{"id":168,"date":"2016-03-01T12:38:49","date_gmt":"2016-03-01T10:38:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.candanturhan.com\/?p=168"},"modified":"2016-03-01T12:38:49","modified_gmt":"2016-03-01T10:38:49","slug":"cesme-kalesi-tanrinin-oldugu-yer","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/2016\/03\/01\/cesme-kalesi-tanrinin-oldugu-yer\/","title":{"rendered":"\u00c7e\u015fme Kalesi: Tanr\u0131n\u0131n oldu\u011fu yer"},"content":{"rendered":"

M\u00fczikle gece, yaz, tarih, y\u0131ld\u0131z birle\u015fince ba\u015fka ne oluyor ki zaten? Orda bizi ba\u015fkala\u015ft\u0131randan farkl\u0131 bir \u015fey mi, tap\u0131naklarda tap\u0131n\u0131lan?<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

\u00c7e\u015fme Kalesi\u2019nde bu gece saksofonlar, kemanlar, viyolonseller var; Chick Corea, Mozart var, notalar, kale bur\u00e7lar\u0131, deniz, bayrak var. G\u00fcne\u015f az evvel batm\u0131\u015f, ufukta mavinin \u00fczerinde gurup k\u0131z\u0131ll\u0131\u011f\u0131 var… Tanr\u0131n\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131, bu gece burada parl\u0131yor. Tanr\u0131n\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 bu gece bir ba\u015fka parl\u0131yor. Chick Corea dokundu\u011funda piyano ba\u015fka bir \u015fey oluyor, bedenleniyor, \u015fahlan\u0131yor, her yerde her \u015fey haline geliyor. Chick Corea piyanoya dokundu\u011funda biz ba\u015fka bir \u015feyler oluyoruz, bedenlerimizden s\u0131yr\u0131l\u0131yoruz, yok oluyor, sonra -ba\u015fka bir t\u00fcrl\u00fc- var oluyoruz. Keith Jarret\u2019\u0131n anlatt\u0131\u011f\u0131, \u201cki\u015fili\u011fini yitirme ve \u00f6z\u00fcn\u00fc bulma\u201d hissi.<\/p>\n

Tanr\u0131 Chick Corea\u2019y\u0131 korusun! Tanr\u0131 Keith Jarret\u2019\u0131 korusun! Tanr\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 \u00c7e\u015fme Kalesi\u2019nde (de) daim olsun.<\/p>\n

(\u0130zmir Festivali kitap\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaleme alanlar\u0131n ifadesiyle) \u201cChick\u201d ya da \u201cSay\u0131n Corea\u201d!.. Piano Improvisations I ve II\u2019nin yarat\u0131c\u0131s\u0131. \u0130ki g\u00fcn i\u00e7inde, herhalde -anla\u015f\u0131lan- birer kay\u0131tla. Noon Song, Expessions. \u0130nsan\u0131n i\u00e7inde bir yerde, elini uzat\u0131p dokunuverdi\u011fi bir yerde haz\u0131r duruyor olmal\u0131 o m\u00fczik, birer kay\u0131tla m\u00fckemmel olarak bize ula\u015fan. Eminim o da Keith Jarret gibi, m\u00fczi\u011fi yaratan\u0131n kendisi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Yaradan oldu\u011funu, kendisinin sadece ara\u00e7 oldu\u011funu biliyor. Ve m\u00fczi\u011fin kendi i\u00e7inden akmas\u0131na izin veriyor. O da hak ediyor, g\u00f6nl\u00fcm\u00fcz\u00fcn ta derinlerinden gelen o \u015f\u00fckran\u0131: Thank you for the music!<\/p>\n

Ve i\u015fte \u00e7ald\u0131 5 Temmuz gecesi Chick Corea, Mozart i\u00e7in besteledi\u011fi senfoniyi, kendi grubu ve Alman oda orkestras\u0131yla. D\u00fcnyada ikinci veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7al\u0131n\u0131\u015f\u0131yd\u0131 bu senfoninin. Sonra k\u0131talar i\u00e7in besteledi\u011fi caz\u0131ms\u0131-klasikimtrak par\u00e7alar\u0131 \u00e7ald\u0131. Espriler yapt\u0131, ho\u015fluklar yapt\u0131. R\u00fczgarla u\u00e7an notalar\u0131n\u0131 yerlerden toplad\u0131, kimseye \u00e7atmad\u0131. Bir k\u0131tan\u0131n notalar\u0131n\u0131 bulamad\u0131, \u201cthe lost continent!\u201d diye latife etti. Sanki piyanoyu \u00e7alm\u0131yormu\u015f da o ses zaten orda duruyormu\u015f gibi, o ses oraya aitmi\u015f gibi durumlar yaratt\u0131. Bise sevinerek geldi, \u00f6p\u00fcc\u00fcklerle gitti. Seni seviyoruz Chick Corea! \u0130yi ki vars\u0131n Chick Corea!<\/p>\n

