![\"IMG_7541\"](\"http:\/\/www.candanturhan.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/IMG_7541-644x483.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Hadi yine iyisiniz, asl\u0131nda yazmayacakt\u0131m\u2026 Ama u\u00e7akta \u201cYa\u015fas\u0131n, g\u00fcne\u015f alaca\u011f\u0131m!\u201d diye -al\u0131\u015fkanl\u0131kla- oturdu\u011fum g\u00fcney kenarda g\u00fcne\u015fsiz ge\u00e7en iki saatin sonunda \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kla etraf\u0131ma bak\u0131n\u0131p \u00f6teki kenarda parlayan g\u00fcne\u015fi fark edince, dayanamad\u0131m: Bienvenido a Latin America!<\/p>\n
Titicaca, Urubamba, Amazon nehri oldu\u011fundan \u015f\u00fcphelendi\u011fim k\u0131vr\u0131larak akan \u00e7amur renkli nehir, La Paz, Pisac, Bogota… \u015eu anda bana heyecan veren isimler. Bir yandan da, tanr\u0131m, yapacak, ke\u015ffedecek, g\u00f6recek o kadar \u00e7ok \u015fey var ki insana bir kal geliyor. Neyse! Yeni k\u0131ta, yeni hedefler. G\u00fczelce dinlenmi\u015f bir insana her \u015fey farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcnecektir eminim… \u015eu anda 24 saattir u\u00e7maktan pestili \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir insan kal\u0131nt\u0131s\u0131y\u0131m sadece.<\/p>\n
Ku\u015f sesleri neye benziyor biliyor musunuz Lima\u2019da? Hani baz\u0131 \u00fclkelerde yaya trafik \u0131\u015f\u0131klar\u0131 \u00e7iyu! \u00e7iyu! \u00e7iyu! diye parlak bir sesle \u00f6ter ya, onlara ve benzeri alarmlara… Bak\u0131yorum, \u015fah\u0131slar\u0131n\u0131 g\u00f6remiyorum bir t\u00fcrl\u00fc, ama ku\u015f sesleri her zaman her yerde bize G\u00fcney Amerika\u2019da oldu\u011fumuzu hat\u0131rlat\u0131yor. Bir de \u00e7i\u00e7ekler, rengarenk \u00e7i\u00e7ekler ve a\u011fa\u00e7lar\u0131n parlak turuncu cart sar\u0131 mosmor \u00e7i\u00e7ekleri… \u0130nsanlar rahat, gev\u015fek, gevrek, yan\u0131ndan ge\u00e7erken durduk yerde selam veriyorlar.<\/p>\n
Bir de o selam\u0131 anlayabilsem! Biri sordu, sen \u0130spanyolca konu\u015fuyor musun diye… Duraksad\u0131m, eee \u00f6yle san\u0131yordum ama burada ben pek bir \u015fey anlam\u0131yorum?! Oysa tam tersini bekliyordum, \u0130spanyollardan \u00e7ok daha net telaffuzlar\u0131 ve daha yava\u015f konu\u015fmalar\u0131 sebebiyle her \u015feyi anlayaca\u011f\u0131m\u0131 san\u0131yordum, \u00f6yle s\u00f6ylemi\u015flerdi bana. Ama kelimeler o kadar de\u011fi\u015fik ki, evet s\u00f6yledikleri anla\u015f\u0131l\u0131yor da i\u00e7erikte epey bir falso var bana g\u00f6re!..<\/p>\n
\u0130lk bir iki g\u00fcnde yazd\u0131\u011f\u0131m bu izlenimlerimden sonra, ge\u00e7en g\u00fcnlerle Peru -veya Lima, veya Lima\u2019n\u0131n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm(\u00fcz) kadar\u0131- beni \u00e7ok fazla etkilemedi… Buras\u0131 d\u00fcnyan\u0131n herhangi bir yerindeki b\u00fcy\u00fck bir \u015fehir. En \u00e7ok hissedilen, en b\u00fcy\u00fck fark\u0131, bol avokado ve bol mango bulunan bir b\u00fcy\u00fck \u015fehir olmas\u0131. Her t\u00fcrl\u00fc yerde ve her t\u00fcrl\u00fc men\u00fcde, tatl\u0131dan yeme\u011fe, kahvalt\u0131dan i\u00e7kiye, maracuya (passion fruit), mango, aguaymanto (alt\u0131n \u00e7ilek?), pina (ananas) varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissettiriyor. Bana g\u00f6re daha acayip olan\u0131 ise avokadonun ad\u0131n\u0131n avokado olmamas\u0131: la palta!<\/p>\n
