{"id":184,"date":"2016-03-02T00:37:44","date_gmt":"2016-03-01T22:37:44","guid":{"rendered":"http:\/\/www.candanturhan.com\/?p=184"},"modified":"2016-03-02T00:37:44","modified_gmt":"2016-03-01T22:37:44","slug":"sanat-ifade-algi-ben-ya-da-dunya-ne-zaman-degisecek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/2016\/03\/02\/sanat-ifade-algi-ben-ya-da-dunya-ne-zaman-degisecek\/","title":{"rendered":"Sanat \/ ifade \/ alg\u0131 \/ ben\u00a0 (ya da: D\u00fcnya ne zaman de\u011fi\u015fecek?)"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ben asl\u0131nda sanat hakk\u0131nda yazacakt\u0131m. Madrid\u2019de ge\u00e7irdi\u011fim birka\u00e7 saatte ko\u015fa ko\u015fa Reina Sofia M\u00fczesi\u2019nde Picasso\u2019nun me\u015fhur tablosu Guernica\u2019y\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc, iyi ki g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc, \u00e7arp\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131, hayat\u0131mda ilk defa sanat\u0131 \u201canlad\u0131\u011f\u0131m\u0131\u201d (o ne demekse art\u0131k) yazacakt\u0131m. Sanat\u00e7\u0131n\u0131n insanlar\u0131, olaylar\u0131, ac\u0131lar\u0131 nas\u0131l g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ilk kez fark etti\u011fimi, nas\u0131l alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131, nas\u0131l yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131. Bunlar\u0131 b\u00f6yle yans\u0131tay\u0131m diye d\u00fc\u015f\u00fcnmedi\u011fini, sadece onlar\u0131 aynen \u00f6yle g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve sadece g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade etti\u011fini. \u0130nsanlar\u0131n g\u00f6zlerini g\u00f6zya\u015f\u0131 damlas\u0131 \u015feklinde, bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 bombo\u015f, dillerini han\u00e7er \u015feklinde, duru\u015flar\u0131n\u0131 ruhu yok gibi anlams\u0131z g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc. Ac\u0131y\u0131 siyah\u0131n ve grinin tonlar\u0131 olarak alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131. Sanat\u00e7\u0131y\u0131, alg\u0131y\u0131, ifadeyi, sanat\u0131, ac\u0131y\u0131 ilk kez anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131 yazacakt\u0131m.<\/p>\n<p>Sonra \u00f6vmek i\u00e7in yeterli kelimeleri bulamad\u0131\u011f\u0131m sinemac\u0131 Nuri Bilge Ceylan\u2019\u0131n son filmi \u201cBir Zamanlar Anadolu\u2019da\u201dy\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc anlatacakt\u0131m. Birka\u00e7 saat i\u00e7inde onca insan\u0131n ruhunu nas\u0131l i\u00e7ine ayna tutulmu\u015f gibi yans\u0131tabildi\u011fine, tek bir bak\u0131\u015fla ya da susu\u015fla, bir c\u00fcmleyle veya bir kalk\u0131\u015fla nas\u0131l bu kadar \u00e7ok ac\u0131y\u0131, umutsuzlu\u011fu, an\u0131y\u0131, umudu, d\u00fc\u015fk\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131, umars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve benzeri bir s\u00fcr\u00fc insani duyguyu, k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck anlarda, anl\u0131k olarak beyazperdeye yans\u0131tabildi\u011fine hayran kald\u0131\u011f\u0131m\u0131. Hayranl\u0131ktan yerimde duramay\u0131p web sitesinden kendisine, \u201cTek bir insan bile sinema salonundan de\u011fi\u015fmi\u015f olarak \u00e7\u0131k\u0131yorsa, bunca eme\u011finize de\u011fiyor demektir&#8230;\u201d diye mesaj att\u0131\u011f\u0131m\u0131.