011flar\u0131n naho\u015f oldu\u011funu s\u00f6ylemiyorum, \u00f6ncelikle naho\u015f ko\u015fullarda \u00fcretildi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyorum. Bu gibi \u00fcreticilerde, son derece iyi niyetli ve temiz kalpli olmalar\u0131na ra\u011fmen, maliyet hassasiyeti azami oldu\u011fu i\u00e7in, ko\u015fullar T\u00fcrkiye\u2019nin geleneksel d\u00fc\u015f\u00fck maliyetli ko\u015fullar\u0131 olarak kalmak zorundad\u0131r. Yani (a) zeytin dal\u0131nda bekler iyice ya\u011flanana kadar, bu arada bir\u00e7ok duyusal \u00f6zelli\u011fini kaybeder ama ya\u011f miktar\u0131 artar, (b) toplan\u0131rken yerlere \u00f6nceden d\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f dip zeytin (\u015fansl\u0131ysan\u0131z iyisi) de kat\u0131l\u0131r, ziyan edilecek hali yoktur ya, (c) zeytin kasalara de\u011fil \u00e7uvallara doldurulur, s\u0131k\u0131lmadan evvel ezilerek ve hava almadan bekler, (d) \u00e7uvallar \u00e7o\u011funlukla kullan\u0131lm\u0131\u015f \u00e7uvallard\u0131r, baz\u0131 hallerde \u00f6rne\u011fin hayvan yemi veya dip zeytin ta\u015f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r, (e) bol zeytin toplanana kadar \u00e7uvallar bir kenarda bekler, topland\u0131ktan sonra 3-5 g\u00fcn, bir hafta bekledi\u011fi olur toplu halde ya\u011fhaneye gidip s\u0131k\u0131lmadan \u00f6nce, (f) bol ya\u011f \u00e7\u0131ks\u0131n diye s\u0131cak su, kaynar su kullan\u0131lmas\u0131 istenir ya\u011fhaneden, organoleptik \u00f6zellikler, fenoller sizlere \u00f6m\u00fcr, (g) \u00e7\u0131kan ya\u011f mutlaka uzun s\u00fcre plastik bidonlarda bekler (\u00e7o\u011funlukla ac\u0131l\u0131\u011f\u0131 gitsin diye a\u011fz\u0131 a\u00e7\u0131k olarak) ve sat\u0131laca\u011f\u0131 zaman \u00e7o\u011funlukla daha \u00f6nceden kullan\u0131lm\u0131\u015f pet \u015fi\u015felere doldurulur, m\u00fc\u015fteri \u00e7ekmesi i\u00e7in g\u00fcne\u015fin aln\u0131na dizilir, vb vb\u2026<\/li>\n
        2. Market raflar\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck marka zeytinya\u011flar\u0131n\u0131n s\u0131zmalar\u0131n\u0131n elle tutulur bir fenal\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funa ben inanm\u0131yorum, yani “Kim bilir neler kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r!?” paranoyas\u0131 fantastik bir \u015fey bence. Ama Ay\u015fe\u2019nin, Fatma\u2019n\u0131n \u015furadaki, buradaki bah\u00e7esinden \u00fcretti\u011fi, el de\u011fmi\u015f, g\u00f6z de\u011fmi\u015f ya\u011fdan daha ki\u015filiksiz, daha \u201ccans\u0131z\u201d oldu\u011fu kesin. Kald\u0131 ki ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak toplama zeytinden \u00fcretiliyor b\u00fcy\u00fck markalar\u0131n \u00fcr\u00fcnleri. \u0130mkan\u0131 olana bunlar\u0131 tercih etmemesini sal\u0131k veririm.<\/li>\n
        3. Market raflar\u0131ndaki k\u00fc\u00e7\u00fck marka zeytinya\u011flar\u0131n\u0131 genellikle destekliyorum. Bunlarda ilk ve esas kriter, \u00fcretimleri kendi zeytinliklerinden mi? Kendi zeytinliklerinden, \u00f6zenli ama abart\u0131s\u0131z bir prosesle \u00fcreten ve satanlar\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc genelde iyidir. Kalite kontrole, uluslararas\u0131 normlara vb riayet etti\u011fini g\u00f6steren etiketler de g\u00fcvenilirli\u011fi art\u0131rabilir. Yine de en itibar edilecek kriter, yine bana g\u00f6re, \u015fahsi muhabbetle (veya at\u0131yorum bir gazetede yay\u0131mlanan r\u00f6portajla) anla\u015f\u0131lacak “zeytin a\u015fk\u0131”d\u0131r. Ya\u011f\u0131n kalitesi i\u00e7in en \u00f6nemli malzeme!<\/li>\n
        4. \u00dcretim ko\u015fullar\u0131na g\u00fcvendikten sonra, g\u00fczel ya\u011f ile k\u00f6t\u00fc ya\u011f\u0131 nas\u0131l ay\u0131rt edece\u011fiz derseniz be\u011fendi\u011finiz, dama\u011f\u0131n\u0131za iyi gelen ya\u011f iyidir, k\u00f6t\u00fc gelen k\u00f6t\u00fcd\u00fcr. Bu kadar basit. Ba\u015fka bir zaman uluslararas\u0131 kriterleri payla\u015f\u0131r\u0131m ama \u00f6zetle \u015funlar\u0131 s\u00f6yleyeyim ki, zeytinya\u011f\u0131n\u0131n rengi asla iyilik k\u00f6t\u00fcl\u00fck g\u00f6stergesi de\u011fildir ve zeytinya\u011f\u0131n\u0131n asidi asla ve kat\u2019a damakla anla\u015f\u0131lmaz. Zaten zeytinya\u011f\u0131n\u0131n kalitesini ve lezzetini \u00f6l\u00e7medeki bir\u00e7ok kriterden sadece bir tanesidir asit oran\u0131. Yani bir ya\u011f\u0131 tad\u0131p, \u201cHmm, \u00e7ok g\u00fczel, asidi kesin yar\u0131m\u0131n alt\u0131nda!\u201d falan gibi bir \u015fey s\u00f6ylerseniz fena halde dalga ge\u00e7erim, ona g\u00f6re!<\/li>\n<\/ol>\n