Dil engelini ve her \u015feyin \u00e7ok farkl\u0131 adland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 a\u015famad\u0131m\u2026 Hatta biraz g\u0131c\u0131k oldu\u011fumu s\u00f6yleyebilirim, bol \u0130spanyolca konu\u015faca\u011f\u0131m\u0131 ve \u0130spanyolcam\u0131 sade telaffuz eden Latin Amerikal\u0131larla pratik yaparak ilerletece\u011fimi hayal ederken seneler evvelki, \u201cHa? Hu? No entiendo…\u201d durumunda kald\u0131\u011f\u0131ma. Bu dili bilmeyebilirsiniz ama ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m d\u00fc\u015f k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlaman\u0131z i\u00e7in \u0131srarla biz \u0130spanyollar\u0131n(!) kelimelerine Latin Amerika\u2019da denk gelen kelimeleri yaz\u0131yorum:<\/p>\n
ticket = boleta (makbuz), maiz = choclo (m\u0131s\u0131r), tirar = jalar (\u00e7ekmek), bacon = tocino (bacon), coche = carro (araba), comer = almuerzo (\u00f6\u011fle yeme\u011fi), para beber = para tomar (i\u00e7mek i\u00e7in), melocoton = durazno (\u015feftali), zumo = jugo (meyve suyu), jengibre = kion (zencefil), aparcar = estacionar (park etmek), traspasar = ingresar (girmek),\u00a0entrada = ingreso (giri\u015f),\u00a0 reducir = disminuir (azaltmak), fuego = incendio (yang\u0131n), apartemento = departemento (apartman dairesi)<\/p>\n
Bu b\u00f6yle al\u0131r ba\u015f\u0131n\u0131 gider… Ben konu\u015ftu\u011fumda onlar \u00f6yle b\u00f6yle anl\u0131yordur beni tabii ama ben onlar\u0131 anlama \u015fans\u0131 maalesef g\u00f6rm\u00fcyorum kendimde! Bir de konu\u015ftuklar\u0131nda da al\u00e7ak sesle ve a\u011f\u0131zlar\u0131n\u0131n i\u00e7inde yuvarlad\u0131klar\u0131ndan, tonlama yapmadan tekd\u00fcze konu\u015ftuklar\u0131ndan, zorluk \u00fcst\u00fcne zorluk oluyor… Al\u00e7ak sesle \u00e7\u00fcnk\u00fc buras\u0131 sakin insanlar \u00fclkesi. 10 g\u00fcn kadar oldu geleli, k\u0131zg\u0131n, gergin, sesi y\u00fcksek falan insan g\u00f6rmedim ve duymad\u0131m. Herkes gev\u015fek, rahat, g\u00fcl\u00fcms\u00fcyor veya umursam\u0131yor… Direksiyona oturana kadar.<\/p>\n
Ger\u00e7i \u015fof\u00f6rler de k\u0131zarak m\u0131 \u00e7al\u0131yor o kornalar\u0131 yoksa sakince mi, onu da bilemiyorum ama bildi\u011fim, korkun\u00e7 korkun\u00e7 korna \u00e7al\u0131yorlar! Hani \u0130stanbul\u2019u g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc san\u0131r\u0131z de\u011fil mi? De\u011fil. Dayan\u0131l\u0131r gibi de\u011fil Lima sokaklar\u0131, ki ben \u015fehrin en kalbur\u00fcst\u00fc mahallesinde tak\u0131l\u0131yorum \u015fimdiye kadar. \u015eehir merkezini g\u00f6rmeye bu sabah gidecektim ama ya\u011fmur vb \u015feyler engel oldu, kald\u0131 bir ba\u015fka g\u00fcne. \u015eehirdeki g\u00f6r\u00fclebilir m\u00fczelerden bir s\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fc elemek zorunda kald\u0131m, vazge\u00e7ilmez olanlar\u0131 gezmeye ba\u015flad\u0131m: MATE ile ba\u015flad\u0131m mesela, \u00fcnl\u00fc Perulu moda foto\u011fraf\u00e7\u0131s\u0131 Mateo Testino\u2019nin foto\u011fraf m\u00fczesi; \u015fahaneydi. Prenses Diana\u2019n\u0131n son foto\u011fraflar\u0131!<\/p>\n
