{"id":36,"date":"2016-02-11T12:42:54","date_gmt":"2016-02-11T10:42:54","guid":{"rendered":"http:\/\/www.candanturhan.com\/?p=36"},"modified":"2016-02-29T16:37:31","modified_gmt":"2016-02-29T14:37:31","slug":"dun-daglarda-dolastim-evde-yoktum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/2016\/02\/11\/dun-daglarda-dolastim-evde-yoktum\/","title":{"rendered":"D\u00fcn da\u011flarda dola\u015ft\u0131m evde yoktum *"},"content":{"rendered":"<div class=\"entry-content\">\n<p><strong>\u015eehir d\u0131\u015f\u0131nda her yer s\u00fcrg\u00fcnd\u00fcr modern insana. Zevkle yenilip zamanla v\u00fccuttan at\u0131lan bir yemek gibi alg\u0131lan\u0131r do\u011fa da \u2013 g\u00fczeldir, ho\u015ftur, bir miktar\u0131 bir s\u00fcre yeterlidir. Bir k\u00fc\u00e7\u00fck zevktir, insan\u0131n y\u00fcce ya\u015fam\u0131n\u0131n k\u0131y\u0131s\u0131nda. \u00d6yle de kalmal\u0131d\u0131r\u2026<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7ok zaman oldu, uzakla\u015ft\u0131k, farkl\u0131la\u015ft\u0131k. Oysa bir zamanlar do\u011fan\u0131n ba\u011fr\u0131nda varolmu\u015ftuk. Bebelerimizi kurtlar yalam\u0131\u015ft\u0131 belki. Domuzla yanyana su i\u00e7mi\u015ftik dereden. K\u00f6pe\u011fin a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 kuytuya s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131k. Ya\u015fam m\u00fccadelesi vermi\u015ftik birlikte. Koptuk.<\/p>\n<p>Toprakla ili\u015fkimizi gev\u015fettik \u00f6nce. Tozu, \u00e7amuru pislik saymaya, evlerimizi topraktan yukar\u0131lara yapmaya, evlerimizi, bah\u00e7elerimizi beton kaplamaya ba\u015flad\u0131k. Toprakla birlikte hayvanlar\u0131 geride b\u0131rakm\u0131\u015f olduk. Uzakla\u015ft\u0131k\u00e7a tan\u0131maz olduk onlar\u0131, tan\u0131may\u0131nca korkmaya ba\u015flad\u0131k, korktuk\u00e7a daha uzakla\u015ft\u0131k\u2026<\/p>\n<p>Hayatta kalma m\u00fccadelesinde iki se\u00e7ene\u011fimiz vard\u0131: Uzla\u015fmak ya da hakim olmak. Karanl\u0131k taraf\u0131m\u0131z kazand\u0131: \u0130ktidar\u0131, g\u00fcc\u00fc, h\u00fckmetmeyi se\u00e7tik. Kendimizi \u00f6yle daha g\u00fcvende hissettik. Geli\u015fme denen s\u00fcrecin bir a\u015famas\u0131nda, do\u011fay\u0131 bizi de i\u00e7eren bir b\u00fcy\u00fck b\u00fct\u00fcn olarak alg\u0131lamaktan vazge\u00e7ip \u201cbiz\u201d ve \u201conlar\u201d olarak iki cepheye b\u00f6ld\u00fck. Onlar oldu\u011fu yerde sayd\u0131, biz \u2018ilerledik\u2019.<\/p>\n<p>\u0130ktidar, tebaya ihtiya\u00e7 duyar. K\u00fc\u00e7\u00fck Prens\u2019in kral\u0131n\u0131n bo\u015f gezegeninde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc herkesi hemencecik tebal\u0131\u011fa kaydetmesi gibi, h\u00fckmedilecek bir\u015feyler arar s\u00fcrekli iktidar. Ve kendine bir teba buldu hemen, en yak\u0131n\u0131ndan: \u0130lk olarak onun s\u00fcr\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc, m\u00fccadele etti\u011fi, her\u015feyle bir ve e\u015fit oldu\u011fu zamanlar\u0131 bilen, birlikte m\u00fccadele verdi\u011fi kadim dostunu, do\u011fay\u0131 s\u0131rt\u0131ndan b\u0131\u00e7aklayarak teba ilan etti; o g\u00fcnlerin an\u0131lar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrmek i\u00e7in belki de\u2026<\/p>\n<p>(Daha sonralar\u0131, do\u011faya m\u00fckemmelen hakim oldu\u011funa inand\u0131ktan sonra, hala \u2018me\u015fru hakimiyetini\u2019 kendine kan\u0131tlamaya \u00e7al\u0131\u015fan insano\u011flu kendini de kategorize edecek (\u201cb\u00f6l ve fethet\u201d) ve kendinden en uzakta olanlardan ba\u015flayarak s\u0131rayla t\u00fcm \u201c\u00f6teki\u201d kategorilerinin de \u00fcst\u00fcnde hakimiyetini kurma iste\u011fiyle yan\u0131p tutu\u015facakt\u0131. Ve nitekim \u201c\u00f6teki\u201dlerin, Fransa\u2019daki g\u00f6\u00e7menlerin, \u0130slami u\u00e7lar\u0131n, ezilen etnik gruplar\u0131n huzur vermedi\u011fi g\u00fcnlerimiz\u2026 Ama \u015fimdilik konumuz do\u011fa.)