![\"\"](\"http:\/\/www.candanturhan.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/dd4705c2-027a-4bd0-9f04-639461420ba6-1-644x859.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Zaten oca\u011f\u0131n son g\u00fcnlerinden anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 gelmekte oldu\u011fu: \u0130lk papatyay\u0131 o zaman g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcm. K\u0131rm\u0131z\u0131 anemon saptamas\u0131 ancak \u015fubat\u0131n son g\u00fcnlerinde oldu ama. Ben tekrar \u015fu noktaya oturup bu sat\u0131rlara devam edene kadar da al sana mart sonu! Ee, bahar me\u015fgul bir mevsim nitekim.<\/p>\n
Biliyorsunuz, bahar insan\u0131 de\u011filim. Romantizmle birlikte kakalanan, \u201cAman da pembe \u00e7i\u00e7ekler, taze b\u00f6cekler, do\u011fan\u0131n uyan\u0131\u015f\u0131, a\u015fk g\u00fcnleri,\u201d falan gibi nosyonlardan hafif bulant\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131 da payla\u015fm\u0131\u015f\u0131md\u0131r ge\u00e7en senelerin da\u011f bay\u0131r yaz\u0131lar\u0131nda. Yine de, kakalanan kakafonilerin \u00f6tesinde, ger\u00e7ek bir g\u00fczelli\u011fi var elbette bahar\u0131n. Bunu benim gibi do\u011fan\u0131n ba\u011fr\u0131nda ya\u015fayan biri de g\u00f6rmezse kim g\u00f6recek zaten\u2026<\/p>\n
Mesela, \u00e7o\u011funuz bilmeyebilir, bahar benim gibiler i\u00e7in \u015fenlenen ve heyecanlanan bir pazar demektir: Ya\u015fas\u0131n, taze sarm\u0131sak! Manguta bulunur mu bu hafta acaba? Yoksa \u00e7intar da olur, pas rengi ve topra\u011f\u0131 rahats\u0131z etmezse. Sarma\u015f\u0131k \u00e7\u0131kt\u0131 m\u0131 peki? Deniz b\u00f6r\u00fclcesinin de eli kula\u011f\u0131ndad\u0131r\u2026 O taze sarm\u0131saklar taze so\u011fanla, havu\u00e7la ve bulgurla \u015fahane bir yemek olur. Manguta denen mantar zeytinya\u011f\u0131nda bol so\u011fanla kavrulur ve m\u00fcthi\u015f lezzetli olur. Sarma\u015f\u0131k ise yeme de yan\u0131nda yat, seven i\u00e7in tabii\u2026<\/p>\n
Misal, ben. Bah\u00e7eden ufak \u00e7apayla de\u015ferek toplad\u0131\u011f\u0131m yabani p\u0131rasalarla (p\u0131rasa, taze so\u011fan ve sarm\u0131sak aras\u0131 bir \u015fey, belki Tijen ad\u0131n\u0131 daha do\u011fru bilir, ben yemesini biliyorum) birlikte kavuruyorum sarma\u015f\u0131\u011f\u0131, \u00fcst\u00fcne de yumurta, aman tanr\u0131m. \u0130ster kahvalt\u0131ya, ister yeme\u011fe. Ben hala \u015f\u00f6yle beni memnun edecek kadar bol toplamay\u0131 beceremezken, Tayfun \u015f\u00f6yle bir dola\u015f\u0131p geleyim deyip bir koca demet sarma\u015f\u0131kla \u00e7\u0131k\u0131p geliveriyor ama. Ge\u00e7en sene pa\u00e7as\u0131na tak\u0131l\u0131p gezdim bir iki kez, yine de netice hatice: Ot toplamak, benim gibi sab\u0131rs\u0131z insan\u0131n i\u015fi de\u011fil!<\/p>\n
En g\u00fczeli bizim cumartesi pazar\u0131ndan toplamak, veya sal\u0131lar\u0131 Tire pazar\u0131ndan. Nas\u0131l tatl\u0131 k\u00f6yl\u00fc teyzeler Tire pazar\u0131nda, g\u00fcl\u00fc g\u00fcl\u00fc yeme dilekleriyle, tariflerle iltifatlarla yap\u0131l\u0131yor al\u0131\u015fveri\u015fler. Martta, nisanda her zamankinden de zengin ve hareketli pazar. Yumurtalar, tatl\u0131 mayal\u0131 dev ekmek, \u00e7amur peyniri, kuzu kulaklar\u0131, \u0131s\u0131rganlar, cibesler ve tilkikuyruklar\u0131\u2026 Ard\u0131ndan Kaplan k\u00f6y\u00fcne t\u0131rmanma, g\u00fczel bir yemek i\u00e7in, hafif bir orman gezintisi i\u00e7in. Neyse, bizim k\u00f6y civar\u0131na geri d\u00f6nelim: Benim bah\u00e7eye mesela.<\/p>\n