Neyse ki dili bana anla\u015f\u0131lmasa da ba\u015fka avantajlar\u0131 var buran\u0131n, \u00f6rne\u011fin yemek saatleri k\u0131s\u0131tl\u0131 de\u011fil \u0130spanya\u2019daki, Fransa\u2019daki gibi. Kafe denilen bir konsept var, tam bana g\u00f6re, g\u00fcn boyu yemekler sandvi\u00e7ler vb sunan. Ha, durun, sandvi\u00e7 ne demek? \u0130spanyolcas\u0131 bocadillo, Perucas\u0131: sanguecha! Ne diyordum, yeme i\u00e7me, hizmet sekt\u00f6r\u00fc gayet pozitif, gayet esnek, bah\u015fi\u015f b\u0131rakmasan da olur, \u00f6denecek rakamlar yuvarlanabiliyor, fiks men\u00fcdeki malzemeler ba\u015fkas\u0131yla de\u011fi\u015ftirilebiliyor… Hem bir de masada her \u015feyini b\u0131rak\u0131p tuvalete gidilebiliyor!<\/p>\n
Sokaklar temiz (yani toz hari\u00e7, o da s\u00fcrekli kaz\u0131 ve in\u015faat ve tamirattan) ve sokakta insanlar durduk yerde selam veriyor ve hat\u0131r soruyor – hatta ge\u00e7en g\u00fcn yan\u0131ndan ge\u00e7ti\u011fim bir adam\u0131n ben ge\u00e7erken \u201csolo!\u201d dedi\u011fini duydu\u011fuma yemin edebilirim, sanki \u201cben de tekim, tak\u0131lal\u0131m m\u0131 ba\u011fyan?\u201d gibi\u2026 Sokaklar g\u00fcvenlik, \u015fof\u00f6r, temizlik\u00e7i vb hizmetli insanlarla dolu bu zengin mahallede. Sokakla ilgili bir g\u00f6zlemim de \u015fu: Kap\u0131 numaralar\u0131 hep ama hep, atlayarak gidiyor! 201, 227, 253, 289 yanyana biti\u015fik binalar mesela! Hadi bakal\u0131m… Neyse ki tekler tek, \u00e7iftler \u00e7ift, hepsi de ayn\u0131 istikamette gidiyor en az\u0131ndan.<\/p>\n
Buras\u0131 ucuz mu, eh evet ucuz, sudan ucuz diyecek kadar de\u011fil ama makul. Uluslararas\u0131 markalar -olanlar\u0131- ucuz de\u011fil tabii, Nike\u2019lar, Pandora\u2019lar, mesela Starbucks var bir s\u00fcr\u00fc ve Amerika\u2019dan pahal\u0131 (bir de epey de\u011fi\u015fik \u00fcr\u00fcnleri var, k\u0131taya uyarlanm\u0131\u015f). \u0130\u00e7ki ucuz de\u011fil ama taksi ucuz mesela. Ha, dikkat, \u00dcber var ama bir \u00dcber \u015fof\u00f6r\u00fc beni d\u00fcd\u00fcklemeye kalkt\u0131! 15 dakikal\u0131k yolu 2 saat g\u00f6stermi\u015f uyan\u0131k. Eh, herkes \u015fans\u0131n\u0131 deneyebilir, de\u011fil mi? Bir de beni \u0130spanyol as\u0131ll\u0131 insanlar olarak \u015fa\u015f\u0131rtan, s\u00fcrekli bir usted deme durumunda olmalar\u0131, oysa \u0130spanya\u2019da sayg\u0131 sizi olan usted kelimesini sadece 5 y\u0131ld\u0131zl\u0131 otellerde falan duyar\u0131z.<\/p>\n
Lima sokaklar\u0131 biraz eski kolonyel yap\u0131lar, biraz modern g\u00f6kdelenlerle \u00f6zel mimariler, biraz da sefil kalm\u0131\u015f eski ve ehemmiyetsiz binalar ile dolu. Renkler g\u00fczel ama, sefilli\u011fin aras\u0131nda da olsa: yanyana mavi, eflatun, turuncu, kiremit, sar\u0131 binalar ve duvarlar. Tabii yaz oldu\u011fu i\u00e7in (herhalde k\u0131\u015f\u0131 da \u00e7ok sert olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in) rengarenk, hatta a\u015f\u0131r\u0131 parlak renkli \u00e7i\u00e7ekler dolu her yer, a\u011fa\u00e7lar \u00e7i\u00e7ekli, puku puku adl\u0131, karatavuk benzeri yabani ku\u015f her yerde deli gibi ba\u011f\u0131rmakta.<\/p>\n
