{"id":386,"date":"2016-03-05T01:08:42","date_gmt":"2016-03-04T23:08:42","guid":{"rendered":"http:\/\/www.candanturhan.com\/?p=386"},"modified":"2016-03-05T01:08:42","modified_gmt":"2016-03-04T23:08:42","slug":"bu-ne-guzellik-efendim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/2016\/03\/05\/bu-ne-guzellik-efendim\/","title":{"rendered":"Bu ne g\u00fczellik efendim!"},"content":{"rendered":"<blockquote><p><strong>Nedir ayol bu \u0130stanbul\u2019un ho\u015flu\u011fu? Nerden \u00e7\u0131kt\u0131 yani, bunca sene sonra? K\u00f6t\u00fc gidi\u015fat\u0131na bu kadar da al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z, g\u00fcndelik hava kirlili\u011fi, magandal\u0131k, \u00e7irkinlik ve umutsuzluk abidemiz iki arada bir derede \u00e7akt\u0131rmadan olmu\u015f mu size nezih, g\u00fczel, sevilebilir bir metropol&#8230;<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p>Annem tamamen \u00e7ulsuzken evlendi\u011fi babama, bir keresinde \u201cK\u0131rk y\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcnsem b\u00f6yle m\u00fcreffeh ya\u015fayaca\u011f\u0131m akl\u0131ma gelmezdi,\u201d anlam\u0131nda bir \u015fey s\u00f6ylemi\u015f. Babam da cevaben demi\u015f ki, \u201cBenim ise ba\u015ftan beri en ufak bir \u015f\u00fcphem yoktu bundan!\u201d \u0130\u015fte bu, vizyondur. Turgut \u00d6zal\u2019da olan, tabii en ba\u015fta Mustafa Kemal\u2019de olan \u015fey: B\u00fcy\u00fck \u015feyler ba\u015farmak i\u00e7in, b\u00fcy\u00fck \u015feyler hayal etmek gerekir. \u0130\u015fte bende eksik olan \u015fey bu: vizyon! Asla ve asla i\u00e7inde b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcm y\u0131llarda giderek vah\u015file\u015fen bu \u015fehrin g\u00fcn gelip asille\u015fece\u011fini, g\u00fczelle\u015fece\u011fini, uygarla\u015faca\u011f\u0131n\u0131, de\u011fil muas\u0131r medeniyet seviyesine \u00e7\u0131kmak o seviyeyi bir\u00e7ok y\u00f6nden tan\u0131mlayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnemezdim. Ama oldu: Allah\u2019tan vizyon sahibi birileri varm\u0131\u015f etrafta da \u0130stanbul g\u00fczel bir \u015fehir oldu, \u0130stanbul \u00e7a\u011fda\u015f bir \u015fehir oluyor!<\/p>\n<p>Levent\u2019e gidiyorum \u00f6rne\u011fin, Levent temiz, d\u00fczg\u00fcn, nas\u0131l s\u00f6ylesem, muntazam. Me\u011fer bir s\u00fcr\u00fc alan ara\u00e7 trafi\u011fine kapat\u0131l\u0131p d\u00fczenlenmi\u015f (ara\u00e7 sahipleri biraz \u015fikayet\u00e7i ama), Levent insanc\u0131l bir yaya cenneti haline gelmi\u015f. (Tamam, bitti\u011finde gelmi\u015f olacak.) Kiosk, ATM, halk ekmek kul\u00fcbesi gibi f\u0131rlama \u015feyler birarada kenarlara toplanm\u0131\u015f, ortal\u0131ktan de\u011fnek\u00e7iler yok olmu\u015f, hepsi birarada planlan\u0131p m\u0131 yap\u0131ld\u0131 yoksa bir g\u00fczelle\u015fme di\u011ferini mi davet etti bilinmez, \u00f6zel binalar, d\u00fckk\u00e2nlar da \u00e7ekid\u00fczen vermi\u015f sanki kendilerine. Levent insana yaya yaya gezme iste\u011fi, \u00f6ylesine dola\u015farak d\u00fckk\u00e2nlara bak\u0131nma iste\u011fi veriyor.