           <\/p>\n

          \u00d6rnekleme:<\/i><\/p>\n

          Bak\u0131n\u0131z, y\u00fcz vermeyece\u011fim k\u00fc\u00e7\u00fck marka zeytinya\u011flar\u0131ndan bir \u00f6rnek\u2026 Web sitesindeki yaz\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde:<\/i><\/p>\n

          \u00d6ncelikle Markam\u0131z neden A\u2026.. ve nereden gelir\u00a0? Antik \u00c7a\u011fda Lidya Kral\u0131 Kraz\u00fcs \u00fcn Karde\u015fi A\u2026..\u00a0Burhaniye-\u00d6ren\u00a0b\u00f6lgesini yerle\u015fim ve Liman merkezi olarak se\u00e7ip\u00a0ismini vermi\u015ftir. Marka ad\u0131m\u0131z buradan gelmektedir.<\/p>\n

          Uzun y\u0131llara dayanan Zeytin A\u011fac\u0131 yati\u015ftiricili\u011fi ve Zeytinya\u011f\u0131 tecr\u00fcbemizle ger\u00e7ek \u00dcreticiden arac\u0131s\u0131z T\u00fcketiciye ilkesini benimseyen A\u2026\u2026. Zeytinya\u011f\u0131<\/b>\u00a0\u00fcretimini ve faaliyetlerini Edremit K\u00f6rfezi Burhaniye\u2019de s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Ekim ve Aral\u0131k aylar\u0131 aras\u0131ndaki Zeytin\u00a0Hasat\u00a0zaman\u0131nda \u00f6zenle toplanan Zeytinler 24 saat i\u00e7inde bekletilmeden binlerce y\u0131ll\u0131k geleneksel y\u00f6ntem olan Ta\u015f Bask\u0131 ve 28\u00a0C yi\u00a0ge\u00e7meyen<\/b> So\u011fuk\u00a0S\u0131kma yada di\u011fer ad\u0131yla So\u011fuk\u00a0Pres<\/b> olarak Zeytinler\u00a0i\u015flenir,\u00a0Zeytinya\u011f\u0131 \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131r ve saklama ko\u015fullar\u0131na uygun olarak \u00a0en hijyen ve\u00a0en \u00a0ideal \u015fekilde Krom Tanklarda dinlendirilir, doluma haz\u0131r hale getirilir.<\/p>\n

          Amac\u0131m\u0131z ve ilkemiz, sa\u011fl\u0131k ve ya\u015fam bi\u00e7imi olan Do\u011fal S\u0131zma Zeytinya\u011f\u0131n\u0131 <\/b>bilinen en eski y\u00f6ntemlerle \u00fcretip, siz de\u011ferli t\u00fcketicilerimizin sofralar\u0131na getirmektir.<\/p>\n

          Sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ya\u015fam i\u00e7in sizde\u00a0Do\u011fal S\u0131zma Zeytinya\u011f\u0131 <\/b>t\u00fcketin.<\/p>\n

          Zeytinya\u011f\u0131 Sa\u011fl\u0131kt\u0131r !<\/p>\n

          Mitolojiden yola \u00e7\u0131kan, imla kurallar\u0131n\u0131 bilmeyen veya \u00f6nemsemeyen, ciddi g\u00f6z\u00fckmesini istedi\u011fi her kelimenin ba\u015f harfini b\u00fcy\u00fck yazan, abart\u0131l\u0131 bir \u015fekilde ger\u00e7ekte uygulanmayan y\u00f6ntemleri balland\u0131rarak anlatan, do\u011fal\u0131 s\u0131zmay\u0131 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve saireyi tekrar tekrar vurgulayan markalar, bana g\u00f6re g\u00fcvenilir markalar de\u011fildir.<\/i><\/p>\n

           <\/p>\n

          6. Bug\u00fcn\u00fcn t\u00fcyosu: Zeytinya\u011f\u0131 bekleyince ne olur?\u00a0<\/b><\/p>\n

          Zeytinya\u011f\u0131 ba\u015ftan y\u00fcksek kalitede de\u011filse, bekledik\u00e7e kalitesi iyice d\u00fc\u015fmeye ba\u015flar. Kapa\u011f\u0131 a\u00e7\u0131p koklamaya uzand\u0131\u011f\u0131n\u0131zda \u201cAy bu ne!\u201d diye y\u00fcz\u00fcn\u00fcz\u00fc buru\u015fturup geri ka\u00e7\u0131yorsan\u0131z, ya da a\u011f\u0131r, dura\u011fan, belirsiz bir koku al\u0131yorsan\u0131z i\u015fte bu beklemi\u015flik kokusudur. Sekt\u00f6rde \u201cransid\u201d olarak da nitelenir. Ben beklemi\u015f ama son kullanma tarihi ge\u00e7memi\u015f bisk\u00fcvi paketlerini a\u00e7t\u0131\u011f\u0131mda kar\u015f\u0131ma \u00e7\u0131kan kokuya benzetirim bunu.<\/p>\n

          Bekleyen kaliteli bir zeytinya\u011f\u0131 ise \u201cne olaca\u011f\u0131\u201d, tamamen bekleme ko\u015fullar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u0130yi ya\u011f, iyi bekleme ko\u015fullar\u0131nda k\u00f6t\u00fc ya\u011f olmaz, hi\u00e7bir \u015feycik olmaz. Ha, tek olan \u201ctaptazelik\u201d niteli\u011finin azalmas\u0131d\u0131r, ki zaten ortalama market veya butik zeytinya\u011f\u0131 t\u00fcketicisinin taptaze ya\u011fa ula\u015fma imkan\u0131 yoktur. Ya \u00fcretim s\u00fcrecinin gere\u011fi olarak, ya \u201cm\u00fc\u015fteri genzini yakt\u0131\u011f\u0131ndan \u015fikayet etmesin diye\u201d sat\u0131lan ya\u011flar size birka\u00e7 g\u00fcn, birka\u00e7 hafta i\u00e7inde ula\u015fmaz, ula\u015ft\u0131r\u0131lmaz. (Genzini yakma tazelik g\u00f6stergesidir, bir sonraki konuda i\u015fleyelim.) Zaten bulan\u0131kl\u0131k iyi satmad\u0131\u011f\u0131, ya\u011f\u0131n p\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131l olmas\u0131 istendi\u011fi i\u00e7in zeytinya\u011flar\u0131n\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 filtrelenir, bu esnada da bol bol oksijenle temas etti\u011fi i\u00e7in tazeli\u011fi de, yak\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 da b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde gider.<\/p>\n