Bir g\u00fczellik de parklar\u0131, tabii m\u00fcreffeh Miraflores semtimize ait bir g\u00fczellik bu… Deniz kenar\u0131, daha do\u011frusu denize inen kayal\u0131k \/ u\u00e7urum kenar\u0131, yan yana gelen bir s\u00fcr\u00fc ufak ufak parklarla dolu, parklar da -kim Limal\u0131lar\u0131n bu kadar sa\u011fl\u0131\u011fa, spora, k\u00f6pe\u011fe d\u00fc\u015fk\u00fcn oldu\u011funu tahmin edebilirdi?!- ko\u015fan, tai chi veya yoga yapan, y\u00fcr\u00fcyen, bol bol k\u00f6pek gezdiren insanlarla dolu gece g\u00fcnd\u00fcz. \u0130leri ya\u015fta bir s\u00fcr\u00fc grup izledik, hu\u015fu i\u00e7inde tai chi yapan.<\/p>\n
Biz de mesela burada haftam\u0131z\u0131 doldurduktan sonra, pazar sabah\u0131 i\u00e7in bir parkta bir yoga seans\u0131 bulup kat\u0131ld\u0131k! 100-150 ki\u015fi vard\u0131 \u00fccretsiz yoga tan\u0131t\u0131m seans\u0131nda ve orada, bir pazar sabah\u0131 \u015fehir sokaklar\u0131nda, yerel insanlar\u0131n aras\u0131nda vakit ge\u00e7irdi\u011fimde ilk kez Lima\u2019yla, Perulularla ba\u011flanm\u0131\u015f hissettim kendimi. Ve \u201cperro abajo\u201d (a\u015fa\u011f\u0131 bakan k\u00f6pek) ve \u201cbebe feliz\u201d (mutlu bebek) pozlar\u0131na hep birlikte g\u00fclerken!<\/p>\n
Peru\u2019daki bir ay\u0131m\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda da, edindi\u011fim an\u0131 ve izlenimler benzer mealde devam etti. Bir \u015fehir i\u00e7i turumuzu d\u00fczenleyen pek \u00e7eneli Limal\u0131 rehber Nilo, Peru\u2019nun havas\u0131n\u0131n El Nino taraf\u0131ndan getirilen bulutlarla And Da\u011flar\u0131 aras\u0131nda olu\u015ftu\u011funu anlatt\u0131: Yaz\u0131n (yani aral\u0131k, ocak, \u015fubat) s\u0131cak ve bulutlu, k\u0131\u015f\u0131n \u0131l\u0131k ve bulutlu, d\u00f6rt mevsim nemli, s\u0131k s\u0131k ya\u011fmurlu. Peru son senelerde turistik atak yapmaya karar vermi\u015f, \u0130nka \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m\u0131 yapan k\u0131rm\u0131z\u0131 bir Peru logosu yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, reklamlar filmler haz\u0131rlanm\u0131\u015f falan\u2026 \u0130spanyol bo\u011fas\u0131n\u0131n (toro) Latinle\u015ftirilmi\u015f bir versiyonu da bir nevi Peru sembol\u00fc olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f.<\/p>\n
Bunlar\u0131 bir cumartesi g\u00fcn\u00fc, bal\u0131k\u00e7\u0131lar pazar\u0131n\u0131n i\u00e7inden ge\u00e7ip bal\u0131k\u00e7\u0131 teknesiyle denizde tur atmaya giderken anlatt\u0131 Nilo. Etraf\u0131m\u0131zda sahil, plajlara giden t\u0131kl\u0131m t\u0131k\u0131\u015f arabalar, toplar oyuncaklar dandik mayolar vb satan tezgahlar, rengarenk reklamlarla dolu \u015femsiyeler, a\u00e7\u0131kta \u0131zgara tavuk yap\u0131p satan teyzeler, hamur k\u0131zartanlar gibi son derece tan\u0131d\u0131k manzaralarla doluydu. Nilo ayr\u0131ca G\u00fcney Amerika\u2019da \u201ccholo\u201d denen kar\u0131\u015f\u0131k \u0131rk\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131: Beyazlar, Afrikal\u0131lar ve yerli halklar\u0131n kar\u0131\u015f\u0131m\u0131. Eskiden bir nevi utan\u00e7 say\u0131lan cholo olmakla \u015fimdilerde \u00f6v\u00fcn\u00fcl\u00fcyor, cholo ti\u015f\u00f6rtleri her yerde.<\/p>\n