Seni de seviyoruz Anadolu. Ne g\u00fczel, ne zengin, ne besleyicisin. Ne \u015fansl\u0131y\u0131z, bu kadar g\u00fczelli\u011fin aras\u0131nda ya\u015fama hakk\u0131 veriyorsun bize. Kaleler, amfitiyatrolar, antik \u015fehirler, kiliseler, tap\u0131naklar, arenalar, agoralar ve daha neler neler veriyorsun. G\u00f6rmekle, ya\u015famakla bitiremiyoruz g\u00fczelliklerini: Neler g\u00f6rd\u00fck diyoruz, sonra bak\u0131yoruz, bir gece vakti Efes\u2019in en g\u00fczel k\u00f6\u015felerinden Celsus k\u00fct\u00fcphanesinde bulunmam\u0131\u015f\u0131z hi\u00e7… Olacak \u015fey mi, diyoruz, bunu nas\u0131l ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015f\u0131z \u015fimdiye kadar?<\/p>\n

Fosille\u015fmi\u015f bir \u015fehir gibi Efes, \u00e7ok \u015f\u0131k bir \u015fekilde ayd\u0131nlat\u0131lm\u0131\u015f. Giri\u015fteki turnikelerden sonra bizi g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ba\u011flayan bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kalm\u0131yor; alacakaranl\u0131kta yollar, s\u00fctunlar, lahitler, tiyatrolar, basamaklar ve kap\u0131lar, sanki az evvel canl\u0131ym\u0131\u015f da k\u0131zg\u0131n bir perinin sihirli de\u011fne\u011fiyle ta\u015f kesilmi\u015f gibi. \u00dczerinden ge\u00e7mi\u015f milyonlarca ayakla a\u015f\u0131nm\u0131\u015f mermer yer karolar\u0131n\u0131n \u00fczerinden \u015fimdi de biz ge\u00e7iyoruz. Tarih onbinlerce y\u0131l sonra bizim ayaklar\u0131m\u0131zla a\u015f\u0131nm\u0131\u015f mermerlerden de bahsedecek mi?<\/p>\n

Celsus k\u00fct\u00fcphanesi kuca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7m\u0131\u015f, oraya sandalyeler dolu\u015fmu\u015f, giri\u015f kap\u0131lar\u0131n\u0131n bo\u015flu\u011funa, basamaklar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne kemanlar, viyolalar, kontrbaslar yerle\u015fmi\u015f. Bir tarafta gen\u00e7ler, bir tarafta ya\u015f\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f olanlar. Benim g\u00f6z hizamda yer alanlar gen\u00e7ler: Onlar\u0131 s\u00fcz\u00fcyorum. Simsiyah, \u015f\u0131k giyinmi\u015fler, \u00e7o\u011fu atkuyruklu, ince uzun kollar\u0131 \u00e7alg\u0131lar\u0131n\u0131n yaylar\u0131 gibi uzuyor.<\/p>\n

\u00c7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n b\u00f6yle i\u015fleri olsa… \u00c7alg\u0131lar\u0131n\u0131 y\u00fcklenip d\u00fcnyan\u0131n her yan\u0131na gitseler, \u015f\u0131k siyah k\u0131yafetlerini giyip tarihi, etkileyici mekanlarda masum insanlar\u0131 b\u00fcy\u00fcleseler. Tarihe tarih katsalar. Buna \u00f6zenseler. Her \u00e7ald\u0131klar\u0131nda derinle\u015fseler, devle\u015fseler, her alk\u0131\u015fland\u0131klar\u0131nda g\u00f6zleri biraz daha parlasa. S\u0131radan, normal bedenleriyle, parmaklar\u0131n\u0131n ucunda ya da g\u0131rtlaklar\u0131n\u0131n derinliklerinde s\u0131rad\u0131\u015f\u0131 bir g\u00fc\u00e7leri olsa: m\u00fczik…<\/p>\n

