{"id":250,"date":"2016-03-02T11:15:06","date_gmt":"2016-03-02T09:15:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.candanturhan.com\/?p=250"},"modified":"2016-03-02T11:15:06","modified_gmt":"2016-03-02T09:15:06","slug":"bir-kis-sabahi-daglarda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/2016\/03\/02\/bir-kis-sabahi-daglarda\/","title":{"rendered":"Bir k\u0131\u015f sabah\u0131 da\u011flarda&#8230;"},"content":{"rendered":"<p>Y\u00fcr\u00fcyorum&#8230; \u00c7amurlara bata \u00e7\u0131ka. O kadar \u00e7ok ya\u011fmur ya\u011fd\u0131 ki \u015fu son 15 g\u00fcnde, da\u011flardan ta\u015flardan a\u015fa\u011f\u0131ya sular s\u0131z\u0131yor yer yer, son birka\u00e7 g\u00fcnd\u00fcr ya\u011f\u0131\u015f olmamas\u0131na ra\u011fmen. G\u00fcn\u00fcn ortas\u0131 ve g\u00fcne\u015f tam g\u00fcneyden geliyor.<\/p>\n<p>G\u00fcne\u015fi g\u00f6ren yerler m\u0131\u00e7 m\u0131\u00e7 \u00e7amur. Sonra bir viraj d\u00f6n\u00fcyorum, etrafta bembeyaz yapraklar, aya\u011f\u0131m\u0131n alt\u0131 \u00e7\u0131t\u0131rd\u0131yor: Buzlar \u00e7\u00f6z\u00fclmemi\u015f! Zeytin toplan\u0131yor ya bu mevsimde, d\u00f6k\u00fclen yapraklar, dallar yollara serpiliyor, ya \u00e7amura kar\u015f\u0131 ya da ezilerek topra\u011fa kar\u0131\u015f\u0131p gitsin diye. Daha kal\u0131nca olan, zeytin a\u011fac\u0131n\u0131 s\u0131r\u0131klarken ya kesilen ya k\u0131r\u0131lan yak\u0131labilir dallar kenarlarda biriktiriliyor. \u0130\u015fleri bitince geliyorlar, taharayla yapraklar\u0131n\u0131 temizleyip e\u015fe\u011fe vurup evlerine g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorlar.<\/p>\n<p>Benim bah\u00e7enin \u00e7\u00f6pleri yak\u0131lmad\u0131 hen\u00fcz mesela, yaz \u00e7\u00f6pleri, zeytin \u00e7\u00f6pleri, otlar, dallar. Sadece ufak bir y\u0131\u011f\u0131n\u0131, o da \u201cYok \u015fimdi yak\u0131lmaz, hava \u00e7ok kuru!\u201d diyen Tayfun\u2019dan gizli olarak, do\u011fum g\u00fcn\u00fcmde \u015fenlik ate\u015fi olarak yakt\u0131m. O zamandan beri de Tayfun bey zeytinler aras\u0131nda ko\u015fturmakta oldu\u011fundan kimse temizli\u011fimi yapamad\u0131 \u2013 kim bilir, r\u00fczgar kesilirse belki yine bah\u00e7e \u00e7\u00f6plerinden bir \u015fenlik ate\u015fi yapar\u0131m \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnlerde, misafirlerime.<\/p>\n<p>G\u00fcne\u015f k\u00f6y taraf\u0131ndan geldi\u011finde k\u00f6y boz bulan\u0131k g\u00f6z\u00fck\u00fcyor, masals\u0131, \u00fcst\u00fcnden \u015feffaf beyaz boya ge\u00e7ilmi\u015f gibi. Bat\u0131ya bak\u0131ncaysa, yukar\u0131 do\u011fru \u00e7\u0131kt\u0131k\u00e7a, Pamucak\u2019\u0131n denizi parlamaya ba\u015fl\u0131yor. Tabii g\u00fcne\u015f do\u011farken esas p\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131l olur oras\u0131, mavili\u011fi yans\u0131r tam. \u015eimdi de deniz manzaral\u0131 da\u011f, fena de\u011fil hani! Denizden 10 kilometre \u00f6tede, 500 metre y\u00fcksekte bir da\u011fsever y\u00fcr\u00fcyor&#8230;<\/p>\n<p>Hava \u00e7ivi gibi so\u011fuk ama b\u00f6yle g\u00fcne\u015f olunca insana