{"id":748,"date":"2024-01-22T19:01:00","date_gmt":"2024-01-22T16:01:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.candanturhan.com\/?p=748"},"modified":"2024-01-22T19:01:01","modified_gmt":"2024-01-22T16:01:01","slug":"yasamak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/2024\/01\/22\/yasamak\/","title":{"rendered":"Ya\u015famak"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Epey bir hayat\u0131 sorguluyorum son zamanlarda, ne oldu\u011funu, nas\u0131l olmas\u0131, nas\u0131l olmamas\u0131 gerekti\u011fini…<\/p>\n\n\n\n

Her sene sonunda kendime daha iyi davranmaya karar veririm, \u00f6zellikle son y\u0131llarda, ama bu sene bu karar\u0131n \u00e7ok daha keskin olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan \u015feyler oldu: \u0130dare etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m y\u00fckler, kurtulmay\u0131 g\u00f6ze alamad\u0131\u011f\u0131m i\u015fler, hassasiyetle u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131m ki\u015fisel ba\u011flar, insan nitelikleri ve niteliksizlikleri, kimin ne zaman kim i\u00e7in ne yapt\u0131\u011f\u0131 ve ne yapmas\u0131 gerekti\u011fi\u2026<\/p>\n\n\n\n

Bunlarla debelenir, doludan al\u0131p bo\u015fa koyup dengeye varmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, yine de ne \u0130sa\u2019ya ne Musa\u2019ya, ne de i\u00e7imde ter ter tepinen Candan\u2019a yaranabilirken, bir anda \u015fu dank etti kafama: Benim bir tane hayat\u0131m var! Ve hayat\u0131mda bug\u00fcn, bu an bir daha asla ya\u015fanmayacak. Ve bir daha 53 ya\u015f\u0131mda olmayaca\u011f\u0131m, nitekim bitti bile 53, \u015fimdi bir anda 54 oldum ve bir daha 54 ya\u015f\u0131mda da olmayaca\u011f\u0131m\u2026<\/p>\n\n\n\n

(\u2026)<\/em><\/p>\n\n\n\n

\u201cI don’t know exactly what a prayer is.<\/em><\/p>\n\n\n\n

I do know how to pay attention, how to fall down<\/em><\/p>\n\n\n\n

into the grass, how to kneel down in the grass,<\/em><\/p>\n\n\n\n

how to be idle and blessed, how to stroll through the fields,<\/em><\/p>\n\n\n\n

which is what I have been doing all day.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Tell me, what else should I have done?<\/em><\/p>\n\n\n\n

Doesn’t everything die at last, and too soon?<\/em><\/p>\n\n\n\n

Tell me, what is it you plan to do<\/em><\/p>\n\n\n\n

with your one wild and precious life?\u201d (Mary Oliver)<\/em><\/p>\n\n\n\n

Ey g\u00fczel tanr\u0131m, ben buraya nas\u0131l geldim, yirmi y\u0131l \u00f6nce do\u011fada ya\u015famak \u00fczere da\u011fa ta\u015f\u0131nm\u0131\u015fken nas\u0131l bu tela\u015fa, bu miyoplu\u011fa dald\u0131m? Otlar\u0131n i\u00e7ine devrilmek yerine ne yap\u0131yor olmam gerekti\u011fini sand\u0131m ki b\u00f6yle ge\u00e7irdim bunca zaman\u0131?<\/p>\n\n\n\n

\u201dHayat\u0131n\u0131n seyri d\u00fcmd\u00fcz olan insanlar vard\u0131r. \u00d6m\u00fcr mermerini heykelle\u015ftirecek en ufak bir k\u0131vr\u0131nt\u0131 dahi vermeden, mihaniki bir ahenk i\u00e7inde ya\u015farlar. Bunlar hakk\u0131nda s\u00f6yleyeceklerimiz \u00e7abucak bitip t\u00fckenir\u2026\u201d (Kayseri Lisesi edebiyat \u00f6\u011fretmeni, 1952-55)<\/em><\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fte bundan korkumdan. Demi\u015ftim daha evvel bir yaz\u0131mda, \u00fc\u00e7 c\u00fcmlede \u00f6zetlenebilir ya\u015famlar var, maalesef var, bense bundan deh\u015fetle korkuyorum, o kadar d\u00fcz, o kadar tahmin edilebilir, o kadar \u201cmihaniki bir ahenk\u201d i\u00e7inde ya\u015famak ihtimali beni deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcyor, \u00f6zetlenmesi zor bir ya\u015fam in\u015fa etmeye y\u0131rt\u0131n\u0131yorum\u2026<\/p>\n\n\n\n