<\/p>\n<p>Be\u015fikta\u015f\u2019a gidiyorum, Be\u015fikta\u015f\u2019ta bir ferahl\u0131k, bir geni\u015flik. Halk pazarlar\u0131yla Tansa\u015f ortadan kalk\u0131nca, meydan\u0131ms\u0131 bir alan ortaya \u00e7\u0131k\u0131p peyzaj\u0131ms\u0131 bir \u015fey yap\u0131l\u0131nca bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck gelmi\u015f k\u0131rk y\u0131ll\u0131k karanl\u0131k Be\u015fikta\u015f\u2019\u0131n haline. Cumhuriyet an\u0131t\u0131 denen \u015fey bile ho\u015f duruyor, tamam benim zevkim de\u011fil ama modern, temiz, \u015f\u0131k duruyor. B\u00f6yle \u015feyler insan\u0131 yontuyor. B\u00f6yle \u015feyler sayesinde daha az insan yere t\u00fck\u00fcr\u00fcyor, kuyruklar d\u00fczenli ilerliyor, yayalar trafik \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na riayet ediyor. Kad\u0131nlara laf atmaya veya soka\u011fa \u00e7\u00f6p atmaya daha az insan cesaret edebiliyor.<\/p>\n<p>B\u00f6yle \u015feyler sayesinde \u0130stanbul\u2019un en \u201cher \u015fey\u201d semti Emin\u00f6n\u00fc bile daha ho\u015f, yani hep ho\u015ftu elbet ama \u015fimdi \u00fcst\u00fcne bir de daha medeni, \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc asla yitirmeden. B\u00f6ylece ya\u011fmurun pis pis \u00e7iseledi\u011fi karanl\u0131k bir ocak g\u00fcn\u00fcnde Tahtakale, M\u0131s\u0131r \u00c7ar\u015f\u0131s\u0131, Sultanhamam\u2019a gidip, d\u00fcnyan\u0131n en keyifli g\u00fcn\u00fcn\u00fc ge\u00e7irmi\u015f olarak ve b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131 ve hatta \u0130stanbul\u2019u deh\u015fetli severek geri d\u00f6nebiliyorum! Metroyla Taksim\u2019e, f\u00fcnik\u00fclerle Kabata\u015f\u2019a ve rayl\u0131 meretle Emin\u00f6n\u00fc\u2019ne ula\u015fmam belki 20 dakikam\u0131 al\u0131yor. \u0130ti\u015f kak\u0131\u015f yok, bak\u0131\u015flar\u0131yla dahi rahats\u0131z eden yok, hatta ter kokan insan bile yok. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k ellerinde bir \u015feyler okuyanlar var!<\/p>\n<p>M\u0131s\u0131r \u00c7ar\u015f\u0131s\u0131\u2019na \u00e7\u0131\u011f\u0131rtkanl\u0131k yasa\u011f\u0131 m\u0131 gelmi\u015f, nedir? Teklif var \u0131srar yok durumu ge\u00e7erli, hi\u00e7 gocunmuyorum sat\u0131c\u0131lar\u0131n tav\u0131rlar\u0131ndan. Tahtakale\u2019de her al\u0131\u015fveri\u015f yapt\u0131\u011f\u0131m yer fi\u015f kesiyor, \u201cHerhalde Maliye pek s\u0131k\u0131 art\u0131k,\u201d diyorum birine, yoo, Maliye hi\u00e7 u\u011fram\u0131yormu\u015f buralara, ama onlar fi\u015f kesiyorlar yine de. Medenile\u015ftik diye kuralc\u0131 Almanlar gibi de olmuyoruz ama: Sana \u015fu kadara olur abla\u2019lar, bir de yan d\u00fckk\u00e2na sorun\u2019lar devam ediyor tabii.