yine de g\u00fczel geliyor. Hem benden az yukar\u0131 y\u00fcr\u00fcy\u00fcnce tepede bir \u00e7aml\u0131k var, ona bay\u0131l\u0131yorum, hem uzaktan g\u00fczel g\u00f6z\u00fck\u00fcyor, hem alt\u0131ndan y\u00fcr\u00fcmesi harika. Yerlerde dikenli kestane kabuklar\u0131: Yukar\u0131 bak\u0131yorum nerde a\u011fac\u0131 diye, ta nerde bir tane kestane g\u00f6z\u00fck\u00fcyor, d\u00f6km\u00fc\u015f bile yapraklar\u0131n\u0131. Ordan buraya nas\u0131l geliyor bu kestane kabuklar\u0131? Domuzlar m\u0131 yiyor bu kestaneleri?<\/p>\n<p>Seneler evvel domuz ge\u00e7i\u015fini buldu\u011fumuz yeri ke\u015ffediyorum yine, san\u0131r\u0131m \u015fu an ayn\u0131 yer kullan\u0131mda de\u011fil, onun hemen a\u015fa\u011f\u0131s\u0131nda daha rahat bir ge\u00e7i\u015f var \u00e7\u00fcnk\u00fc, daha az e\u011fimli. Ama ayak izi falan yok, daha \u00f6nce de bakm\u0131\u015ft\u0131m birka\u00e7 kere. Zaten bana \u00e7ok daha yak\u0131n ge\u00e7iyor domuzlar bu s\u0131ralar, her gece k\u00f6pekler haber veriyor, selamla\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n<p>Zeytin toplayan \u00fc\u00e7 gen\u00e7 adam\u0131n yan\u0131ndan ge\u00e7iyorum, daha ilerde bir park etmi\u015f jip, bir de bizim Ahmet\u2019in arabas\u0131 var. Ahmetler ortada yok ama, herhalde bay\u0131r\u0131n ilersinde bir yerde zeytin topluyorlar. Ba\u011flar var terk edilmi\u015f, yan\u0131nda incirlik \u00e7\u0131r\u0131l\u00e7\u0131plak&#8230; Buraya neden yaz sonu gelmedim diyorum, ba\u011flar incirler doluyken?! Ne kadar zamand\u0131r \u00e7\u0131kmad\u0131m bu tarafa. Zaman\u0131nda \u00fc\u00e7 k\u00f6pe\u011fimle bir kere gelmi\u015ftim de yukardan yoku\u015ftan kopmu\u015f gelmi\u015fti bir canavar, zor ka\u00e7m\u0131\u015ft\u0131k. Bir kere de Bozo\u2019yla gelmi\u015ftim, kar\u015f\u0131dan k\u00f6pek gelince benim arkama saklan\u0131yordu&#8230;<\/p>\n<p>\u0130ncirlerin aras\u0131ndan, yoku\u015f yukar\u0131 olmas\u0131n\u0131 g\u00f6ze alarak, araya giriyorum. Biliyorum yolun ilerisindeki arka taraf g\u00fczel, \u00f6d\u00fcl\u00fcm\u00fc alaca\u011f\u0131m. Hakikaten o aradan girince, benim tam arkamdaki, \u0131ss\u0131z, sessiz da\u011flara, Elemen\u2019e bakan bir noktaya \u00e7\u0131k\u0131l\u0131yor. Yol devam etmese de sevimli bir gidi\u015fi var: Zeytinler aras\u0131ndan ilerliyor, bir ta\u015f ev y\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131, bir al\u00e7ak eski ta\u015f duvar, sonra da deminki \u00e7aml\u0131k. \u0130nsan\u0131n orda \u00f6yle durup sessizli\u011fi dinleyesi geliyor, tek bir zeytin toplayan bile yok, kar\u015f\u0131 orman \u015feritleri, a\u015fa\u011f\u0131da \u015feftaliler, hepsi kendi ba\u015flar\u0131na durupduruyor.