Ama \u00f6te yandan, daha do\u011frusu ger\u00e7ekte, belki de bundan b\u00f6yle, esas\u0131nda ben \u015fiir okumak, k\u00f6peklerimle oynamak, da\u011flarda dola\u015fmak istiyorum! Hayat\u0131mla \u00e7ok \u201cgerekli\u201d \u015feyler yapmay\u0131 bir kenara at\u0131p, o an pa\u015fa g\u00f6nl\u00fcm ne istiyorsa sal\u0131na sal\u0131na onu yapmak istiyorum. Art\u0131k bunu tercih ediyorum\u2026 san\u0131r\u0131m. Tekrar d\u00fc\u015f\u00fcnece\u011fim tabii ki, yeniden de\u011ferlendirece\u011fim, ama \u015fu an, yani bu y\u0131l sonu, y\u0131l ba\u015f\u0131 hesaplar\u0131nda g\u00f6r\u00fcnen o ki, ben art\u0131k buraya geldim: \u0130stedi\u011fim an, istedi\u011fim yerde, istedi\u011fim gibi olmaktan ba\u015fka bir arzum yok!<\/p>\n\n\n\n

Tamam kabul, ben do\u011farken ko\u015fullar \u00f6yleymi\u015f, \u201cHay Allah, bu \u00e7ocuk da gereksiz oldu,\u201d denmi\u015f\u2026 Gerekli ve faydal\u0131 oldu\u011fumu, \u00f6m\u00fcr mermerini kendi \u00e7ap\u0131mda heykelle\u015ftirdi\u011fimi kan\u0131tlamak i\u00e7in ge\u00e7irdi\u011fim bunca y\u0131l yeter art\u0131k. Bu u\u011fra\u015f, bu m\u00fccadele, bu didinme yeter. Hayat\u0131n tad\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karmaktan ba\u015fka bir \u015fey hedeflemeden, bir a\u011fustosb\u00f6ce\u011fi gibi ya\u015famay\u0131 hak etmiyor muyuz? Hak etmiyor muyum? <\/p>\n\n\n\n

Spirit\u00fcaliteden ne \u00f6\u011frendik bunca y\u0131l, bunu da \u00f6\u011frenmediysek? Olan oldu\u011fu gibi m\u00fckemmel, ben oldu\u011fum gibi m\u00fckemmel\u2026<\/p>\n\n\n\n

\u201cD\u00fcnyada her \u015fey iyi, sadece siz ve ben her \u015feyi zorla\u015ft\u0131r\u0131yoruz\u201d (anonim)<\/em><\/p>\n\n\n\n

Tepemin en at\u0131k, inanc\u0131m\u0131n en d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu esnada gezintiye \u00e7\u0131kt\u0131m da\u011fda. Yukar\u0131lara do\u011fru sal\u0131nd\u0131m. Hi\u00e7bir amac\u0131m olmadan. Zeytinlere, denize, ku\u015flara, ya\u011fmura bakt\u0131m, onlar\u0131 koklad\u0131m, dinledim, tatt\u0131m. Ve bir anda, sanki kafama bir kaya d\u00fc\u015ft\u00fc! Her \u015feye yanl\u0131\u015f bir yerden bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131 fark ettim. O s\u0131rada ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m fark\u0131na var\u0131\u015f\u0131 anlatmak o kadar zor ki: Ya Hu, dedim, ben gelmi\u015fim burda, cennette ya\u015f\u0131yorum, \u00f6zg\u00fcr\u00fcm, rahat\u0131m, m\u00fcreffehim, hayatta bir \u015feyler de yap\u0131yorum\u2026 O eksikmi\u015f, bu yamukmu\u015f, \u015fu yanl\u0131\u015fm\u0131\u015f, \u00f6teki daha iyi olabilirmi\u015f\u2026 Bunlar teferruat! Her \u015fey g\u00fczel – hatta fazlas\u0131yla, insan\u0131 deli edecek g\u00fczellikte. Bukowski bu ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 \u015f\u00f6yle ifade etmi\u015f:<\/p>\n\n\n\n