          D\u00f6nelim, iyi bekleme ko\u015fullar\u0131na. Saklama kab\u0131n\u0131n iyisiyle ba\u015flayal\u0131m: Krom zeytinya\u011f\u0131 lancas\u0131, oksijenle temas\u0131 kesmek i\u00e7in azot gaz\u0131 bas\u0131lan tanklar, koyu renk camlar, lakl\u0131 zeytinya\u011f\u0131 tenekeleri d\u00f6rt d\u00f6rtl\u00fck saklama ortamlar\u0131d\u0131r. Hepsinde \u00f6ncelik ya\u011f\u0131n hava almamas\u0131d\u0131r. S\u0131cakl\u0131k olarak ortalama s\u0131cakl\u0131klar en iyisidir, donsa bile yap\u0131s\u0131 de\u011fi\u015fmez ama fazla s\u0131cak ortamlar, kalorifer \u00fcstleri vb ho\u015funa gitmez ya\u011f\u0131n. Bir de g\u00fcne\u015ften ve \u0131\u015f\u0131ktan sak\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r, \u015feffaf camlarda, g\u00fcne\u015f gelen raflarda, vb beklemesi hi\u00e7 hayra alamet de\u011fildir\u2026<\/p>\n

           <\/p>\n

          7. Bug\u00fcn\u00fcn t\u00fcyosu: Zeytinya\u011f\u0131nda ac\u0131l\u0131k ve yak\u0131c\u0131l\u0131k<\/b><\/p>\n

          Vallahi ben de bilmiyordum, hi\u00e7 utanmay\u0131n. Bana bile, ezelden zeytinci olan k\u00f6yl\u00fcm, \u201ckontin\u00fcde s\u0131k\u0131lan ya\u011f\u0131n ac\u0131 oldu\u011funu ve genzi yakt\u0131\u011f\u0131n\u0131, yenebilmesi i\u00e7in birka\u00e7 ay hava alarak, kapaklar a\u00e7\u0131k bekletilmesi gerekti\u011fini\u201d s\u00f6ylemi\u015fti de ben de saf saf inanm\u0131\u015ft\u0131m. \u00c7ok sonra uyand\u0131m olaya\u2026<\/p>\n

          Uluslararas\u0131 zeytinya\u011f\u0131 tad\u0131m e\u011fitimine kat\u0131l\u0131nca: zeytinya\u011f\u0131n\u0131n net ve objektif olarak de\u011ferlendirilebilen birka\u00e7 pozitif \u00f6zelli\u011fi aras\u0131nda ac\u0131l\u0131k ve yak\u0131c\u0131l\u0131k oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcmde (\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc de meyvemsilik). Ekteki \u201ctad\u0131m raporu\u201dnda g\u00f6rebilece\u011finiz gibi, ac\u0131l\u0131k ve yak\u0131c\u0131l\u0131k ayr\u0131 ayr\u0131 \u00e7ok olumlu, aranan zeytinya\u011f\u0131 \u00f6zellikleri. Neden? Bildi\u011fim kadar a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015fay\u0131m\u2026<\/p>\n

          Ac\u0131l\u0131k i\u00e7in \u201cZeytinya\u011f\u0131n\u0131n duyusal analizi\u201d kapsam\u0131nda yap\u0131lan a\u00e7\u0131klama, bunun ye\u015fil zeytinden veya ye\u015filden siyaha d\u00f6nmekte olan zeytinden \u00fcretilmi\u015f ya\u011f\u0131n karakteristik ilk tad\u0131 oldu\u011fu \u015feklinde. Dilin arkas\u0131ndaki V b\u00f6lgesinde hissedilir bu ac\u0131l\u0131k.<\/p>\n

          Yak\u0131c\u0131l\u0131k (ya da keskinlik, s\u0131zlama) ise a\u011fz\u0131n tamam\u0131nda ama en \u00e7ok genizde, bo\u011fazda hissedilir, hatta bazen \u00f6ks\u00fcrt\u00fcr. Yak\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n sebebi de ye\u015fil zeytinlerin yo\u011fun olan fenolleridir, yani benim anlad\u0131\u011f\u0131m dille lezzet elementleri. Fenoller suyla oldu\u011fu gibi oksijenle de azal\u0131rlar; yani yak\u0131c\u0131l\u0131k zaman i\u00e7inde azal\u0131r – bu da demektir ki en yak\u0131c\u0131 ya\u011f en taze ya\u011fd\u0131r, belki s\u0131k\u0131mdan direkt sofran\u0131za gelmi\u015f ya\u011f.<\/p>\n

          Ac\u0131 ya\u011f hep ac\u0131 kal\u0131r, ya\u011f\u0131n karakteridir, ama zeytinya\u011f\u0131ndaki yak\u0131c\u0131l\u0131k sizi rahats\u0131z ediyorsa (1) taze ya\u011f almayabilirsiniz, ki zaten normal \u015fartlarda kolay kolay alamazs\u0131n\u0131z, yani ticari olarak size ula\u015fmaz o kadar taze iken, veya (2) k\u00f6yl\u00fcm metodunu kullan\u0131p hava alarak b\u0131rak\u0131r, yak\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 (ve tazeli\u011fini) oksijenle giderirsiniz.<\/p>\n