Moskova Musica Viva Oda Orkestras\u0131 m\u00fczisyenlerinin arkas\u0131ndaki k\u00fct\u00fcphane kap\u0131lar\u0131ndan f\u0131\u015fk\u0131ran \u0131\u015f\u0131k, insanlar\u0131 de\u011filse de bak\u0131\u015flar\u0131 i\u00e7eri davet ediyor. Celsus k\u00fct\u00fcphanesini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum, i\u00e7inde neler bar\u0131nd\u0131rm\u0131\u015f oldu\u011funu, kimlerin bu binadan nas\u0131l faydaland\u0131\u011f\u0131n\u0131. Bir bilgi yuvas\u0131 i\u00e7in ne emek sarfedildi\u011fini, o oymalar\u0131, s\u00fctunlar\u0131, dev ta\u015flar\u0131n kusursuz i\u015f\u00e7ili\u011fini. Burda, ge\u00e7mi\u015f ve mevcut medeniyetin kuca\u011f\u0131nda bir kez daha biz T\u00fcrkler ve di\u011fer beyaz Avrupal\u0131lar bir arada otururken nas\u0131l olup da k\u00fct\u00fcphane kavram\u0131n\u0131n bize bu kadar yabanc\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n

Seattle Halk K\u00fct\u00fcphanesi\u2019ni biliyor musunuz? Ben biliyorum, tesad\u00fcf eseri tabii, ve maalesef diyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc umutsuzlu\u011fa sebep oluyor. Seattle ABD\u2019nin b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerinden bir tanesi. Yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte a\u00e7\u0131lan Seattle Halk K\u00fct\u00fcphanesi d\u00fcnyan\u0131n en \u00f6nemli mimarlar\u0131ndan ikisi taraf\u0131ndan tasarlanm\u0131\u015f. Cam ve \u00e7elikten, \u00e7arp\u0131c\u0131, \u00e7ekici bir d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc, toplam on kat\u0131, yer alt\u0131 otopark\u0131, toplant\u0131 odalar\u0131 ve d\u00f6rt kat dolusu kitaplar\u0131 var. \u00dccretsiz internet olana\u011f\u0131 sa\u011flayan 500 bilgisayar\u0131, b\u00fcy\u00fck bir lobi-salonu ve onuncu kat\u0131n tamam\u0131n\u0131 kaplayan, muhte\u015fem k\u00f6rfez manzaral\u0131 devasa bir okuma odas\u0131 da var. Her \u015feyi istedi\u011fi kadar kullanmak \u015fehir halk\u0131na \u00fccretsiz elbette. Bir de -s\u0131k\u0131 durun!- Seattle\u2019\u0131n bir \u201c\u015fehir k\u00fct\u00fcphanecisi\u201d var. Ni\u00e7in biz, bu topraklar\u0131n, bu medeniyetlerin \u00e7ocuklar\u0131, bug\u00fcn hala bu topraklar\u0131n en iyisini alan biz, b\u00f6yle bir k\u00fct\u00fcphaneyi tahayy\u00fcl bile etmekten y\u00fczlerce \u0131\u015f\u0131k y\u0131l\u0131 uza\u011f\u0131z?<\/p>\n

Celsus K\u00fct\u00fcphanesi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor, hayal ettiriyor. \u0130nsan\u0131n ko\u015farak \u00e7\u0131k\u0131p dev bir k\u00fct\u00fcphane in\u015fa edesi, i\u00e7ini t\u0131kabasa dolduras\u0131 geliyor. Bir keman kap\u0131verip i\u00e7ini d\u00f6kesi geliyor. Selviler, arka planda al\u00e7alan ay, arada ko\u015fturup miyavlayan kediler, girintilerde u\u00e7u\u015fan yarasalar. Mozart\u2019tan Bach\u2019a ge\u00e7ilmesini Bach boyunca havlayarak protesto eden k\u00f6pek. Gecenin sonunda kral yolu ard\u0131nda batan koyu turuncu ay, sessizlik, da\u011flar\u0131n tokat gibi karanl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n

M\u00fczik mi? Evet, m\u00fczik de \u00e7ald\u0131. G\u00fczeldi.<\/p>\n

Yaz\u0131, resim, m\u00fczik hayat\u0131n kendisi de\u011fil, ama ona \u00e7ok yak\u0131n bir \u015fey…<\/p>\n

(Temmuz 2006)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

M\u00fczikle gece, yaz, tarih, y\u0131ld\u0131z birle\u015fince ba\u015fka ne oluyor ki zaten? Orda bizi ba\u015fkala\u015ft\u0131randan farkl\u0131 bir \u015fey mi, tap\u0131naklarda tap\u0131n\u0131lan? \u00c7e\u015fme Kalesi\u2019nde bu gece saksofonlar,…<\/p>\n

Devam\u0131 i\u00e7in…\u00c7e\u015fme Kalesi: Tanr\u0131n\u0131n oldu\u011fu yer<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[18],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/168"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=168"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/168\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":169,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/168\/revisions\/169"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=168"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=168"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=168"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}