Bu arada yan\u0131m\u0131zdan v\u0131z\u0131r v\u0131z\u0131r pelikanlar u\u00e7uyor; mart\u0131lar ise mart\u0131 de\u011fil! Bamba\u015fka bir s\u00fcr\u00fc ku\u015f t\u00fcr\u00fc; aralar\u0131nda kocamaaaaan bir y\u0131rt\u0131c\u0131 ku\u015f var, Peru\u2019nun (ya da Latin Amerika\u2019n\u0131n m\u0131?) \u00f6zel ku\u015fu condor de\u011fil (o belirli yaban\u0131l hayat b\u00f6lgelerinde g\u00f6zlemleniyor) onun yak\u0131n akrabas\u0131, bir nevi akbaba imi\u015f. Benden b\u00fcy\u00fck olabilir yani. Lima\u2019da havada g\u00f6r\u00fclenler aras\u0131nda para\u015f\u00fctler de say\u0131labilir, yama\u00e7 para\u015f\u00fct\u00fc ile atlamak i\u00e7in sahil parklar\u0131 aras\u0131nda \u00f6zel yerler var.<\/p>\n
Kar\u0131\u015f\u0131k \u0131rklar derken, bilmedi\u011fimiz ger\u00e7ekler: Lima\u2019n\u0131n n\u00fcfusunun onda biri Japon. Ayr\u0131ca \u00e7ok yo\u011fun \u00c7inli n\u00fcfus da var. Bu m\u00fclteciler zamanla \u015fehre yerle\u015fip entegre olmu\u015f, gayet Perulular yani, ve hatta yeni birer mutfaklar\u0131 var: \u00c7in ve Peru bile\u015fimi \u201cchifa\u201d, Japon ve Peru bile\u015fimi ise \u201cnikkei\u201d cuisine. Sokaklar hele de bizim mahallede chifa ve nikkei restoranlarla dolu. Bunlar Peru\u2019nun zengin mutfak k\u00fclt\u00fcr\u00fcne katk\u0131da bulunan etkenlerden sadece birka\u00e7\u0131. Daha \u00e7ok var: Et k\u00fclt\u00fcr\u00fc ayr\u0131, bal\u0131k ayr\u0131, deniz mahsul\u00fc ayr\u0131, k\u0131zarm\u0131\u015f tavuk ayr\u0131!.. \u015earaplar\u0131 da var, her ne kadar Arjantin \u015eili daha tercih ediliyorsa da.<\/p>\n
Ama esas i\u00e7ki pisco! Valla bilmiyorsan\u0131z da utanmay\u0131n, ben de Lima\u2019daki ilk pisco sour teklifiyle haberdar oldum kendisinden\u2026 Daha sonralar\u0131 \u00e7e\u015fitli pisco sour\u2019lar\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma, maracuya sour ve aguaymanto sour deneme gibi \u015fanslar\u0131m\u0131z da oldu tabii. \u0130kinci Peru i\u00e7kisi de chilcano. Her ikisinin de en \u00e7ekici taraf\u0131 ise \u00e7e\u015fitli egzotik meyvelerle de yap\u0131lan versiyonlar\u0131 olmas\u0131!<\/p>\n
Pisco yap\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6rmeye gidecektik grupla, ama ben Huacachina denen zavall\u0131 yerde birka\u00e7 saat daha kalmay\u0131 g\u00f6ze alamad\u0131m ve (1) tuhaf bir yere para \u00f6deyerek kendime bir otob\u00fcs bileti ald\u0131m, (2) tuktuk tutarak 10 dk mesafedeki kasaba merkezine gittim, (3) otob\u00fcs terminalinden binip Lima\u2019ya d\u00f6nd\u00fcm ve bir oh \u00e7ektim. Yolda harabeler aras\u0131nda bir duvarda \u201cAldeano Osman\u201d\u0131n (k\u00f6yl\u00fc Osman) telefon numaras\u0131n\u0131 da g\u00f6rd\u00fcm, giri\u015fimcili\u011fini takdir ettim\u2026<\/p>\n
