{"id":248,"date":"2016-03-02T11:14:34","date_gmt":"2016-03-02T09:14:34","guid":{"rendered":"http:\/\/www.candanturhan.com\/?p=248"},"modified":"2016-03-02T11:14:34","modified_gmt":"2016-03-02T09:14:34","slug":"dagdan-bayirdan-ekim-ama-eken-yok","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/2016\/03\/02\/dagdan-bayirdan-ekim-ama-eken-yok\/","title":{"rendered":"Da\u011fdan bay\u0131rdan: Ekim ama eken yok&#8230;"},"content":{"rendered":"<p>Aylardan ekim ama eken, diken yok! Bu sene mevsimler \u015fa\u015f\u0131rtmaca yapt\u0131, her \u015fey \u015fa\u015ft\u0131&#8230; Yaz bitti, peki kabul ettik. Ani bir so\u011fukla k\u0131\u015fa girer gibi olduk, sonra yine ti\u015f\u00f6rt mevsimine geri d\u00f6nd\u00fck. B\u00f6rt\u00fc b\u00f6cek, bitki \u00e7i\u00e7ek en az bizim kadar \u015fa\u015fk\u0131n&#8230;<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin bu yaz\u0131ya yol a\u00e7an han\u0131meli. Kas\u0131m ay\u0131nda han\u0131meli kokusu ne arar? An\u0131nda yaz \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m\u0131 yapan bir kokudur bu. Ama bir bak\u0131yorum, ger\u00e7ekten de han\u0131melinin \u00fcst\u00fcnde \u00e7i\u00e7ekler. Hemen yan\u0131ndaki yasemin de ka\u00e7\u0131nc\u0131 kez kuruyup s\u0131f\u0131rdan hayata d\u00f6nmekle kalmam\u0131\u015f, bir yandan tomurcuklarla donanm\u0131\u015f. Pazar g\u00fcnk\u00fc so\u011fu\u011fa kalmadan a\u00e7abilirse, ne ala. Ger\u00e7i so\u011fuk havan\u0131n \u00e7i\u00e7ekleri, zaman\u0131nda a\u00e7anlar kadar kokulu de\u011fil ama hi\u00e7 yoktan iyidir.<\/p>\n<p>Mine \u00e7al\u0131lar\u0131m hala solup d\u00f6k\u00fclme belirtisi g\u00f6stermedi\u011fi gibi, \u00e7i\u00e7eklerini de \u0131srarla muhafaza ediyorlar. Biraz keyifleri ka\u00e7sa hemen dibinden budayaca\u011f\u0131m, k\u0131\u015f bitince yeniden hayata d\u00f6nmek \u00fczere topra\u011fa \u00e7ekilecek can\u0131. Mor \u00e7i\u00e7ekli, daha nazenin bir \u00e7al\u0131 var, o da aynen, hava yazm\u0131\u015f gibi yapmaya devam ediyor. Yabani ada\u00e7aylar\u0131 ise \u201cYa\u015fas\u0131n, hava so\u011fudu!\u201d deyip toparlanm\u0131\u015f de\u011fil. Hepsi gelecek haftalar\u0131 bekliyor&#8230;<\/p>\n<p>Kas\u0131m ay\u0131na uygun olan nadir hareketlerden biri, kas\u0131mpatlar\u0131n\u0131n patlamas\u0131. Sonbaharda insan\u0131 aniden mutlu eden olaylardan biridir, her renk kas\u0131mpatlar\u0131n\u0131n her yerde a\u00e7mas\u0131. Bu demektir ki teras\u0131n tentesi kald\u0131r\u0131lacak, mangal k\u0131l\u0131flanacak, t\u00fcp\u00fc \u00e7\u0131kart\u0131lacak, terastaki yataklar depoya kalkacak, a\u011fa\u00e7lardaki s\u00fcsler ve masalardaki mumluklar i\u00e7eri al\u0131nacak, minderler kuru kenarlara istiflenecek.<\/p>\n<p>Her \u015feyin yerinde sa\u011flam durdu\u011funa, \u0131slanmaz ve u\u00e7maz pozisyonda oldu\u011funa emin olunacak. Bol naylon al\u0131n\u0131p depoda saklanacak, ya\u011fmurdan koruma ama\u00e7l\u0131 gerekirse aniden diye. Deponun, dam\u0131n su ge\u00e7irmedi\u011fi kontrol edilecek. G\u00fcne\u015f panellerine antifriz konacak, odunlar kesilip istiflenecek, soba yakmaya yeterince tahta var m\u0131 bak\u0131lacak.<\/p>\n<p>Sebze bah\u00e7esinin s\u00f6k\u00fclmesinin acelesi yok, son g\u00fcne\u015f k\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131yla k\u0131zaran bir iki domatesi hala kahvalt\u0131da, tohumluk hali alm\u0131\u015f biberlerle yiyebiliyorum. Ama bir iki haftaya kadar fideler s\u00f6k\u00fcl\u00fcp sebze bah\u00e7esi bir \u00e7apalanmal\u0131. Yan\u0131ndaki asmalar\u0131m, hep g\u00f6zden \u0131rak kalan, biraz da g\u00f6steri\u015fsiz oldu\u011fundan ilgimi \u00e7ekemeyen ama bu sene \u015fahane bir \u00fcz\u00fcmler veren (k\u0131rm\u0131z\u0131 ve kokulu olan misketmi\u015f galiba) asmalar\u0131m budan\u0131p temizlenmeli. Asl\u0131nda b\u0131rak\u0131nca kendileri de d\u00f6k\u00fcyorlar yapraklar\u0131n\u0131 ve hatta saplar\u0131n\u0131, ama b\u00f6yle daha temiz oluyor.