Bah\u00e7emin yeni, \u00e7al\u0131\u015fkan ve giri\u015fken g\u00f6n\u00fcll\u00fcs\u00fcne, \u201cBahar geldi, art\u0131k bast\u0131\u011f\u0131m\u0131z yere dikkat etmek gerek, y\u0131lanlar, yavru kaplumba\u011falar falan,\u201d dememin hemen ard\u0131ndan, sezonun ilk y\u0131lan g\u00f6zlemi yap\u0131ld\u0131 – maalesef y\u0131lanlarla aras\u0131 ho\u015f olmayan g\u00f6n\u00fcll\u00fc taraf\u0131ndan! Ben (vallahi ger\u00e7ek s\u00f6yl\u00fcyorum, hava de\u011fil) bir nevi \u00f6zledi\u011fim karay\u0131lan\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in u\u011fra\u015fsam da nasip onunla kald\u0131 \u015fimdilik. Tabii evden ve yeni eniklerimden uzakta g\u00f6rmek \u00fcmidim, bunu da evrene burdan ifade edeyim de yanl\u0131\u015f anlama olmas\u0131n\u2026<\/p>\n
Bir de -\u00f6zlemek demeyeyim ama g\u00f6zlerim ar\u0131yor diyebilirim- minik fareciklerimizin azl\u0131\u011f\u0131 dikkatimi \u00e7ekiyor bu bahar, bunda da g\u00f6z aramas\u0131n\u0131n bah\u00e7elerde oldu\u011funu ekleyebilirim tabii. Baz\u0131 baharlar, bah\u00e7ede her ad\u0131m att\u0131\u011f\u0131m\u0131zda cik cik sesleri gelir, ka\u00e7\u0131\u015f\u0131rken veya ak\u015fam\u00fcstleri yuvalar\u0131na ot toplarken rahat rahat izlenebilirlerdi. Belki ya\u011fmurlar\u0131n bollu\u011fundan azalm\u0131\u015ft\u0131r fare n\u00fcfusu.<\/p>\n
Ya\u011fmurlar bol ama -Tayfun\u2019un hat\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131 gibi- nisan ya\u011fmurlar\u0131 olmazsa olmaz yine de: Ot bile co\u015fmu\u015f de\u011fil hen\u00fcz, nisandan sonra olacak as\u0131l, diyor. Ya\u011fmurlar hele bir ya\u011fs\u0131nlar da b\u00fct\u00fcn k\u0131\u015f\u0131 ge\u00e7irip yeni tamamlatt\u0131\u011f\u0131m ya\u011fmur suyu depolar\u0131m\u0131 bir doldursunlar yahu! Merakla bekliyorum, ne yapaca\u011f\u0131z nas\u0131l yapaca\u011f\u0131z \u015fu ya\u011fmur suyunu depolamay\u0131, kullanmay\u0131. Her \u015fekilde olmamas\u0131ndan iyi olacak tabii, en az\u0131ndan mesela yo\u011fun, h\u0131zl\u0131 ya\u011fmurlar\u0131n sular\u0131 biriktirilip daha yararlanabilece\u011fi gibi yava\u015f yava\u015f verilecek topra\u011fa. Belki yaz\u0131n da ara ara ya\u011farsa, ne g\u00fczel olur\u2026<\/p>\n
D\u00f6nelim bah\u00e7eye, bitkiye nebata: \u00d6nce kim ba\u015flar a\u00e7maya, s\u00f6yleyin bakal\u0131m: Badem diyenler kazand\u0131. Badem biterken kay\u0131s\u0131, o biterken armutlar, kirazlar\u2026 Kuzey yar\u0131mk\u00fcredeki her a\u011fac\u0131 diktim buraya ama bir tek vi\u015fne yok, o y\u00fczden onu sayamayaca\u011f\u0131m. Bademlerim epey \u00e7i\u00e7ek a\u00e7t\u0131, bakal\u0131m yaz sonunda danan\u0131n z\u0131rt dedi\u011fi yerde ne olacak? Kay\u0131s\u0131larla kirazlar da fena de\u011fil, onlar zaten \u00e7i\u00e7ekten pek belli etmezler meyve durumunu, tamamen spek\u00fclatiftir \u00fcretimleri, havaya suya neme g\u00fcne\u015fe, has\u0131l\u0131 keyiflerine ba\u011fl\u0131.<\/p>\n
Senelerce direndi\u011fim (\u201cA\u011fac\u0131 bir \u015feye benzemez, meyvesi olmazsa olur\u2026\u201d diye) malta eri\u011fine ise vi\u015fnenin aksine ge\u00e7en sene boyun e\u011fip dikmi\u015ftim mini iki tane, ama ge\u00e7en yazki ihtimam\u0131m\u0131za ra\u011fmen \u015fu andaki g\u00f6r\u00fcn\u00fcmleri maalesef kurumu\u015f gibi, mucizevi bir patlama yapmazlarsa. \u0130htimam demi\u015fken: Ah art\u0131k bu yaz bah\u00e7edeki t\u00fcm hortumlar at\u0131l\u0131p yenileri d\u00f6\u015fenecek. Patlaklar, yetmeyenler, yamananlar, memeleri t\u0131kal\u0131 damlamalar, ordan oraya \u00e7eki\u015ftirilenler, hepsine son\u2026<\/p>\n