<\/p>\n<p>Yolun kenar\u0131ndaki tu\u011fladan dam, seneler evvel b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m gibi yerinde. D\u00f6n\u00fc\u015fte zeytin toplayanlar sofrada art\u0131k, \u00f6\u011fle paydosu. Etrafta yeni \u00e7\u0131km\u0131\u015f papatya veya anemon g\u00f6rmedim, ba\u015fka yerlerde \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131 tek t\u00fck ama buras\u0131 i\u00e7in demek erken daha. Hi\u00e7bir \u00e7i\u00e7ek yok, da\u011f \u00e7ile\u011finin gelecek seneki meyvesi olacak \u00e7i\u00e7ekleri d\u0131\u015f\u0131nda. Bu sene hi\u00e7 yiyemedim da\u011f \u00e7ile\u011fi, da\u011flarda de\u011fildim mevsiminde, kas\u0131mda, aral\u0131kta; seneye k\u0131smetse.<\/p>\n<p>Buraya ilk ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131m zamanlarda bu y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc yap\u0131yordum bir kere; d\u00f6nerken zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131 aras\u0131ndan benim evin bir kenarlar\u0131n\u0131 k\u00f6\u015felerini g\u00f6r\u00fcp, \u201cAa ne sevimli ev, buras\u0131 kimin ki acaba?\u201d demi\u015ftim kendi kendime. \u015eimdi ayn\u0131 noktada benim evin sevimli k\u00f6\u015feleri falan da pek az g\u00f6z\u00fck\u00fcyor: Bu zeytinler \u00e7akt\u0131rmadan epey b\u00fcy\u00fcyor galiba!<\/p>\n<p>Ama yine de kuruyan \u00e7ok var, \u201cverticillium solgunlu\u011fu\u201dndan koca koca verimli a\u011fa\u00e7lar gidiyor. O y\u00fczden yenilerini dikmek \u015fart, zeytin veriminden kaybetmemek i\u00e7in t\u00fcm bo\u015f yerlere yeni fidanlar. Birka\u00e7 senedir ben de ekliyorum yeni fidanlar, tutan var kuruyan var, tabii yeni fidan susuzlu\u011fa daha hassas oluyor. Tutup da g\u00fczel b\u00fcy\u00fcyenlerin civar\u0131na devam etmek laz\u0131m. Bu sene de 10-15 tane dikilebilecek yer saptam\u0131\u015ft\u0131m, onlar\u0131n yerlerini kazd\u0131rmal\u0131y\u0131m ilk f\u0131rsatta, sonra da fidanlar\u0131 sipari\u015f etmeli Ayval\u0131k\u2019tan.<\/p>\n<p>Sonra da zeytinleri budamal\u0131, sonra da g\u00f6zta\u015f\u0131 att\u0131rmal\u0131 hem zeytin hem meyvelere, sonra da meyveleri budamal\u0131&#8230; derken bahar gelmi\u015f olacak zaten!<\/p>\n<p>(ocak 2012)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Y\u00fcr\u00fcyorum&#8230; \u00c7amurlara bata \u00e7\u0131ka. O kadar \u00e7ok ya\u011fmur ya\u011fd\u0131 ki \u015fu son 15 g\u00fcnde, da\u011flardan ta\u015flardan a\u015fa\u011f\u0131ya sular s\u0131z\u0131yor yer yer, son birka\u00e7 g\u00fcnd\u00fcr ya\u011f\u0131\u015f&#8230;<\/p>\n<div class=\"more-link-wrapper\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/2016\/03\/02\/bir-kis-sabahi-daglarda\/\">Devam\u0131 i\u00e7in&#8230;<span class=\"screen-reader-text\">Bir k\u0131\u015f sabah\u0131 da\u011flarda&#8230;<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[16],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/250"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=250"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/250\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":251,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/250\/revisions\/251"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=250"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=250"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=250"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}