<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bug\u00fcn bizi deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcrerek her y\u00f6nden hayat\u0131m\u0131za s\u0131z\u0131m s\u0131z\u0131m s\u0131zan, hayat\u0131m\u0131z\u0131n kontrol\u00fcn\u00fc ele ge\u00e7irmeye sava\u015fan do\u011fan\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 hikayesi. Bunca zaman usul usul boyun b\u00fck\u00fcp sesini \u00e7\u0131karmadan bekleyen, h\u00fckmedilmekten gocunmazm\u0131\u015f gibi sinmi\u015f duran do\u011fa iyisiyle k\u00f6t\u00fcs\u00fcyle hayat\u0131m\u0131za engellenemez \u015fekilde s\u0131zarken ne yap\u0131la? Do\u011fal \u00e7aylar i\u00e7erek, yoga-jimnasti\u011fi yaparak, da\u011f otellerine tatile giderek, vejeteryan olarak g\u00f6nl\u00fc al\u0131nabilir mi do\u011fan\u0131n?<\/p>\n<p>Modern insan, m\u00fctehakkim insan, muktedir insan aciz bir kukla gibi devasa bir elin i\u00e7inde ordan oraya f\u0131rlat\u0131l\u0131rken, kontrol edemedi\u011fi i\u00e7in deh\u015fet i\u00e7inde\u2026 Modern insan\u0131n s\u0131\u011f\u0131nacak bir inanc\u0131 bile b\u0131rak\u0131lmam\u0131\u015fken. \u0130nsano\u011flunun hakim olamad\u0131\u011f\u0131, elle tutulamayan, insan zihninin, \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc olmayan her \u015fey itibardan d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fken. Tahminlerin \u00f6tesinde depremler, \u015fehirleri yutan seller, modern hayat\u0131 fel\u00e7 eden so\u011fuklar, a\u00e7\u0131klanamaz elektrik kesintileri, nerden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmayan \u00f6l\u00fcmc\u00fcl hastal\u0131klar, bo\u011fucu s\u0131caklar, insan\u0131 ve dehas\u0131n\u0131 ve hakimiyetini bir kuru yaprak gibi par\u00e7alayarak savuruveren kas\u0131rgalar, r\u00fczgarlar\u2026 \u015eimdi hakim olan kim?<\/p>\n<p>Elindeki tek alet \u00e7eki\u00e7 olan, her\u015feyi \u00e7ivi olarak g\u00f6r\u00fcr. Modern insan, uzmanla\u015ft\u0131\u011f\u0131 tek yakla\u015f\u0131m olan m\u00fccadele g\u00fcc\u00fc ve h\u0131rs\u0131yla ait oldu\u011fu, ait hissetti\u011fi yerde, \u015fehirde hakimiyet sava\u015f\u0131na devam ededursun. \u201c\u00d6teki\u201d insan s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ya\u015fam i\u00e7in ba\u015fka bir yol, ba\u015fka bir \u015fekil, ba\u015fka bir y\u00f6ntem oldu\u011funa\u00a0 inanacak, -\u00e7e\u015fitli naho\u015f s\u0131fatlarla damgalanma pahas\u0131na- ba\u015flang\u0131\u00e7taki duruma \u00f6yk\u00fcnecektir: \u0130nsan zihni hakimiyet tuza\u011f\u0131na d\u00fc\u015fmemi\u015fken, bir \u201c\u00f6teki\u201d tan\u0131mlanmam\u0131\u015fken, do\u011fa \u00f6\u00e7 almaya kalkmam\u0131\u015fken, deve kalbur iken, pire tellal iken\u2026<\/p>\n<p>Modern insan\u0131n Tyler Durden-vari\u00a0 m\u00fccadelesindeki temel bir sorun, \u201c\u00f6teki\u201dni anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmaktan, hatta \u00f6tekinin anlanabilir bir kavram olabilece\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnden \u00e7oktan vazge\u00e7mi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Kendi se\u00e7imleri d\u0131\u015f\u0131ndakiler, anlay\u0131\u015fl\u0131 bir g\u00fcl\u00fcmsemeyle kar\u015f\u0131lansa da, yanl\u0131\u015ft\u0131r; her\u015feye m\u00fccadele \/ ilerleme \/ yenme yahut yenilme g\u00f6z\u00fcyle bak\u0131l\u0131nca do\u011fayla \u201ctak\u0131lan\u201d arkada\u015f hayal d\u00fcnyas\u0131nda s\u00fcrg\u00fcndedir\u2026 ki do\u011fayla tak\u0131lan bu arkada\u015f\u0131n bir tercih meselesi olarak kafay\u0131 takt\u0131\u011f\u0131 da esas olarak budur.