Normalde duvarlar Osmanlarla de\u011fil \u00e7ok g\u00fczel, zengin, \u00f6zenli duvar resimleriyle dolu. Her t\u00fcrl\u00fc mahallede, her \u00e7e\u015fit duvarda m\u00fcthi\u015f g\u00fczel resimler var. Anla\u015f\u0131lan duvar sanat\u0131 Latin Amerika\u2019da \u00e7ok ciddi bir \u015fey. San\u0131r\u0131m sessiz sakin Perulular kendilerini duvarlarda ifade ediyorlar! \u00c7\u00fcnk\u00fc mesela bir ak\u015fam bir restoranday\u0131z, bir tuhafl\u0131k hissediyorum, bir fark\u0131na vard\u0131m ki restoran dolu ama ses yok: \u0130spanya\u2019da olsak kendini duyamazd\u0131n\u2026 \u00c7ok farkl\u0131lar o a\u00e7\u0131dan. Ya da genel olarak enerji \/ frekans a\u00e7\u0131s\u0131ndan demeliyim: \u0130spanya\u2019n\u0131n herhangi bir yerinde hissetti\u011fim o sevgi, ne\u015fe, keyif, payla\u015fma, s\u0131cakl\u0131k, giri\u015fkenlik vb hislerini hi\u00e7 ama hi\u00e7 duymad\u0131m Peru\u2019da, nerdeyse eksikli\u011fini hissettim\u2026<\/p>\n
Sahilde ko\u015farak, yoga yaparak, gruptaki arkada\u015flarla \u00e7e\u015fitli kafelerde kahvalt\u0131lara giderek, grip olup yatarak, grup etkinliklerine kat\u0131l\u0131p verimlili\u011fimizi, ifade g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc, grup i\u00e7i etkile\u015fimimizi art\u0131rarak, Paracas adl\u0131 kayal\u0131klara tekne turu yap\u0131p ay\u0131 bal\u0131klar\u0131n\u0131 penguenleri ve sonsuz s\u0131n\u0131rs\u0131z deniz canl\u0131s\u0131n\u0131 elleyecek yak\u0131nl\u0131ktan izleyerek, Huacachina adl\u0131 vahaya gidip kumlarda kayak ve board yaparak, organik marketlerden al\u0131\u015fveri\u015f yaparak ve sabah ak\u015fam maracumango sular\u0131 i\u00e7erek ge\u00e7irdim Lima\u2019da 3 haftam\u0131. En son cumartesi g\u00fcn\u00fc, parkta olmas\u0131 gereken yogay\u0131 bulamad\u0131k Cora\u2019yla, kendi kendimize yapt\u0131k parkta yogam\u0131z\u0131 g\u00f6kg\u00fcr\u00fclt\u00fcleri alt\u0131nda. Ard\u0131ndan da bir Peru klasi\u011fi olan pollo a la brasa, yani k\u0131zarm\u0131\u015f tavu\u011fumu yedim nihayet – \u00e7ok da g\u00fczeldi, oh can\u0131ma de\u011fsin! Orda, La Panka\u2019da duvarda yaz\u0131yordu \u015fu g\u00fczel laf: El se\u00f1or es mi pastor, nada me faltara (Salmos 23:1) – Tanr\u0131 benim \u00e7oban\u0131md\u0131r, hi\u00e7bir \u015feye ihtiyac\u0131m olmayacak.<\/p>\n
Sokaklarda en \u00e7ok ne vard\u0131 derseniz, k\u00f6pek derim. Bu kadar \u00e7ok say\u0131da ve bu kadar \u00e7ok \u00e7e\u015fitte sokak k\u00f6pe\u011fi bizim memlekette bile yok! Ard\u0131ndan da kediler geliyor. Sokaklar ayr\u0131ca incik boncuk satanlar, enginar soyup satanlar, uzak durulmas\u0131 tavsiye edilen taksiler, gen\u00e7ler ve ya\u015fl\u0131lar, trafik \u0131\u015f\u0131klar\u0131na pek uymayanlar (bir kere taksimiz veya \u00dcber\u2019imiz son derece k\u0131rm\u0131z\u0131 bir \u0131\u015f\u0131ktan tam h\u0131z ge\u00e7erken korkuyla ba\u011f\u0131rd\u0131m hatta!) ve sonsuz olarak korna \u00e7alanlarla dolu. Ger\u00e7i bir ak\u015fam Astrid y Gaston\u2019a gidece\u011fiz diye hemen kuzeyimizdeki San Isidro mahallesinde biraz tak\u0131ld\u0131m ve orda pek korna \u00e7al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bizimkinden \u00e7ok daha sakin ve nezih bir mahalle oldu\u011funu \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kla g\u00f6rd\u00fcm\u2026 (Bir de Astrid y Gaston\u2019un mutfa\u011f\u0131nda ye\u011fenimin arkada\u015f\u0131 stajyer Mertcan\u2019\u0131 bulup sohbet ettim, o da ayr\u0131!)<\/p>\n