<\/p>\n<p>Ya\u011fmurla birlikte a\u00e7l\u0131k da bast\u0131r\u0131nca ve g\u00fcvenebilece\u011fim yerler ula\u015f\u0131lmaz kal\u0131nca, at\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc arpadan olsun diyerek kar\u015f\u0131ma \u00e7\u0131kan ilk b\u00fcfeye giriyorum: Me\u011fer Z\u00fcmr\u00fct B\u00fcfe gazete k\u00f6\u015felerinde bahsedilen me\u015fhur b\u00fcfelerden de\u011fil miymi\u015f! Her bir m\u00fc\u015fteriyi 10 saniye i\u00e7inde sayg\u0131yla selamlayan, 1 dakika i\u00e7inde oturtup sipari\u015fini alan, 2 dakikada yiyece\u011fini g\u00fczel, s\u0131cak ve tam olarak sa\u011flayan, her bir hesab\u0131 tam olarak bilen ve hatas\u0131z alan b\u00fcfe eleman\u0131n\u0131 buradan can-\u0131 g\u00f6n\u00fclden tebrik ediyor, perakendecilik konferanslar\u0131nda veya k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmelerin ba\u015far\u0131 ko\u015fullar\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda falan dan\u0131\u015fmanl\u0131k yapmas\u0131n\u0131 \u00f6neriyorum.<\/p>\n<p>Yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fe kadar kalabal\u0131k, pis, g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc otob\u00fcs duraklar\u0131 olan yer asil bir meydan haline gelmi\u015f, bir kenara ATM\u2019ler dizilmi\u015f, bir kenara telefonlar, sat\u0131c\u0131 veya d\u00fczen bozucu yok, megafonla \u015fark\u0131 \u00e7\u0131\u011f\u0131ran g\u00f6rme \u00f6z\u00fcrl\u00fcler yok, b\u00f6yle bir g\u00fcnde nas\u0131l m\u00fcmk\u00fcn oluyorsa \u00e7amur dahi yok, meydanda sa\u011flam banklar var, zab\u0131ta var, \u00e7\u00f6p kutular\u0131 var. Her \u015fey \u00f6yle efendi ki, elim kolum dolu d\u00f6nmek i\u00e7in taksiye binmeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken tramvay daha cazip geliyor, sonra Kabata\u015f\u2019tan taksiye atl\u0131yorum.<\/p>\n<p>Demi\u015fken, gelelim taksicilere: Onlar ne zaman evrim ge\u00e7irdi peki? Her biri bu herkesin \u015fikayet etmekten kendini al\u0131koyamad\u0131\u011f\u0131 feci trafikte birer Zen Budizm ustas\u0131 m\u0131 olmu\u015f, nedir? G\u00fclery\u00fczl\u00fc, kokusuz, efendi \u015fof\u00f6rler, bozuk yok numaras\u0131 yapm\u0131yorlar, aynadan kesmiyorlar. O kadar eski miydi, dumandan g\u00f6z g\u00f6z\u00fc g\u00f6rmez, \u00e7\u0131lg\u0131n \u201carabeks\u201dler son ses \u00e7alar, arabaya para f\u0131rlat\u0131l\u0131p kap\u0131 \u00e7arp\u0131larak sinir i\u00e7inde inilirdi&#8230; D\u00fczg\u00fcn yollar, kald\u0131r\u0131mlar, otobanlar, OGS\u2019ler KGS\u2019ler, trafik \u0131\u015f\u0131klar\u0131, b\u00fcy\u00fck kav\u015faklar vb onlar\u0131 da e\u011fdi, e\u011fitti herhalde.<\/p>\n<p>\u0130stinye\u2019deki kald\u0131r\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 bitmi\u015f, nihayet bir ucundan bir ucuna h\u0131zla ak\u0131l\u0131yor, Maslak iki ay evvelki halinden iyi, iki ay sonra daha da iyi olacak demek, Taksim, Ni\u015fanta\u015f\u0131, Te\u015fvikiye zaten medeniyetin doru\u011fu, ayr\u0131ca da otob\u00fcs, dolmu\u015f cennetleri, 5-10 dakikada dertsiz tasas\u0131z her yere ula\u015f\u0131l\u0131yor, Ulus, Etiler biraz daha iri otomobiller ve biraz daha \u015f\u0131mar\u0131k \u015fof\u00f6rlerle dolu oldu\u011fundan biraz daha sorunlu ama. Deniz ula\u015f\u0131m\u0131 bir mucize: Bir cuma g\u00fcn\u00fc 18.15\u2019te \u0130stinye\u2019de, 19.15\u2019te Suadiye\u2019de olmak nas\u0131l bir i\u015ftir?! Siz daha bakmay\u0131n deniz otob\u00fcsleri, \u015fehir hatlar\u0131 tarifelerine. Bakan \u00e7ok ama; son birka\u00e7 y\u0131lda ikiye katlanm\u0131\u015f deniz ula\u015f\u0131m\u0131 kullananlar\u0131n say\u0131s\u0131.