<\/p>\n<p>Mehmet a\u011fbiyi alal\u0131m: Bizim kom\u015fu, her g\u00fcn atlar\u0131n\u0131, ineklerini, k\u00f6peklerini katar \u00f6n\u00fcne, bir bu ba\u011fa, bir \u00f6teki bah\u00e7eye gezdirir. S\u0131cakta, so\u011fukta, da\u011f tepe ine \u00e7\u0131ka, kafas\u0131nda turuncu deveci po\u015fusu, sakin mi sakin sesi hayvanlara seslenirken\u2026 Mecbur mudur? Yo, karn\u0131 tok s\u0131rt\u0131 pektir. \u201c\u0130nsanlarla u\u011fra\u015fmaktan b\u0131kt\u0131m\u201d, der, yine g\u00fcl\u00fcmseyerek derinden, \u201chayvanlar iyi, kar\u0131\u015fan\u0131m edenim yok, oturup ne yap\u0131cam, gezdiririm hayvanlar\u0131m\u0131.\u201d Stresin ne oldu\u011funu bile bilmeyen bir insan y\u00fcz\u00fc g\u00f6rd\u00fcn\u00fcz m\u00fc hi\u00e7, \u00e7ocuklardan gayr\u0131? Her \u00e7izgisinden huzur damlayan adeta. Sesinden ise notalar s\u00fcz\u00fcl\u00fcr. \u201cHayvanlar sad\u0131k\u201d, der, \u201cne istedikleri, ne istemedikleri belli. Sa\u011f g\u00f6sterip sol vurmazlar insanlar gibi.\u201d<\/p>\n<p>Bir de \u015eahan var \u00f6rne\u011fin, da\u011flarda: \u0130smail\u2019di galiba as\u0131l ad\u0131, ama buralarda sade adlar pek kullan\u0131lmaz. \u015eahan y\u00f6r\u00fck. Son g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcmde benim arkamdaki da\u011f\u0131n dibinde, suya, \u00e7\u0131narlara yak\u0131n bir yere yeni g\u00f6\u00e7m\u00fc\u015f, \u00e7ad\u0131r\u0131n\u0131 kurmaktayd\u0131. \u00c7ak\u0131r g\u00f6zl\u00fc han\u0131m\u0131, o da\u011flara ait bildik huzur dolu y\u00fczle bizi buyur etti kara k\u0131l \u00e7ad\u0131ra, dereden ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 suya odun ate\u015finde \u00e7ay pi\u015firdi. \u015eahan\u2019\u0131n Sel\u00e7uk\u2019ta evi varm\u0131\u015f ama da\u011fda, \u00e7ad\u0131rda ya\u015famay\u0131 tercih edermi\u015f. Ke\u00e7i s\u00fcr\u00fcs\u00fc var kocaman, rengarenk, boyunlar\u0131ndaki \u00e7anlarla tuhaf bir detone melodi yaratan. G\u00fcn g\u00fcn ard\u0131na ke\u00e7ilerini g\u00fcder \u015eahan\u2019la han\u0131m\u0131, bir g\u00f6z \u00e7ad\u0131rda ailece yemek yer, oturur, yatar uyur s\u00fckunetle.<\/p>\n<p>Do\u011fan\u0131n kendi i\u00e7inde dengesini kurdu\u011fu, biz m\u00fctehakkim insanlara ald\u0131r\u0131\u015f etmedi\u011fi, yarg\u0131lar\u0131m\u0131zla s\u0131n\u0131rlanmad\u0131\u011f\u0131, kurallar\u0131n\u0131 sakince, kabul etmesi o kadar da zor olmayan basit ger\u00e7ekler olarak bize g\u00f6sterdi\u011fi, velhas\u0131l bize bar\u0131\u015f \u00e7ubu\u011funu uzatt\u0131\u011f\u0131 durumlardan \u00f6rnekler vermek istiyorum san\u0131r\u0131m\u2026 Bu adamlar ilerleyip nereye gidecekler, daha mutlu, daha huzurlu ya\u015fatmay\u0131 becerebilecek misiniz onlar\u0131, evrensel bir ama\u00e7lar\u0131 olmas\u0131, ileriye bakmalar\u0131, \u201cdaha fazlas\u0131n\u0131 istemeleri\u201d \u015fart m\u0131?