Neyse, \u00f6yle b\u00f6yle\u2026 Sadece ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z Miraflores, hemen g\u00fcneyindeki Barranco (barlar ve lokantalar dolu), bir iki kere nokta at\u0131\u015f\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z San Isidro ve son g\u00fcn\u00fcm\u00fczde 2 saat merkezde festival g\u00f6stericileri aras\u0131nda doland\u0131\u011f\u0131m\u0131z Centro Historico d\u0131\u015f\u0131nda bir yerini g\u00f6rmeden Lima\u2019dan ayr\u0131ld\u0131k, geldik Kutsal Vadi maceras\u0131na\u2026 \u00d6nce \u015funu \u00f6zetleyeyim: Ma\u00e7u Pi\u00e7u\u2019ya gitmek \u00e7ok zor, her babayi\u011fidin harc\u0131 de\u011fil. Ben bizim i\u00e7in bu organizasyonu yapanlara \u015f\u00fckran duydum mesela, ciddi enerji isteyen bir \u015fey.<\/p>\n
\u00d6nce Cusco\u2019ya u\u00e7acaks\u0131n (hava iyiyse, r\u00fczgar yoksa), havaalan\u0131 denen ama asl\u0131nda basit bir airstrip olan yere inebilirsen giri\u015fte \u00fc\u00e7er koka yapra\u011f\u0131 ikram\u0131n\u0131 alacaks\u0131n, \u00e7i\u011fneyip yana\u011f\u0131na koyacak, bir s\u00fcre sonra t\u00fck\u00fcreceksin, yine de ba\u015f\u0131n 3300 metrede olmaktan \u00e7atlayacak\u2026 Sonra orda da kalmay\u0131p d\u00f6ne d\u00f6ne delice da\u011flar inip \u00e7\u0131kan bir otob\u00fcsle Urubamba\u2019ya gideceksin muhtemelen. (Neyse ki bu \u00fclkede ter\u00f6r ve g\u00fcvenlik sorunu olmad\u0131\u011f\u0131ndan havaalanlar\u0131 pek ferah: G\u00fcvenlik ge\u00e7i\u015fi 30 saniye s\u00fcr\u00fcyor!)<\/p>\n
Urubamba\u2019da bir gece y\u00fcksekli\u011fe al\u0131\u015f\u0131p ertesi g\u00fcn Aguas Calientes\u2019e ge\u00e7eceksin – d\u00fcnyan\u0131n en sevimli, en manzaral\u0131 treniyle! Vagonlar\u0131n tepeleri de caml\u0131, da\u011flar\u0131 tepeleri ve i\u00e7inden ge\u00e7ti\u011fin ormanlar\u0131 iyi g\u00f6rebilmen i\u00e7in. Bu ufac\u0131k k\u00f6yde de zar zor yemek yiyecek nezih yer bulacaks\u0131n, ertesi sabaha saatli rezervasyonlu dolmu\u015f biletleri, sabah\u0131n karanl\u0131\u011f\u0131nda kalkmalar ve kuyruk olmayacak saatler ayarlayacaks\u0131n\u2026 Dolmu\u015fla da yar\u0131m saat da\u011fa t\u0131rmand\u0131n m\u0131, tamam. Sonra Ma\u00e7u Pi\u00e7u \u201csanctuary\u201d giri\u015finde pasaportunla falan incelenip kabul edileceksin ve tercihe g\u00f6re birka\u00e7 saat de yayan t\u0131rmanacaks\u0131n\u2026<\/p>\n
\u0130\u015fte ondan sonra: Hah, tamam! O tepelere, o bulutlara, o tarihi kal\u0131nt\u0131lara bakt\u0131\u011f\u0131nda, y\u0131k\u0131nt\u0131lar aras\u0131nda dola\u015fan lamalar\u0131 alpakalar\u0131 sevdi\u011finde, ikonik Ma\u00e7u Pi\u00e7u foto\u011fraf\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011finde, hala nefesin yetmemesine ra\u011fmen a\u011fz\u0131n a\u00e7\u0131k \u015f\u00fckrederek kald\u0131\u011f\u0131nda, o zaman tamam diyeceksin, de\u011fer!.. Ondan sonra d\u00f6n\u00fc\u015f treninde 5 saat mahsur kalm\u0131\u015fs\u0131n (ee, dedim kom\u015fuma g\u00fclerek, que sera sera\u2026), tekrar d\u00f6ne d\u00f6ne Urubamba\u2019ya, ertesi g\u00fcn\u00fc Cusco\u2019ya, sonraki g\u00fcn Lima\u2019ya d\u00f6nm\u00fc\u015fs\u00fcn, kafalar\u0131n v\u00fccutlar\u0131n ayar\u0131 kolay toparlanamayacak \u015fekilde \u015fa\u015fm\u0131\u015f, ne gam.<\/p>\n