           <\/p>\n

          8. Bug\u00fcn\u00fcn t\u00fcyosu, asl\u0131nda t\u00fcyo say\u0131lmaz\u2026<\/b><\/p>\n

          Zeytinlerden haber vereyim istedim size. Birincisi mevsim haberleri. Zeytinler \u015fu anda cin gibi. Bir g\u00f6rseniz anlarsan\u0131z: G\u00fcnden g\u00fcne parlayan u\u00e7lar\u0131 cin gibi g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc yaratan. Bu u\u00e7lar, yani filizler, her g\u00fcn daha belirginle\u015fiyor. \u00d6nce yapraklar\u0131n altlar\u0131nda hafif tomurlar g\u00f6z\u00fck\u00fcyor, sonra bir ertesi g\u00fcn bak\u0131yorsunuz onlar minyat\u00fcr \u00fcz\u00fcm salk\u0131mlar\u0131 gibi tomurcu\u011fa d\u00f6nm\u00fc\u015f, sonraki g\u00fcn aaa, biraz daha da b\u00fcy\u00fck, birka\u00e7 g\u00fcne de pat diye patlay\u0131verecekler! Nemden olan beyaz pamuk\u00e7uklar\u0131 tutmu\u015flar bile, hem de d\u00fcnden bug\u00fcne.<\/p>\n

          Zeytin \u00e7i\u00e7eklerinin inan\u0131lmaz nahif bir kokusu var. \u015e\u00f6yle bir durup, aaa, hava ne ho\u015f kokuyor, diyece\u011finiz gibi bir koku. Ta neden sonra etrafa bak\u0131p, \u201cAcaba bu \u00e7i\u00e7ekler?!..\u201d dersiniz. \u0130\u015fte bu kokuyu bekliyoruz, bir iki haftaya kadar. Normalde may\u0131st\u0131r zaman\u0131 ama bu sene k\u0131\u015f s\u0131cak ge\u00e7ti, bahar erken geldi derken do\u011fal hareketler \u015fa\u015f\u0131rtmaca yapt\u0131. Mart sonunda \u015eirince\u2019de m\u00fcrver \u00e7i\u00e7eklerinin a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ne zaman g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f?.. \u00c7\u0131ld\u0131rd\u0131 her \u015fey i\u015fte. Bu \u00e7i\u00e7eklerin bir de tozu var tabii, a\u00e7\u0131k sar\u0131, ortal\u0131\u011f\u0131 haftalarla bir parmak kaplayan, evin i\u00e7lerine s\u0131zan – ne yapal\u0131m, kokusunun, meyvesinin bedellerinden biri de bu.<\/p>\n

          \u0130kinci zeytin havadisim ise \u0130talyan zeytinlerinden. Efendim ay\u0131pt\u0131r s\u00f6ylemesi kendilerini m\u00fc\u015fahede etme imkan\u0131 buldum ge\u00e7en haftalarda. Ve (k\u00f6y\u00fcnden ilk defa \u00e7\u0131k\u0131p askere giderken yolda ke\u00e7i s\u00fcr\u00fcs\u00fc g\u00f6r\u00fcp de, \u201cYyyyiiih bea, \u015fu ke\u00e7iler bende olayd\u0131 da ne g\u00fcderdim onlar\u0131!\u201d diyen k\u00f6y\u00fcm \u00e7oban\u0131 gibi) yutkunarak a\u011fa\u00e7lar\u0131 seyrettim g\u00fcnlerce. O ne g\u00fczel budanma! O ne temiz, ne d\u00fczg\u00fcn a\u011fa\u00e7lar!<\/p>\n

          Geldim, burda b\u00fct\u00fcn zeytinleri o g\u00f6zle g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131m. \u00d6nceki g\u00fcn de nihayet dayanamad\u0131m, ald\u0131m elime ba\u011f makas\u0131yla testereyi, giri\u015ftim fidanlara. \u0130talyan a\u011fa\u00e7lar\u0131nda prensip \u015f\u00f6yle: A\u011fa\u00e7lar asla boylanmayacak, sadece yanlara, a\u015fa\u011f\u0131lara sarkacak \u015fekilde dallar b\u0131rak\u0131lacak. Yukar\u0131 giden b\u00fct\u00fcn ana dallar al\u0131nm\u0131\u015f, nerdeyse bir \u00e7al\u0131 gibi, ama ortas\u0131 da apa\u00e7\u0131k. Asl\u0131nda burdaki a\u011fa\u00e7lar g\u00f6z\u00fcyle bak\u0131nca, \u00f6zetle \u201cku\u015f gibi\u201d denebilir. Ama adamlar\u0131n elbet bir bildi\u011fi vard\u0131r. Hem bizimkiler de derler ya, \u201c\u0130nciri tepeden, zeytini etekten,\u201d diye\u2026 Etekleri geli\u015ftirmek laz\u0131m.<\/p>\n

          Velhas\u0131l ben \u015fimdi boyumun yetti\u011fi b\u00fct\u00fcn zeytin fidanlar\u0131m\u0131 (herhalde Tayfun\u2019un hayret nidalar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015facak \u015fekilde!) \u0130talyan usul\u00fc budad\u0131m. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki hasattan sonra b\u00fct\u00fcn b\u00fcy\u00fck a\u011fa\u00e7lar\u0131 da o \u015fekilde budataca\u011f\u0131m. Budamac\u0131larla \u00e7e\u015fitli sava\u015flar vermem gerekecek herhalde ama ne yapal\u0131m\u2026 Muhtemelen bundan sonra daha d\u00fczenli, daha sa\u011flam ve daha iri zeytin tanelerimiz olacak. Hasad\u0131 da daha kolay tabii, daha ula\u015f\u0131labilir, \u00e7o\u011fu elle, merdivenle.<\/p>\n

          A\u011fa\u00e7lar\u0131m da b\u00f6yle daha yak\u0131\u015f\u0131kl\u0131, daha al\u0131ml\u0131 olacak tabii ablalar\u0131, abileri\u2026<\/p>\n