<\/p>\n<p>Sonra ne kadar \u015fansl\u0131y\u0131m ki bunlar\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm zamanlarda Japon romanc\u0131 Haruki Murakami\u2019nin bir roman\u0131n\u0131 okuma f\u0131rsat\u0131n\u0131 buldu\u011fumu yazacakt\u0131m. Bana g\u00f6re olsa da, olmasa da bir romanc\u0131n\u0131n dantel gibi ilmek ilmek i\u015flenmi\u015f, her kelimesi, her c\u00fcmlesi tek tek \u00fcretilip birbirine \u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f \u00fcr\u00fcn\u00fcne hayran kald\u0131\u011f\u0131m\u0131. Sanat\u0131n, \u00fcretimin, alg\u0131n\u0131n, ifadenin \u00e7e\u015fitlerine, \u015fekillerine, renklerine mutlulukla, \u015f\u00fckranla \u015fapka \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m\u0131. Bunlarla ilgilenebildi\u011fim, bunlara vakit ve enerji ay\u0131rabildi\u011fim i\u00e7in ne kadar \u015f\u00fckretti\u011fimi.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bunlar\u0131 bunlar\u0131 yazacakt\u0131m ka\u00e7 g\u00fcnd\u00fcr, en son da bug\u00fcn.<\/p>\n<p>Sonra&#8230; sonra i\u015fte, hayat karma\u015f\u0131k bir \u015fey. Bize karma\u015f\u0131k bir d\u00f6nemde, acayip \u015feyler ya\u015fama g\u00f6revi verilmi\u015f. Belki de en karma\u015f\u0131k d\u00f6nemde. Sonra, sanki bo\u015f yere \u00f6len tek bir can bile yeterince ac\u0131t\u0131c\u0131 de\u011filmi\u015f gibi, yirmi d\u00f6rt, yirmi be\u015f, yirmi alt\u0131 can\u0131n daha s\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc haberi duyuluyor. Sonra, sanki bu yeterince ac\u0131t\u0131c\u0131 de\u011filmi\u015f gibi, orda may\u0131n, burda bombalama, \u015furda pusu, orda \u00f6l\u00fc, burda yaral\u0131 haberler devam ediyor. \u0130\u00e7im \u00e7\u0131\u011fl\u0131k \u00e7\u0131\u011fl\u0131k. Ne oluyor, buras\u0131 neresi, hangi y\u0131lday\u0131z, ben kimim?..<\/p>\n<p><em>\u201c(&#8230;) Ekran\u0131n alt\u0131ndan alt yaz\u0131 olarak ge\u00e7iyor \u00f6l\u00fcmler. Ekranda, o saatlerde b\u00fct\u00fcn ekranlarda ayn\u0131 anda, para konu\u015fuluyor. \u00c7ok fena haberler veriliyor para ile ilgili. \u00c7ok endi\u015feliler dolarla ilgili olarak, \u00e7ok endi\u015feliler alt\u0131nla filan ilgili mesela. Altta, ekran\u0131n ete\u011finde \u00e7ocuklar \u00f6l\u00fcyor. Ak\u0131l almaz bir hissizlikle at\u0131yor \u201ccan taksimetresi\u201d: 24\u202625\u2026 26\u2026 Bir anne daha. Bir sevgili daha\u2026 Bir hayat etraf\u0131ndaki bir\u00e7ok hayatla birlikte ferini yitiriyor. Biz bu hayattan sa\u011f \u00e7\u0131k\u0131yoruz sadece, ruhumuzdan binlerce \u00f6lm\u00fc\u015f \u00e7ocuk sark\u0131yor. Daha fazla ilerleyemeyiz, ellerimizde, bileklerimizde \u00f6l\u00fcm salk\u0131m sa\u00e7ak\u2026&#8221;<\/em> (Ece Temelkuran, Milliyet)<\/p>\n<p>Biz kimiz, onlar kim, yirmi senede bir arpa boyu yol gidememi\u015f miyiz, kim ne istiyor, peki bunu kim istiyor, kim isteyebilir? \u00d6lenlerin adlar\u0131n\u0131 okuyorum sanal gazetede \u00e7\u0131kt\u0131k\u00e7a, adlar\u0131n\u0131 sesli okuyorum, \u00f6z\u00fcr diliyorum, ya da neyse i\u015fte bir \u015feyler diliyorum, bir \u015feyler diyorum onlara tek tek, bo\u015funa \u00f6lm\u00fc\u015f olmas\u0131nlar diye, \u00f6l\u00fcmleri umursanmam\u0131\u015f olmas\u0131n diye, analar\u0131na ba\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 diliyorum birer birer. Sokaktan gelen askeri arac\u0131 g\u00f6r\u00fcnce uzaklara ko\u015fmaya ba\u015flayan analar\u0131na. Pencereden evine girmek \u00fczere olan askerleri g\u00f6r\u00fcnce yere y\u0131\u011f\u0131lan analar\u0131na. Herhalde aylard\u0131r yatarken bile radyoyu ba\u015fucuna koyan, sabah sald\u0131r\u0131y\u0131 haber ald\u0131\u011f\u0131ndan beri kimsenin gelmemesini umarak pencereden soka\u011fa bakan, soka\u011f\u0131 g\u00f6zlemekten boynu tutulan analar\u0131na. Ve karde\u015flerine, ve \u00e7ocuklar\u0131na, ve sevgililerine.