Peru topraklar\u0131nda isim soran, kahveciden fatura kesen veya rezervasyon alana kadar herkese \u2018Maria Gomez\u2019 olan bu sat\u0131rlar\u0131n yazar\u0131 Peru\u2019yu, \u201cinsanlar\u0131 da k\u00f6pekleri gibi sakin, umars\u0131z, tasas\u0131z olan; bitkileri de lamalar\u0131 ve alpakalar\u0131 gibi parlak ve sevimli olan; kendini g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde condor, yery\u00fcz\u00fcnde puma, yer alt\u0131nda y\u0131lan olarak tan\u0131mlayan; tarihi pre-\u0130nca, \u0130nca, pre-Columbian, Columbian olarak b\u00f6l\u00fcnen, yine de Anadolu ve Mezopotamya topraklar\u0131ndan gelen birine \u00e7ok \u00e7arp\u0131c\u0131 olmayan\u201d \u00fclke olarak toparl\u0131yor.<\/p>\n
Ha, bir de ayahuasca olay\u0131 var; Peru deyince bir\u00e7ok insan\u0131n ilk akl\u0131na gelen me\u015fhur \u015faman ayinleri: Perulu \u015famanlar\u0131n Amazon ormanlar\u0131ndaki \u201cretreat\u201dlerde \u015fifa isteyen taliplere verdikleri halusinojenik madde ve ard\u0131ndan olanlar\u2026 Kal\u0131c\u0131 izler b\u0131rakan kurba\u011fa zehirleri, g\u00f6r\u00fclen gelecek seneler, neler neler\u2026 Maria dinlerken bile rahats\u0131z oldu\u011fundan daha fazlas\u0131n\u0131 bilemiyor tabii, siz duyarsan\u0131z payla\u015f\u0131n! \u00d6rne\u011fin bizimle Ma\u00e7u Pi\u00e7u turu yapan \u00dcrd\u00fcnl\u00fc 30 ya\u015flar\u0131ndaki beslenme uzman\u0131 Zeid 9 g\u00fcnl\u00fck bir retreat i\u00e7in haz\u0131rlan\u0131yordu: 1 ay boyunca tuz, \u015feker, hayvan \u00fcr\u00fcn\u00fc, ya\u011f, alkol, \u00e7ay, kahve, vb hi\u00e7bir \u015fey yemeyerek i\u00e7meyerek ar\u0131n\u0131yor, ard\u0131ndan Amazonlarda \u015faman\u0131n\u0131n g\u00f6zetiminde birer g\u00fcn arayla 4 kere ayahuasca, ard\u0131ndan da san pedro denilen bir ikinci ila\u00e7 alacak, fizyolojik ve duygusal olarak \u015fifalanacakt\u0131\u2026 Ah \u015fifalanmak o kadar kolay olsayd\u0131, demek istedim, ama bozmad\u0131m moralini k\u0131z\u0131n; amin dedim sadece.<\/p>\n
Peru an\u0131lar\u0131n\u0131, az bir \u015fey \u0130spanyolca bilenler i\u00e7in e\u011flenceli olacak Peru kelimeleriyle kapatmak istiyorum: un ratito, bir dakikac\u0131k, aquisito, \u0131h\u0131 \u015furac\u0131k, ahorita, hemencecik. Buyrun bakal\u0131m, \u0130spanyolca bildi\u011finizi iddia edin hala: Peruca bilmedikten sonra, bo\u015f!<\/p>\n
Peru: Gitmesi g\u00fczel, d\u00f6nmesi g\u00fczel, yemesi i\u00e7mesi g\u00fczel, gezmesi ve ard\u0131ndan dinlenmesi g\u00fczel \u00fclke.<\/p>\n
(\u015eubat 2018)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Hadi yine iyisiniz, asl\u0131nda yazmayacakt\u0131m\u2026 Ama u\u00e7akta \u201cYa\u015fas\u0131n, g\u00fcne\u015f alaca\u011f\u0131m!\u201d diye -al\u0131\u015fkanl\u0131kla- oturdu\u011fum g\u00fcney kenarda g\u00fcne\u015fsiz ge\u00e7en iki saatin sonunda \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kla etraf\u0131ma bak\u0131n\u0131p \u00f6teki kenarda…<\/p>\n