           <\/p>\n

          9. Zeytinlerden haberler pek iyi de\u011fil\u2026<\/b><\/p>\n

          Bir s\u00fcredir yoktum evimde, zeytinlerin dizinin dibinde. Ben giderken daha \u00e7i\u00e7ekler yeni taneye d\u00f6n\u00fcyordu. \u00c7i\u00e7ek de boldu – eh, tabii bol olacak, dedik, ge\u00e7en sene yok y\u0131l\u0131yd\u0131, iyice vermedi, dinlendi\u2026 \u015eimdi ne g\u00fczel hasat olacak, ne bolluk, ne g\u00fczellik\u2026 Erken davranm\u0131\u015f\u0131z.<\/p>\n

          D\u00f6nd\u00fcm evime, yerler tane dolu. Kararm\u0131\u015f, kurumu\u015f, has\u0131l\u0131 tutmam\u0131\u015f tane. Allah Allah, diyorum, bu mevsim d\u00f6ker miydi bu kadar? Yabanc\u0131 geliyor, emin de\u011filim. A\u011fa\u00e7lara bak\u0131yorum, taneler ne yo\u011funlukta: Yok, taneler tane tane! Sonra bug\u00fcn Tayfun a\u011f\u0131r bir sesle dedi: Zeytin yok bu sene! Burda, orda, da\u011fda ve ovada, sa\u011fda ve solda; sade benim zeytinlikten bahsetmiyoruz yani, y\u00f6remizde durum bu. Eyvahlar olsun\u2026<\/p>\n

          Evet, gazam\u0131z m\u00fcbarek olsun, bu sene var y\u0131l\u0131 m\u0131 yok y\u0131l\u0131 m\u0131 anlayamayaca\u011f\u0131z san\u0131r\u0131m. Ge\u00e7en sene hi\u00e7 yapmad\u0131 zeytin, a\u011fa\u00e7lar pek iyi dinlendi, ne g\u00fczel bol verecek, dedik. Ama tar\u0131m bu; Allah\u0131n i\u015fi. Bahar ya\u011fmurlar\u0131 bol olunca, k\u0131\u015f sonunda alamad\u0131\u011f\u0131 ya\u011fmuru \u015fimdi al\u0131nca zeytin taneyi d\u00f6kt\u00fc, s\u00fcrg\u00fcne ka\u00e7t\u0131. Dedi Tayfun, ben de destekliyorum, tar\u0131mdan \u00f6\u011frenmi\u015f oldu\u011fum kadar\u0131yla.<\/p>\n

          Baz\u0131 zeytinliklerde hi\u00e7 mi hi\u00e7 yokmu\u015f. Baz\u0131s\u0131nda diyelim 100 a\u011fa\u00e7tan onu doluymu\u015f. Benim evin etraf\u0131nda hepsinde var, seyrek var. Bunlar da daha seyrelir, mevsimsel ay\u0131klanmas\u0131 olacak daha. Sonra tane az diye iri olacak olursa zeytin sine\u011fi tehlikesi var. Var da var. G\u00f6zlerimiz bu\u011fuland\u0131 yani. Ge\u00e7en var y\u0131l\u0131ndan beri hevesle bekliyordum. Hat\u0131rlarsan\u0131z 10 ton mahsul alm\u0131\u015f, kendi rekorumu k\u0131rm\u0131\u015ft\u0131m, daha art\u0131r\u0131r m\u0131y\u0131m diyordum, ya\u011f\u0131 daha g\u00fczelle\u015ftirir miyim diyordum\u2026<\/p>\n

          \u015eimdi -konu sadece miktar de\u011fil, i\u00e7erik de tabii- az zeytin demek s\u0131k\u0131nt\u0131 demek: Kurda b\u00f6ce\u011fe daha cazip gelir, asit daha y\u00fcksek olabilir, olgunla\u015fma zaman\u0131 farkl\u0131 olur – dolu a\u011fa\u00e7la bo\u015f a\u011fa\u00e7 bir olmaz ya! Ee, ne yapaca\u011f\u0131z derseniz, hiii\u00e7\u2026 \u0130\u00e7 ge\u00e7irip oturaca\u011f\u0131z valla. \u0130ki sene daha Allah \u00f6m\u00fcr versin de bir sonraki hasad\u0131 g\u00f6relim diye dua edece\u011fiz. Oysa ne g\u00fczel tatl\u0131 tatl\u0131 \u00e7i\u00e7ek a\u00e7m\u0131\u015flard\u0131, p\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131l parlam\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n

          Bizim zeytin mail grubunda da rekolte tart\u0131\u015fmalar\u0131, tahminler, tart\u0131\u015fmalar s\u00fcr\u00fcp gidiyordu son g\u00fcnlerde. Demek bundanm\u0131\u015f: Yine bir g\u0131d\u0131m ya\u011f\u0131m\u0131z olacak, onu da sarm\u0131saklasak da m\u0131 saklasak, sarm\u0131saklamasak da m\u0131, diye.<\/p>\n

          Biz saf \u015fehirli bozmalar\u0131 yaz\u0131n ya\u011fmura sevinirken, k\u0131\u015f\u0131n s\u0131cak dalgas\u0131na bay\u0131l\u0131rken falan burdakiler hep hafif bir ka\u015f kald\u0131r\u0131r, i\u015fkillenirler: Her \u015fey zaman\u0131nda gerek, diye. Ger\u00e7ekten bu ya\u011fmurlara aman pek sevindik, g\u00f6rd\u00fck g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fc. Nisandan sonra ya\u011fmur iyi de\u011filmi\u015f, anlad\u0131k, tamam. Kabul ediyoruz, yaz s\u0131cak, k\u0131\u015f so\u011fuk olmal\u0131! Zeytinimiz, mandalinimiz, kiraz\u0131m\u0131z hem s\u0131ca\u011f\u0131n\u0131 hem so\u011fu\u011funu almal\u0131. Ekmenin ve bi\u00e7menin bir zaman\u0131 olmal\u0131. Kabul!<\/p>\n

           <\/p>\n

          10. Zeytinler ye\u015fil g\u00f6zlerle ya\u011fmuru bekliyor\u2026<\/b><\/p>\n

          Zeytinin bize kelek att\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatm\u0131\u015ft\u0131m en son. Heyecanla dopdolu a\u011fa\u00e7lar beklerken, yerleri dopdolu buldu\u011fumuzu.<\/p>\n