<\/p>\n<p>Bu yaz sonunda sebze bah\u00e7esi civar\u0131ndan gelen, pi\u015fmi\u015f ya da \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f sebzeye benzer koku ilk kez ger\u00e7ekle\u015fen bir faaliyetin sonucuymu\u015f me\u011fersem: Ordaki ke\u00e7iboynuzu a\u011fac\u0131, tuhaf bir tohum \/ \u00e7i\u00e7ek vermi\u015f ve bu garip, bana ho\u015f gelen koku ar\u0131lara da iyice cazip geliyor anla\u015f\u0131lan!<\/p>\n<p>Sebze bah\u00e7esinden devam edersek bah\u00e7e turumuza, k\u0131\u015fa girerken bile devam eden budama i\u015flerine gelece\u011fiz: Feci dikenleri olan ve yere do\u011fru bile dallar sark\u0131tacak kadar tertipsiz olan akasyaya ge\u00e7enlerde haddini bildirmek zorunda kald\u0131m \u00e7\u00fcnk\u00fc civar\u0131nda y\u00fcr\u00fcnm\u00fcyordu. Elime testere ge\u00e7mi\u015fken a\u011fa\u00e7tan ziyade \u00e7al\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc kazanm\u0131\u015f baz\u0131 dostlar\u0131m\u0131za da ziyarette bulundum: selvi, kavak, \u00e7am. Tayfun benden belirli bir talimat almadan testereyi eline almad\u0131\u011f\u0131ndan, benim g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm zaman sald\u0131rmamla k\u0131s\u0131tl\u0131 bah\u00e7enin budanmalar\u0131.<\/p>\n<p>Ayva mesela: Kim bilir ka\u00e7 senedir meyve vermez, hi\u00e7 birimizin akl\u0131na gelmez \u00e7ocukca\u011f\u0131z\u0131 budamak! Oysa onun da hakk\u0131 de\u011fil mi \u015fekil almak, hava almak, g\u00fcne\u015f almak? Dibindeki koca otlar s\u00f6k\u00fcls\u00fcn istemez mi, \u00e7ukuru temiz kals\u0131n, yeri yurdu onun olsun&#8230; Baz\u0131 \u015feylere de dokunulmad\u0131\u011f\u0131na seviniyorum ama. \u00c7\u00fcnk\u00fc mesela akl\u0131 ba\u015f\u0131nda bir insan ke\u00e7iboynuzlar\u0131m\u0131n ikisini de ba\u015ftan tek ana dal b\u0131rakarak budar, \u015fimdiki gibi 3-4 ana dalla hep beraber geni\u015f geni\u015f g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne uzanmalar\u0131na f\u0131rsat\u00a0 tan\u0131mazd\u0131. Yanlara a\u00e7\u0131l\u0131p teras\u0131 i\u015fgal eden yavru dallar\u0131na bile \u00e7ok zor k\u0131y\u0131yorum, fazlaca d\u00fczg\u00fcn g\u00f6z\u00fckmesin ke\u00e7iboynuzum, yay\u0131l\u0131versin do\u011falca diye.<\/p>\n<p>Dibine de bir g\u00fczel s\u00fcs kabaklar\u0131 asamblesi yapt\u0131m ki, g\u00f6rmeye de\u011fer. Ge\u00e7enlerde yandaki Osman amcan\u0131n arazisini ekip bi\u00e7en B\u00fclent\u2019le bir selamla\u015ft\u0131m, bunun \u00fczerine adam sa\u011f olsun b\u00fct\u00fcn bah\u00e7eyi benimkine ta\u015f\u0131d\u0131! Kabaklar, yemelik balkabaklar\u0131, s\u00fcs kabaklar\u0131, sonra kavunlar&#8230; Bak \u015fu da var, bu da var, bak istedi\u011fin zaman al, istedi\u011fin kadar al diye diye \u00fcstelik. Bazen d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum da, s\u0131k s\u0131k ifrit oldu\u011fum k\u00f6yl\u00fclerimin belki de tek istedikleri bir sade selam&#8230;<\/p>\n<p>Onun bah\u00e7e bereketsiz olmu\u015f bu sene, bahardan beri deli gibi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131, sata sata 50 liral\u0131k mal satm\u0131\u015f, ondan ba\u015fka da bir \u015fey yapmam\u0131\u015f bah\u00e7e do\u011frud\u00fczg\u00fcn. Tohumlardan diyor, yaramaz tohum ekmi\u015f, ba\u015fka cins olsa olurmu\u015f. Seneyeymi\u015f in\u015fallah. Neyse i\u015fte B\u00fclent\u2019in s\u00fcs kabaklar\u0131 benim teras\u0131 bir g\u00fczel s\u00fcsledi, bir \u015fenlendirdi, ke\u015fke yer olsa da daha \u015fekil \u015fekil kabak y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 yapsam dedirtti!