<\/p>\n<p>Sonra bir de sanat var: \u0130stanbul\u2019da art\u0131k ba\u015f rollerde sanat var! \u201cAVM k\u00fclt\u00fcr\u00fc\u201dn\u00fc \u015fiddetle k\u0131namama ra\u011fmen g\u00f6rmezlikten gelemeyiz ki Levent Kanyon veya \u0130stinye Park gibi mimari ba\u015fyap\u0131tlar \u0130stanbul\u2019a m\u00fcthi\u015f katk\u0131da bulunuyor. Bunlar sadece varl\u0131klar\u0131yla, mimari olarak birer sanat par\u00e7as\u0131; bir de sanata kucak a\u00e7an Profilo, Akmerkez ve yeni a\u00e7\u0131lacak Cities gibi AVM\u2019ler var. Tam gaz birbirlerine nisbet yaparak harika faaliyetlerle, sergilerle hayat\u0131m\u0131za g\u00fczellikler katmaya \u00e7abalayan Sabanc\u0131 M\u00fczesi ve \u0130stanbul Modern var. Sonra bir de santralistanbul var \u2013 ki yeni neslin pek pop\u00fcler ifadesiyle, \u201canlat\u0131lmaz, ya\u015fan\u0131r\u201d!<\/p>\n<p>Taksim\u2019den 20 dakikada bir kalkan servisleriyle h\u0131zla ve kolayl\u0131kla ula\u015f\u0131lan santralistanbul, insana d\u00fcnyan\u0131n neresinde oldu\u011funu unutturabilecek bir d\u00fcnya kendi i\u00e7inde. Eski binalar\u0131, yenilenmi\u015f binalar\u0131, yepyeni binalar\u0131 ve yeniye sar\u0131lm\u0131\u015f eski binalar\u0131 insan\u0131 \u00e7a\u011flar aras\u0131nda gezdiriyor. \u0130\u00e7indeki devasa sergi T\u00fcrkiye\u2019de sanat galerilerinin parmakla say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 y\u0131llar\u0131 bir anda \u00e7ok uzakta b\u0131rak\u0131yor. Geni\u015f, ye\u015fil bah\u00e7elerinde sanat eserleri, an\u0131tlar, heykeller, ortalar\u0131nda g\u00fcn\u00fc, sanat\u0131, insan\u0131 kavram\u0131\u015f bir yeme mek\u00e2n\u0131: Otto. Tam buraya uygun bir yer yapmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015flar, s\u0131cak, artistik, zengin, sade, evcil, \u015f\u0131k. \u0130nsana \u201cDemek olabiliyormu\u015f,\u201d dedirtiyor.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>\u0130stanbul\u2019a bir bak\u0131n, \u015f\u00f6yle bir durun, geri \u00e7ekilin, g\u00f6zlerinizi kapat\u0131p 1980\u2019leri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, 1990\u2019lar\u0131, sonra g\u00f6zlerinizi a\u00e7\u0131n ve \u015fu haline bak\u0131n. Yollar, meydanlar, kald\u0131r\u0131mlar, toplu ta\u015f\u0131ma ara\u00e7lar\u0131, yeni b\u00fcy\u00fck binalar, kuleler ve g\u00f6kdelenler, \u0131\u015f\u0131kland\u0131rmalar\u0131, mimarileri, restore edilen tarihi binalar, ye\u015fillendirilmi\u015f ref\u00fcjler, mini parklar, iri parklar, az kur\u015funlu, az k\u00f6m\u00fcrl\u00fc solunabilir hava, AVM\u2019ler, ATM\u2019ler, gazete k\u00f6\u015fkleri, telefon gruplar\u0131, b\u00fcfeler, kafeler, kahveciler, \u00e7ayc\u0131lar&#8230; Sokakta \u00e7iklet satan adam nazik, anlamad\u0131\u011f\u0131m \u015feyler sat\u0131n almaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m m\u00fcziksever sab\u0131rl\u0131, kahvemi yapan barista becerikli. \u00c7ay bardaklar\u0131m lekesiz ve para \u00fcstlerim tam, taksi \u015fof\u00f6rlerim g\u00fclery\u00fczl\u00fc, se\u00e7ti\u011fim yollar a\u00e7\u0131k. Art\u0131k \u0130stanbul\u2019da daha iyi \u015feyler oluyor, hayat kar\u015f\u0131m\u0131za daha iyi \u015feyler \u00e7\u0131kart\u0131yor.