          \u015eimdilerde de gerginlik dorukta\u2026 Daha da d\u00f6kecek mi, \u00fcst\u00fcndekiler sa\u011flam m\u0131, ne kadar \u00e7\u0131kar, ya\u011f\u0131n kalitesi iyi olur mu gibi sorular kafam\u0131z\u0131 kurcal\u0131yor. Benim terasta bir tane edepsiz zeytin a\u011fac\u0131 var, hava ne olursa olsun, sene ne olursa olsun illa ki deli gibi zeytin d\u00f6k\u00fcyor! Benim de moralimi bozuyor, aman ne facia, ne yapaca\u011f\u0131z \u015fimdi diye dizlerimi d\u00f6vmeye ba\u015fl\u0131yorum\u2026<\/p>\n

          Ama sonra ge\u00e7enlerde etraf\u0131ma bir bakt\u0131m, aaa, di\u011fer a\u011fa\u00e7larda durum o kadar fena de\u011fil! Epey bir tane g\u00f6r\u00fcyorum, a\u015fa\u011f\u0131da yukar\u0131da, kendi bah\u00e7emde ortak\u00e7\u0131 bah\u00e7emde. Bir hesap, eh, en az\u0131ndan rahat\u00e7a herkesin mutfaklar\u0131na bir miktar girecek kadar ya\u011f \u00e7\u0131kartabilece\u011fiz galiba. Hele de zeytin sine\u011finden daha fazla tane kaybetmezsek\u2026<\/p>\n

          \u00d6nlem olarak zeytin sine\u011fi i\u00e7in birka\u00e7 sene \u00f6nce ke\u015ffetti\u011fimiz organik mantar ilac\u0131m\u0131z\u0131 atmaya ba\u015flad\u0131k. Bu ila\u00e7 tuzakl\u0131 oldu\u011fundan a\u011fac\u0131n tamam\u0131na s\u0131k\u0131lmak yerine sadece g\u00fcney cephesine, bir Z \u015feklinde falan s\u0131k\u0131l\u0131yor. Sine\u011fi cazibesiyle \u00e7ekerek bertaraf ediyor. Bunun da ortalama 15 g\u00fcnde bir tekrar edilmesi laz\u0131m, hasada kadar. Tabii art\u0131k bu sebepten hava durumlar\u0131 s\u00fcrekli kola\u00e7an edilip duruluyor\u2026<\/p>\n

          Ondan sonra da hedef kas\u0131m\u0131n ba\u015f\u0131 – biz erkenciler i\u00e7in tabii. Do\u011frusu erken hasat\u00e7\u0131 olmasam nas\u0131l dayan\u0131rd\u0131m bilmiyorum: S\u0131k\u0131lan zeytinin, ham ya\u011f\u0131n o taze kokusu i\u00e7in \u015fu anda i\u00e7im gidiyor! Kas\u0131m\u0131n ba\u015f\u0131nda Allah\u0131n izniyle zeytinimi toplad\u0131ktan sonra ya\u011fhanenin kap\u0131lar\u0131na dayan\u0131p elimde taze ekme\u011fimle beklemek istiyorum\u2026<\/p>\n

          Yani: Kas\u0131m\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131na evdeki ya\u011flar\u0131 bitirin, elinize taze ekme\u011finizi al\u0131p sofrada a\u00e7 olarak bekleyin!<\/p>\n

           <\/p>\n

          11. Zeytinya\u011f\u0131 t\u00fcyolar\u0131 – 782<\/b><\/p>\n

          T\u00fcyo yazmaktan uzak kalm\u0131\u015f olabilirim ama zeytinden, zeytinya\u011f\u0131ndan asla! Hatta bilakis, tam kalbindeyim zeytinin \u015fu g\u00fcnlerde: Zeytin topluyoruz\u2026<\/p>\n

          \"IMGP3976\"<\/p>\n

          Senenin en sevdi\u011fim, en heyecanl\u0131, en yorucu, en h\u0131zl\u0131 ge\u00e7en g\u00fcnleri bunlar: Zeytine ba\u015flamam\u0131zla bitirmemiz bir oluyor bana g\u00f6re. Yorgunluktan ve yo\u011funluktan s\u00f6ylenecek vakti bile bulam\u0131yorum\u2026 Ama bittikten sonra, \u201cAh ke\u015fke birka\u00e7 g\u00fcn daha olayd\u0131,\u201d diye hay\u0131flan\u0131yorum ard\u0131ndan. G\u00fcnlerce sa\u00e7lardan ceplerden koltuklardan zeytinler \u00e7\u0131k\u0131yor. Kamyonetler, kasalar, bidonlar gidip gidip geliyor. Ya\u011fhane ziyaretleri, herkesin rakamlar\u0131n\u0131n muhabbeti bitmiyor. Ard\u0131ndan da gelsin taptaze, mis gibi ya\u011flar!<\/p>\n

          Ama o kadar kolay de\u011fil, hemen ya\u011f vermiyoruz \u00f6yle: \u00d6nce hikayesini dinlemek zorundas\u0131n\u0131z :PP Biliyorsunuz ge\u00e7en sene var y\u0131l\u0131yd\u0131 ve fakat zeytin bizi \u00fczd\u00fc. Bu sene de yok y\u0131l\u0131, \u015fimdi de yok y\u0131l\u0131ndan \u00e7ok ama var y\u0131l\u0131ndan az zeytin var. Asl\u0131nda durum \u015f\u00f6yle ba\u015flad\u0131: \u00d6nce zeytin yok gibi g\u00f6r\u00fcnd\u00fc. Sonra bir bakt\u0131k ki aaa, epey var! Sonra hevesimiz ge\u00e7ti, \u201cAman nas\u0131l olsa d\u00f6ker,\u201d dedik. Biraz b\u00fcy\u00fcd\u00fc, \u201cAman bari d\u00f6kmese,\u201d diye g\u00f6z\u00fcn\u00fcn i\u00e7ine bakmaya ba\u015flad\u0131k\u2026<\/p>\n