<\/p>\n<p>Ba\u015fka terasta, bah\u00e7ede ne var ne yok derseniz, iyice b\u00fcy\u00fcyen, art\u0131k so\u011fu\u011fa da direnebilen karabiberim ilk \u00e7i\u00e7eklerini verdi bu sene. Herhalde yak\u0131nda pembe biber tanelerini sark\u0131tacak, ben de al\u0131p a\u011fz\u0131mda gezdirip hafif tatl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n keyfini s\u00fcrece\u011fim. Turun\u00e7 a\u011fac\u0131nda iki k\u0131yt\u0131r\u0131k turun\u00e7, hurmada ge\u00e7en seneden bu yana geli\u015fme g\u00f6stermeyerek iki adet hen\u00fcz olmam\u0131\u015f ama eli kula\u011f\u0131nda hurma, ve orda burda g\u00fcr \u00e7al\u0131lar\u0131nda bir miktar b\u00f6\u011f\u00fcrtlen var.<\/p>\n<p>Ge\u00e7en yapt\u0131\u011f\u0131m da\u011f y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcnde esas b\u00f6\u011f\u00fcrtlene de doydum, da\u011f \u00e7ile\u011fine de. Bir kez daha torba almay\u0131 unuttu\u011fuma hay\u0131fland\u0131m: Ne k\u0131pk\u0131rm\u0131z\u0131 elmalardan toplayabildim Elemen tepesinde, ne da\u011f ta\u015f y\u0131k\u0131lan ayva a\u011fa\u00e7lar\u0131ndan, ne de yediklerimden ba\u015fka da\u011f \u00e7ile\u011fi getirebildim. Yine, bir dahaki sefere in\u015fallah!<\/p>\n<p>K\u0131\u015f haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 yaparken bir yandan da gelecek bahar\u0131n i\u015flerini g\u00f6r\u00fcyorum, g\u00f6zlerimin \u00f6n\u00fcne getiriyorum: Teras\u0131n kenarlar\u0131n\u0131 ufak ufak i\u015fgal eden, \u00e7o\u011funlukla da odunla\u015fm\u0131\u015f olan biberiyeler, lavantalar ve karaba\u015fotlar\u0131 ufak ufak \u015futlanacak; yerlerine daha edepli, daha k\u0131sa, belki \u00e7i\u00e7ek cinsinden bir \u015feyler dikilecek. Bir miktar g\u00f6lgem art\u0131k oldu\u011funa g\u00f6re eski a\u015fk\u0131m camg\u00fczellerini de \u015f\u0131k\u0131r \u015f\u0131k\u0131r dizme zaman\u0131 gelmi\u015f olabilir! Hatta belki rozetler, kendi k\u00fcllerinden yeniden do\u011fanlar&#8230;<\/p>\n<p>Bunlar gelecek bahar\u0131n i\u015fleri. \u015eimdiyse yat\u0131lacak, kalk\u0131lacak ve \u201cAllah bereket versin\u201d diyerek zeytin toplamaya ba\u015flanacak! Evet, yok y\u0131l\u0131 da olsa az bir \u015fey olan zeytinimizin midemize do\u011fru olan ser\u00fcveni yar\u0131n (siz bunlar\u0131 okurken bug\u00fcn) hay\u0131rl\u0131s\u0131yla ba\u015fl\u0131yor&#8230; Kafalarda yazmalar, ayaklarda e\u015fofmanlar \u00e7ullar serilecek, taraklar a\u011fa\u00e7lara ge\u00e7ecek, kasalar doldurulacak. Sa\u011f olsun g\u00fcne\u015f de bize e\u015flik edecek anla\u015f\u0131lan, toprakla, zeytinle olman\u0131n huzuru da. Ya\u015fas\u0131n do\u011fa, ya\u015fas\u0131n da\u011flar bay\u0131rlar!<\/p>\n<p>(kas\u0131m 2011)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aylardan ekim ama eken, diken yok! Bu sene mevsimler \u015fa\u015f\u0131rtmaca yapt\u0131, her \u015fey \u015fa\u015ft\u0131&#8230; Yaz bitti, peki kabul ettik. Ani bir so\u011fukla k\u0131\u015fa girer gibi&#8230;<\/p>\n<div class=\"more-link-wrapper\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/2016\/03\/02\/dagdan-bayirdan-ekim-ama-eken-yok\/\">Devam\u0131 i\u00e7in&#8230;<span class=\"screen-reader-text\">Da\u011fdan bay\u0131rdan: Ekim ama eken yok&#8230;<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[16],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/248"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=248"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/248\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":249,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/248\/revisions\/249"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=248"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=248"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=248"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}