<\/p>\n<p>Yirmiden fazla g\u00fcvenlik g\u00f6revlisi \u015fehit oldu, diyor haberler bir noktada, ya da yabanc\u0131 medyada. Bu rakam mu\u011flakl\u0131\u011f\u0131 beni daha da fena yap\u0131yor. Diyelim yirmi isim say\u0131ld\u0131, benim \u00e7ocu\u011fumun ismi \u00e7\u0131kmad\u0131. Sonra \u201cfazla\u201ds\u0131nda, yirmi birincide ya da yirmi ikincide, \u00e7\u0131karsa? O kimli\u011fi olmayan \u201cfazla\u201d, birilerinin hayat\u0131nda tamam ya da devam gibi, \u00f6l\u00fcm ya da ya\u015fam ayr\u0131m\u0131n\u0131 yap\u0131yor.<\/p>\n<p>\u0130\u00e7imde cenaze var, dostlar sa\u011f olsun diyorum s\u00fcrekli, g\u00f6zlerim yosun tutuyor&#8230; Can\u0131m\u0131 \u00e7\u0131kartan Nefes filmini tekrar izlemek istiyordum ne zamand\u0131r, bu ak\u015fam vakti demek. <i>\u201cBiz aptal m\u0131y\u0131z, bilmiyor muyuz sava\u015f\u0131n da\u011fda kazan\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131? Ama da\u011fda kaybederseniz Ankara\u2019da da kaybedersiniz.\u201d <\/i>Ne yapabilirim diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum, ne yap\u0131labilir, ne yap\u0131lmal\u0131, ne yap\u0131lacak \u2013 ama niye ben d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum bunlar\u0131? Ben bunlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmesi i\u00e7in se\u00e7medim mi beni y\u00f6netenleri? Ben bunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmesi i\u00e7in se\u00e7medim mi se\u00e7ilenleri? Ben, vatanda\u015f olarak ben mi d\u00fc\u015f\u00fcnece\u011fim \u00fclkemin sorunlar\u0131n\u0131 nas\u0131l \u00e7\u00f6zece\u011fini?! \u00dclkemin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 nas\u0131l ya\u015fatabilece\u011fini? Devletin kendine teslim edilen \u00e7ocuklar\u0131 nas\u0131l \u00f6ld\u00fcrtmeyece\u011fini ben mi d\u00fc\u015f\u00fcnece\u011fim? Bug\u00fcn ba\u015fkas\u0131n\u0131n \u00e7ocu\u011fu, yar\u0131n benim \u00e7ocu\u011fum&#8230;<\/p>\n<p>Bize karma\u015f\u0131k bir d\u00f6nemde, acayip \u015feyler ya\u015fama g\u00f6revi verilmi\u015f. Belki de d\u00fcnya tarihindeki en karma\u015f\u0131k d\u00f6nemde. En ac\u0131 \u015feyleri ya\u015fama g\u00f6revi, \u00f6lme, \u00f6ld\u00fcrme g\u00f6revi, can\u0131ndan can kaybetme ve g\u00f6z\u00fcn\u00fc kan b\u00fcr\u00fcme g\u00f6revi. \u00d6l\u00fcmle ya\u015fam\u0131 ay\u0131rma, korkuyla sevgiyi ay\u0131rma, yok etmeyle var etmeyi, var olmay\u0131 ay\u0131rma g\u00f6revi. G\u00f6revi veren, can\u0131 veren sabr\u0131n\u0131 da verecek, \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc de demek. Dostlar sa\u011f olsun, ya\u015fam sa\u011f olsun. Ya\u015fam var olsun.<\/p>\n<p>(Ekim 2010)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Ben asl\u0131nda sanat hakk\u0131nda yazacakt\u0131m. Madrid\u2019de ge\u00e7irdi\u011fim birka\u00e7 saatte ko\u015fa ko\u015fa Reina Sofia M\u00fczesi\u2019nde Picasso\u2019nun me\u015fhur tablosu Guernica\u2019y\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc, iyi ki g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc, \u00e7arp\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131, hayat\u0131mda&#8230;<\/p>\n<div class=\"more-link-wrapper\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/2016\/03\/02\/sanat-ifade-algi-ben-ya-da-dunya-ne-zaman-degisecek\/\">Devam\u0131 i\u00e7in&#8230;<span class=\"screen-reader-text\">Sanat \/ ifade \/ alg\u0131 \/ ben\u00a0 (ya da: D\u00fcnya ne zaman de\u011fi\u015fecek?)<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[15],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=184"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":185,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184\/revisions\/185"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=184"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=184"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=184"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}