          Sonra bir bakt\u0131k zeytin olmu\u015f da kararmaya bile ba\u015flam\u0131\u015f! \u0130\u015fte buyrun size yok y\u0131l\u0131n\u0131n cilveleri: Ekim 15\u2019te zeytinin yar\u0131s\u0131 kararm\u0131\u015ft\u0131, ki bunu kas\u0131m sonlar\u0131nda \u201cerken hasat\u201d yapan biri s\u00f6yl\u00fcyor. Martta zeytin toplad\u0131klar\u0131n\u0131 biliyorum bizim buralarda. Oysa \u015fimdi , herkes hem olan zeytin iri ve g\u00fczel diye, hem erken karard\u0131 ve d\u00f6k\u00fcl\u00fcyor diye birer iki\u015fer giri\u015fmeye ba\u015fl\u0131yor ba\u015f toplamaya.<\/p>\n

          Dip toplayanlar da \u00e7ok mutlu tabii, o da ayr\u0131: \u0130ri ve ye\u015fil zeytin d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden, dip zeytini topland\u0131\u011f\u0131na de\u011fiyor; hem b\u00fcy\u00fck, hem a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok. Yine de nas\u0131l k\u0131y\u0131yorlar da g\u00fczelim ba\u015f zeytinlerine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131yorlar o dip zeytinini, akl\u0131m ermiyor. Asidi rahatl\u0131kla % 1 olabilecekken dibi kat\u0131nca % 5 – % 10 aras\u0131nda de\u011fi\u015fiyor. Oysa verseler ya\u011fhaneye kilo hesab\u0131ndan, ya\u011fhane bedelinden d\u00fc\u015fseler getirisini, o k\u00f6t\u00fc ya\u011f da pa\u015fa pa\u015fa gitse rafine edilmeye, bizim sofralar\u0131m\u0131za hi\u00e7 u\u011framadan rafinasyonun ne oldu\u011funu bilmeyenlerin mutfaklar\u0131na\u2026<\/p>\n

          Bir iki hafta evvel de ba\u015flayabilirdik zeytine ama ya\u011fhane a\u00e7\u0131ls\u0131n diye bekledik mecburen; o da ge\u00e7en g\u00fcnlerde a\u00e7\u0131ld\u0131. Gittim ilk parti zeytinimi g\u00f6t\u00fcr\u00fcrken, misss gibi zeytinya\u011f\u0131 kokan ya\u011fhaneye dald\u0131m hemen (zeytin mevsiminin bay\u0131ld\u0131\u011f\u0131m anlar\u0131ndan biridir bu), ohhh be diye i\u00e7ime \u00e7ektim, el s\u0131k\u0131\u015ft\u0131m ya\u011fc\u0131lar\u0131m\u0131zla, bereketler diledim. Saf bir \u00e7ocuk var, her seferinde tekrar tekrar sorar\u0131m suyun s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131, prosesin uzunlu\u011funu, bidonlar\u0131n temizli\u011fini, \u015funu bunu, kontrol ama\u00e7l\u0131. Bu kez hem sordum, hem sesini \u00e7\u0131karmay\u0131nca burnumu soktum makinalar\u0131n i\u00e7ine, resimlerini \u00e7ektim. Resim aktaracak vakit bulursam bir ara onlardan da yollayaca\u011f\u0131m.<\/p>\n

          Her neyse, as\u0131l konu neydi: Ya\u011f\u0131m\u0131z \u00e7\u0131k\u0131yoooorrr! Hem de her zamankinden de erken hasat, her zamankinden de ye\u015fil zeytinlerimiz, ben her g\u00fcn bizzat zeytin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131mdan (bazen g\u00fcnde iki) ve de ya\u011fhane tenha oldu\u011fundan her zamankinden de h\u0131zl\u0131 s\u0131k\u0131m. Bug\u00fcn ilk parti ya\u011f\u0131m\u0131 ald\u0131m hatta – evet miktar az ama i\u00e7erik \u015fahane! Daha \u00f6nce de demi\u015ftim, ya\u011f\u0131n kalite kriterlerinden sadece biridir, hatta damakla fark edilmeyen biridir asit y\u00fczdesi; o y\u00fczden ya\u011f\u0131m\u0131 methetmek i\u00e7in o rakam\u0131 kullanmayaca\u011f\u0131m (ger\u00e7i kullanacak olsam etkilenmeniz gerekirdi: ilk partide % 0.7 :)) ama bilin ki bu ger\u00e7ekten g\u00fczel bir zeytinya\u011f\u0131. Hem de, her zamanki gibi, mutfa\u011f\u0131n\u0131za girebilecek en taze ya\u011f – e\u011fer kendiniz zeytinci de\u011filseniz tabii\u2026<\/p>\n

          Bu sadece bir payla\u015fma notu – l\u00fctfen \u015fimdi sipari\u015f VERMEY\u0130N\u0130Z! Hatta \u00f6n sipari\u015f de vermeyiniz, inan\u0131n ki not edecek halim yok, vaktim yok, ya\u011f\u0131 \u00fcretmekle me\u015fgul\u00fcm hen\u00fcz :)) Bir iki hafta i\u00e7inde sipari\u015f alabilece\u011fimi size haber verece\u011fim. Sadece bilin ki bu sene miktar ger\u00e7ekten az, fiyat ger\u00e7ekten y\u00fcksek. Maliyet, piyasa ve vicdan \u00fc\u00e7geni aras\u0131ndan sizler i\u00e7in en makul fiyat\u0131 bulup \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131ma emin olabilirsiniz :))<\/p>\n

           <\/p>\n

          12. Zeytinya\u011f\u0131 t\u00fcyolar\u0131: So\u011fuk s\u0131k\u0131m, s\u0131cak s\u0131k\u0131m, \u0131l\u0131k s\u0131k\u0131m\u2026<\/b><\/p>\n