\u201cI re-formulated<\/em>\u201d<\/p>\n\n\n\n

Kierkegaard ise tam benim ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131 s\u00f6ylemi\u015f:<\/p>\n\n\n\n

\u201cIt\u2019s all about searching for the right place from which to see\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

Bir sanat\u00e7\u0131 arkada\u015f\u0131m vard\u0131, ne zaman d\u0131\u015f ko\u015fullar t\u00fcm umutlar\u0131 yerle bir edecek vahamette olsa onunla vakit ge\u00e7irmek insan\u0131 y\u00fckseltirdi: Biz elimizden geleni yapaca\u011f\u0131z, olan tam bizim istedi\u011fimiz de\u011filse de biz yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 yapaca\u011f\u0131z, \u00e7\u00fcnk\u00fc ba\u015fka bir \u015fey yapamay\u0131z, derdi\u2026 \u00d6n\u00fcm\u00fcze bakaca\u011f\u0131z, neyi iyi yap\u0131yorsak, neye inan\u0131yorsak onu yapmaya devam edece\u011fiz. Sonra bir \u015eilili sanat\u00e7\u0131n\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc eklerdi: \u201cYapt\u0131\u011f\u0131m\u0131 yapsayd\u0131m!<\/em>\u201d<\/p>\n\n\n\n

Bak\u0131\u015f noktam\u0131 sarsalayarak do\u011fru yerine oturtan gezintide, \u201can\u201dlarda tak\u0131l\u0131 kald\u0131m. Belki de bak\u0131\u015f noktam\u0131 de\u011fi\u015ftiren bu oldu: Anl\u0131k kesitlere bakt\u0131\u011f\u0131nda, her an, ama her bir an, ola\u011fan\u00fcst\u00fc g\u00fczellikte asl\u0131nda! \u201cOla\u011fan\u00fcst\u00fc\u201d kelimesini \u00e7ok seven ve beni \u00e7ok s\u0131kan, ama \u00f6te yandan sevdi\u011fim arkada\u015f\u0131m gibi: Anl\u0131k bir kesitini al\u0131nca harika bir insan, uzun vadedeyse olmayabilir, uymayabilir, s\u0131kabilir\u2026 Ama bir \u2018an\u2019\u0131n i\u00e7inde o da ola\u011fan\u00fcst\u00fc, d\u00fcnya da.<\/p>\n\n\n\n

Anlara bak: \u015eu an, harika. E\u015fsiz. Kendine \u00f6zg\u00fc herhangi bir nitelikten falan de\u011fil, sadece orada, \u00f6yle, var olmas\u0131ndan dolay\u0131. <\/p>\n\n\n\n

\u201cTo make living itself an art, that is the goal\u201d (Henry Miller)<\/em><\/p>\n\n\n\n

Yirmi y\u0131ld\u0131r da\u011fda, do\u011fada ya\u015fayan birinin her an b\u00f6yle ya\u015famas\u0131 de\u011fil mi beklenen? Olmad\u0131, olmam\u0131\u015f, g\u00f6zden ka\u00e7m\u0131\u015f, hedefler edinilmi\u015f, kapt\u0131r\u0131p gidilmi\u015f, \u015fehir ya\u015fam\u0131ndakiyle bir olmasa da h\u0131z, me\u015fgale, dolu zamanlar, bir \u015feyler yapmaklar ya\u015famak sanat\u0131ndan daha ge\u00e7er ak\u00e7e say\u0131lm\u0131\u015f\u2026 Zaten yirmi y\u0131l \u00f6nce ben buraya yerle\u015firken beni \u201ckolaya ka\u00e7m\u0131\u015f, her \u015feyi b\u0131rak\u0131p gitmi\u015f, pes etmi\u015f, oyuna girmemeyi ve i\u015fe yaramamay\u0131 se\u00e7mi\u015f\u201d sayan zihniyetin yan\u0131tlanarak susturulmas\u0131 gerekmi\u015f\u2026<\/p>\n\n\n\n