Peki sebze bah\u00e7esi yap\u0131lacak m\u0131? Hmm\u2026 \u015eu anda sebze bah\u00e7esinde iki kangal eni\u011fi yeti\u015ftiriyoruz (suyu g\u00fcbresi bol) amma tabii birka\u00e7 haftaya onlar da bah\u00e7eye a\u00e7\u0131labilirler, biz de nisan sonunda belki Karaot\u2019\u00e7ulardan, belki pazardaki Ayd\u0131nl\u0131 amcalardan, kimde varsa ondan yerli bir fideler bulup dikeriz: domates biber patl\u0131can\u2026 Belki s\u0131r\u0131k fasulyeyle b\u00f6r\u00fclce.\u00a0<\/span><\/p>\n Bunlara giri\u015fmeden \u00f6nce bah\u00e7edeki budamalar\u0131 tamamlamak gerek ama. Bu bahara s\u0131k\u0131 ba\u015flad\u0131k: G\u00f6n\u00fcll\u00fc bah\u00e7ecimle senelerdir beni s\u0131kan bir yerleri budad\u0131m, temizledim. El de\u011fmeyen serviler, \u00e7amlar makas g\u00f6rd\u00fc, ferahlad\u0131. Ard\u0131ndan elmayla armutlar geldi. S\u0131rada mandalinler de var: Neden tomurcuk yok diye \u015fa\u015f\u0131yordum ki daha erken oldu\u011funu \u00f6\u011frendim, oysa ben kafama, da\u011flarda sar\u0131 sar\u0131 \u00f6beklerle kat\u0131rt\u0131rnaklar\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131nda ayn\u0131 g\u00fczel kokuyla mandalinler de a\u00e7\u0131yor diye yazm\u0131\u015f\u0131m. Evet, bu arada, uzak da\u011flara tepelere bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda bu s\u0131ralar zeytinlerin aralar\u0131 hep beyaz ve sar\u0131 tozlar serpilmi\u015f gibi, yak\u0131ndan bak\u0131nca aralar\u0131nda k\u0131rm\u0131z\u0131 benekler\u2026<\/p>\n Daha da yak\u0131ndan bak\u0131nca ise tilkiler (bunlar daha \u00e7ok geceleri ve i\u015fitsel olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor), sincaplar (bah\u00e7ede gezinen sincab\u0131m hala k\u00f6peklerle kar\u015f\u0131la\u015fmad\u0131 \u015f\u00fck\u00fcr), puhular (ne tatl\u0131 gece \u00f6t\u00fc\u015fleri), karatavuklarla alakabaklar, her zamankinden daha fazla \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar atan k\u0131z\u0131l \u015fahinler. Ne zamand\u0131r domuz \u00e7at\u0131rt\u0131lar\u0131 duymuyorum yan bah\u00e7elerde: Do\u011furma mevsimi olmal\u0131 bu s\u0131ralar, yak\u0131nda d\u00f6k\u00fcl\u00fcrler mozalarla birlikte bah\u00e7elere. Abuk yerlere da\u011f\u0131ld\u0131klar\u0131nda anneleri ba\u011f\u0131rarak paylar mozalar\u0131.<\/p>\n Bahar olmaya oldu bahar ama bir yandan p\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131l g\u00fcne\u015f, \u00f6te yandan jilet gibi poyraz, eller ayaklar buz\u2026 Ya kalorifer ya soba -bazen de ikisi- yan\u0131yor hala. Teras\u0131n s\u00fcsleri, \u0131\u015f\u0131klar\u0131, minderleri \u00e7\u0131kt\u0131 \u00e7\u0131kacak yerlerine, elleri kulaklar\u0131nda bekliyorlar ama ancak tek t\u00fck \u00e7al\u0131nan dakikalarda terasta bir h\u0131zl\u0131 kahve i\u00e7ilip ko\u015farak i\u00e7eri giriliyor. Olsun! Sa\u011fl\u0131k olsun, her \u015fey oldu\u011fu gibi g\u00fczel burda. Zeytinler, poyraz, tepeler, papatyalar, alakabak ba\u011fr\u0131\u015flar\u0131 ve e\u015fek an\u0131rmalar\u0131. Her \u015fey g\u00fczel: Ne de olsa g\u00fczellik g\u00f6z\u00fcm\u00fczde.<\/p>\n (Mart 2019)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Simba bah\u00e7ede bir fare \u00e7i\u011fnerken yakaland\u0131\u011f\u0131nda, bir karatavuk salon cam\u0131n\u0131 delmek \u00fczere \u00e7al\u0131\u015fmalara ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda ve pencerelerde minik yuvarlak b\u00f6ceklerin say\u0131s\u0131 artt\u0131\u011f\u0131nda, bahar\u0131n geldi\u011fi art\u0131k bellidir……<\/p>\n