<\/p>\n<p>Ye\u011fenim Defne\u2019nin, g\u00f6be\u011finden nazik\u00e7e de olsa s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131 tuttu\u011fu tombul \u00e7ekirge a\u011fz\u0131ndan koyu renkli, koyu k\u0131vaml\u0131 bir s\u0131v\u0131 \u00e7\u0131kartarak bunu \u00f6n iki eliyle kendini tutan parmaklara s\u00fcrmeye koyuldu. Evin bir kenar\u0131ndaki \u00f6r\u00fcmcek a\u011f\u0131nda beyaz bir topak vard\u0131: yak\u0131ndan bak\u0131nca, a\u011fla dertop edilip \u00f6lmeye terkedilmi\u015f bir sinek, yani av, \u00f6r\u00fcmce\u011fin ak\u015fam yeme\u011fi. Evde bulup avu\u00e7layarak d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m peygamber devesi elimden inmemekte inat ediyordu ki yak\u0131n\u0131nda bir kar\u0131nca g\u00f6rd\u00fc: ko\u015farak kar\u0131ncay\u0131 kapt\u0131, iki eliyle tutarak, parmaklar\u0131n\u0131 yalayarak bo\u011fum bo\u011fum yedi.<\/p>\n<p>Ak\u015famlar\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n alt\u0131na pusu kuran kara kurba\u011falar\u0131m \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n cazibesine kap\u0131larak gelen k\u00fc\u00e7\u00fck b\u00f6cekleri, hantal c\u00fcsselerinden ve hayata ald\u0131rmaz duru\u015flar\u0131ndan beklenmeyen bir dil \u00e7abuklu\u011fuyla, hi\u00e7 affetmeden tek hamlede yutuverdi. Devaml\u0131 evin ayn\u0131 yerinde beliren, ayn\u0131 \u015feyleri kemiren, ve devaml\u0131 g\u00fczel peynirli bir kapanla yakalan\u0131p bah\u00e7enin uzaklar\u0131na sal\u0131nan farenin nihayet boyayla i\u015faretlenmesi, kendisinin bir m\u00fcdavim oldu\u011funu, bizim K\u0131r\u0131taklar\u2019\u0131n tulum peynirine bay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in gidip gelip hep burada tak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 inanmaz g\u00f6zlere g\u00f6sterdi.<\/p>\n<p>Velhas\u0131l do\u011fa hep, g\u00f6ren g\u00f6zlere, bizlerden, insan zihninden \u00e7ok daha zeki oldu\u011funu, hatta zeki veya benzeri s\u0131fatlar yeterli de\u011fil, insan zihninin b\u00fcy\u00fck anlamda \u201cdo\u011fa\u201dn\u0131n sadece c\u00fcz\u2019i bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu, konu\u015fma, d\u00fc\u015f\u00fcnme ve gelecek kavram\u0131n\u0131 alg\u0131lama becerilerinin hakimiyet kurmaya yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, zaten hakimiyet kavram\u0131n\u0131n da do\u011fada yeri olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, hak iddia eden insano\u011flunun do\u011fan\u0131n, evrenin y\u00fcceli\u011fi i\u00e7inde bir k\u00fc\u00e7\u00fck varl\u0131ktan ibaret oldu\u011funu, ger\u00e7ek \u201cbilgi\u201dnin ise do\u011fada ve sadece do\u011fada bulundu\u011funu g\u00f6sterdi, g\u00f6stermeye devam ediyor, edecek\u2026<\/p>\n<p><i>\u2026Ben \u00e7ocukken \u0131rmak olmak istedim. Irmaklar hep \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131 beni. D\u00fc\u015f\u00fcnmek istemiyorum. D\u00fcnya benim yerime d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor\u2026*<\/i><\/p>\n<p>(Kas\u0131m 2005)<\/p>\n<p>* \u0130lhan Berk<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015eehir d\u0131\u015f\u0131nda her yer s\u00fcrg\u00fcnd\u00fcr modern insana. Zevkle yenilip zamanla v\u00fccuttan at\u0131lan bir yemek gibi alg\u0131lan\u0131r do\u011fa da \u2013 g\u00fczeldir, ho\u015ftur, bir miktar\u0131 bir s\u00fcre&#8230;<\/p>\n<div class=\"more-link-wrapper\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/2016\/02\/11\/dun-daglarda-dolastim-evde-yoktum\/\">Devam\u0131 i\u00e7in&#8230;<span class=\"screen-reader-text\">D\u00fcn da\u011flarda dola\u015ft\u0131m evde yoktum *<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[16],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36\/revisions\/37"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}