          Nedense son g\u00fcnlerde bir \u201cso\u011fuk s\u0131k\u0131m\u201d \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 yay\u0131ld\u0131. \u00c7e\u015fit \u00e7e\u015fit \u00e7evremde ve de\u011fi\u015fik de\u011fi\u015fik \u015fehirlerde \u015fu bu de\u011fil, zeytinin cinsi y\u00f6resi de\u011fil, hasat zaman\u0131 de\u011fil, ta\u015f de\u011firmen de\u011fil, so\u011fuk s\u0131k\u0131m soruluyor! Acaba hangi \u201cs\u00fcper uzman\u201d so\u011fuk s\u0131k\u0131m\u0131 bammmba\u015fka ve \u00fcp\u00fcst\u00fcn bir zeytinya\u011f\u0131 cinsi olarak tan\u0131tt\u0131ysa genelge\u00e7er medyada\u2026<\/p>\n

          Neyse yani iyi tabii, so\u011fuk s\u0131k\u0131m\u0131n bir k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yok da\u2026 Dinlemek isteyenlere anlatay\u0131m bu \u201cso\u011fukluk\u201d nerden gelir, nedir ne de\u011fildir. En az\u0131ndan so\u011fuk s\u0131k\u0131m zeytinya\u011f\u0131 ararken neden diye soran olursa verecek bir yan\u0131t olur :PP<\/p>\n

          So\u011fuk s\u0131k\u0131m standard\u0131 27 derece santigradd\u0131r – \u00fctopik olarak. T\u00fcrkiye ko\u015fullar\u0131nda ise elinizi s\u0131k\u0131ma eklenen suya sokabiliyorsan\u0131z, harika! Genel olarak kullan\u0131lan su ne kadar s\u0131cak olursa o kadar \u00e7ok ya\u011f ayr\u0131\u015f\u0131r zeytin hamurundan, o y\u00fczden, ya\u011fhane m\u00fc\u015fteriye \u201c\u00e7ok ya\u011f \u00e7\u0131kartm\u0131\u015f\u201d g\u00f6r\u00fcnmek istedi\u011finden, \u00e7\u00fcnk\u00fc m\u00fc\u015fteri aksi takdirde ya\u011fhanenin \u201ch\u0131rs\u0131z havuzuna t\u0131rt\u0131klad\u0131\u011f\u0131na\u201d inand\u0131\u011f\u0131ndan, olabildi\u011fince kaynar su kullan\u0131l\u0131r. M\u00fc\u015fteri biraz bilin\u00e7li ise ve ya\u011fc\u0131lar\u0131n kafas\u0131n\u0131 yiyorsa su s\u0131cak m\u0131, so\u011fuk olsun falan diye, o zaman durum biraz oynar.<\/p>\n

          Yine de ne kadar oynarsa da, mesela benim bilin\u00e7li ya\u011fhanemde, suyun 27 derecede olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyorum. Bir di\u011fer bildi\u011fim de di\u011fer ya\u011fhanelerde o suyun kaynar t\u00fcter bir su oldu\u011fu. Yani evet, fazladan bir \u00f6zen, bir dikkat var ama \u00fctopik ko\u015fullar yok! Sonu\u00e7 olarak, ben ancak g\u00f6z\u00fcmle g\u00f6r\u00fcp elimle dokunmu\u015fsam 27 derecede yani \u201cideal so\u011fuk s\u0131k\u0131m\u201d oldu\u011funa inan\u0131r\u0131m bir ya\u011f\u0131n. (Veya \u015fahsen tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m biri g\u00f6r\u00fcp dokunduysa.)<\/p>\n

          Ha, gelelim bunun ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funa: \u00d6nemli tabii. Ama zeytinya\u011f\u0131n\u0131n lezzetini ve kalitesini belirleyen etkenler aras\u0131nda zeytinin y\u00f6resi, cinsi, a\u011fac\u0131n ya\u015f\u0131, verimi, o senenin kurt, sinek vb durumu, kullan\u0131lan veya kullan\u0131lmayan ila\u00e7lar, g\u00fcbreler, zeytinin nas\u0131l topland\u0131\u011f\u0131, dip zeytin kat\u0131l\u0131p kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, \u00e7uvala m\u0131 kasaya m\u0131 kondu\u011fu, \u00f6zenli mi ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 yoksa yuvarlan\u0131p \u00fcst\u00fcste mi at\u0131ld\u0131\u011f\u0131, hangi d\u00f6nemde -ye\u015fil mi alaca m\u0131 siyah m\u0131- topland\u0131\u011f\u0131, ne kadar s\u00fcre s\u0131k\u0131lmadan bekledi\u011fi, g\u00fcne\u015fin aln\u0131nda m\u0131 so\u011fukta m\u0131 durdu\u011fu, iki faz veya \u00fc\u00e7 faz makinada s\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131, ondan \u00f6nce s\u0131k\u0131lan zeytinin kalitesi, malaks\u00f6rde ne s\u00fcre kal\u0131p ne kadar okside oldu\u011fu, ya\u011f\u0131n kondu\u011fu varilin temizli\u011fi, sonras\u0131nda plastik varilde mi \u00e7elik depoda m\u0131 durdu\u011fu, ambalaj\u0131n\u0131n kalitesi, vs vs ve de ayr\u0131ca b\u00fct\u00fcn bu i\u015flerin ne kadar a\u015fkla yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 varken so\u011fuk s\u0131k\u0131m veya biraz daha \u0131l\u0131k s\u0131k\u0131m bana g\u00f6re da\u011flar yaracak kadar \u00f6nem ta\u015f\u0131m\u0131yor :))<\/p>\n

          En sonu\u00e7: Zeytinde ve zeytinya\u011f\u0131nda imkan\u0131 olan t\u00fcketici belli standartlar yerine \u201c\u00f6zen ve bilin\u00e7\u201d aramal\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

          Neden: Madem zeytin ve zeytin a\u011fac\u0131 ve zeytinya\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde hala gizemli bir \u015fey olarak yer al\u0131yor hayatlarda, madem t\u00fcketicinin hala kafas\u0131 kar\u0131\u015fabiliyor, madem iyi elma,…<\/p>\n

          Devam\u0131 i\u00e7in…Zeytinya\u011f\u0131: g\u00fcn\u00fcn t\u00fcyolar\u0131<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[25],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/157"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=157"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/157\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":532,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/157\/revisions\/532"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=157"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=157"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=157"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}