<\/p>\n<p>G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm kadar\u0131yla \u2013en az\u0131ndan Bat\u0131\u2019daki- k\u00fc\u00e7\u00fck Anadolu kentleri de \u0130stanbul\u2019un 1980\u2019lerdeki halinde: \u00c7a\u011fda\u015fl\u0131k bug\u00fcn s\u0131r\u0131t\u0131yor ve yersiz duruyor belki ama en \u00e7ok 20 sene i\u00e7inde oturmu\u015f, sindirilmi\u015f olacak. Zaman i\u00e7inde \u00e7a\u011fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n elle tutulur \u00f6geleri, elle tutulmaz insan \u00f6gesini evirecek, \u00e7evirecek, \u00e7a\u011fda\u015f insan edecek. \u0130nan\u0131yorum. \u015eahidimsiniz, ben \u0130stanbulsevmez, karamsar insan, barda\u011f\u0131 hep yar\u0131 bo\u015f g\u00f6ren ki\u015fi, bu g\u00fczel \u015feylere inan\u0131yorum.<\/p>\n<p>Ve i\u015fte bu yaz\u0131n\u0131n ana fikri: \u00e7a\u011fda\u015fla\u015fma s\u00fcrecinde sindirimin \u00f6nemi ve g\u00fczel \u015feylere inanman\u0131n gereklili\u011fi. Geli\u015fece\u011fiz, kalk\u0131naca\u011f\u0131z, modernle\u015fece\u011fiz istesek de istemesek de \u2013 ama asla insan(c\u0131l)l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 yitirmeyece\u011fiz, hesaplar\u0131 m\u00fc\u015fteri lehine yuvarlamaya, kom\u015fu d\u00fckk\u00e2na siftah m\u00fc\u015fterisi g\u00f6ndermeye, gerekeni Allah\u2019a havale etmeye devam ederken ancak kitaplara, kurallara uyarak adam olunaca\u011f\u0131n\u0131 sanan Almanlara da \u201cp\u0131\u015f\u0131k\u201d yapaca\u011f\u0131z&#8230;<\/p>\n<p>(ocak 2008)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nedir ayol bu \u0130stanbul\u2019un ho\u015flu\u011fu? Nerden \u00e7\u0131kt\u0131 yani, bunca sene sonra? K\u00f6t\u00fc gidi\u015fat\u0131na bu kadar da al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z, g\u00fcndelik hava kirlili\u011fi, magandal\u0131k, \u00e7irkinlik ve umutsuzluk abidemiz&#8230;<\/p>\n<div class=\"more-link-wrapper\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/2016\/03\/05\/bu-ne-guzellik-efendim\/\">Devam\u0131 i\u00e7in&#8230;<span class=\"screen-reader-text\">Bu ne g\u00fczellik efendim!<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[11],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/386"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=386"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/386\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":387,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/386\/revisions\/387"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=386"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=386"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=386"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}