\u201cAsl\u0131nda herkes el yordam\u0131yla ilerliyor\u201d (Charlie Mackesy)<\/em><\/p>\n\n\n\n

Evet, bu yirmi y\u0131lda taraf\u0131mdan yap\u0131lanlar hanesine yaz\u0131lanlar da o zihniyete kapak olsunmu\u015f. Amma\u2026 art\u0131k b\u00f6yle: Bir \u015fey yap\u0131lm\u0131yor taraf\u0131mdan. G\u00fcne\u015f bat\u0131\u015f\u0131n\u0131 seyretmek, Limu\u2019ya masaj yapmak, dallar\u0131ndaki portakallarla neden b\u00fcy\u00fcmediklerini konu\u015fmak, \u00e7al\u0131l\u0131klar\u0131n aras\u0131ndan yenebilir otlar toplay\u0131p avare avare onlar\u0131 \u00e7i\u011fnemek, g\u00fcn\u00fcn sonunda yuvas\u0131na do\u011fru u\u00e7an her bir ku\u015fu g\u00f6zden yitene kadar seyretmek bir \u015fey say\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, ben art\u0131k bir \u015fey yapm\u0131yorum. <\/p>\n\n\n\n

\u201cHello, sun in my face. Hello, you who made the morning and spread it over the fields\u2026 Watch now, how I start the day in happiness, in kindness (Mary Oliver)<\/em><\/p>\n\n\n\n

D\u2019nin babas\u0131n\u0131n \u00f6lene kadar her sabah ve her ak\u015fam dedi\u011fi gibi: Bug\u00fcn ne g\u00fczel bir g\u00fcn, de\u011fil mi? Ve can-\u0131 g\u00f6n\u00fclden hissediyorum bunu s\u00f6ylerken her sabah, her ak\u015fam\u2026 Ne g\u00fczel bir g\u00fcn. Ne g\u00fczel bir an.<\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcn me\u015fgul\u00fcm. Ne yap\u0131yorsun? Ate\u015fe bak\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n

Yar\u0131n da me\u015fgul olaca\u011f\u0131m. Ne yapacaks\u0131n? Oturaca\u011f\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

\u201cRetreat Regroup Reboot\u201d. Y\u00fcklerin, gerekenlerin ve niteliksizliklerin hayat\u0131mda biriktirdi\u011fi y\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131, her \u015feye yanl\u0131\u015f yerden bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131 fark etti\u011fim o tek bir anda geride b\u0131rakt\u0131m ve geri \u00e7ekilmeyi, yeniden gruplanmay\u0131 ve yeni hedeflerle -minik, ki\u015fisel, tatl\u0131\u015f- yeniden ba\u015flamay\u0131 se\u00e7tim. Fatih abimizin \u00f6zl\u00fc s\u00f6z\u00fcndeki gibi, \u201cLook to the front, not to the back\u201d:<\/em> Yapamad\u0131klar\u0131m\u0131 bir kenara koyup, yapabildiklerimle devam etmeye niyetliyim \u015fimdi\u2026<\/p>\n\n\n\n

Baz\u0131 \u015feylere evet, bir\u00e7ok \u015feye de hay\u0131r diyece\u011fim. Olmad\u0131\u011f\u0131nda b\u0131rakaca\u011f\u0131m, vazge\u00e7ece\u011fim, pes edece\u011fim. Hay\u0131r dedi\u011fim \u015feyler geride kal\u0131rken, bu bir s\u00fcr\u00fc ba\u015fka evet i\u00e7in yer a\u00e7acak. Zaten \u201dGitti\u011fim her yerde \u00e7i\u00e7ek a\u00e7aca\u011f\u0131m\u201d (Eren Boz) <\/em>ve Michael Caine\u2019in anlatt\u0131\u011f\u0131 gibi (\u201cUse the difficulty\u201d<\/em>) zorluklar\u0131 kullanaca\u011f\u0131m. Kar\u015f\u0131ma \u00e7\u0131kan b\u00fct\u00fcn engelleri hat\u0131rlayarak, gitti\u011fim her yerde \u00e7i\u00e7ek a\u00e7mam\u0131n ne kadar kazan\u0131lm\u0131\u015f bir hak oldu\u011funu tekrar edece\u011fim.<\/p>\n\n\n\n