{"id":805,"date":"2026-08-26T23:41:05","date_gmt":"2026-08-26T20:41:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.candanturhan.com\/?p=805"},"modified":"2026-08-26T23:41:05","modified_gmt":"2026-08-26T20:41:05","slug":"norvec-diyorduk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/2026\/08\/26\/norvec-diyorduk\/","title":{"rendered":"Norve\u00e7 diyorduk\u2026"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Bir \u00fclke, toplum, k\u00fclt\u00fcr hakk\u0131ndaki izlenimimi fiziksel g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe dayand\u0131rmak istemem ama bana ilk \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k ya\u015fatan bu oldu: Norve\u00e7liler iri! Nedense \u0130sve\u00e7lilerin ince uzun olduklar\u0131, eh kom\u015fu ve kan karde\u015fi olarak Norve\u00e7lilerin de onlarla ayn\u0131 \u00e7izgide olaca\u011f\u0131 beklentim ilk g\u00fcnlerde hemen yerle yeksan oldu. Epey iriler, ince uzun diye bir kavramla hi\u00e7 kar\u015f\u0131la\u015fmad\u0131m diyebilirim hatta.<\/p>\n\n\n\n

Ayn\u0131 derecede de s\u0131cakkanl\u0131, giri\u015fken ve tatl\u0131lar. \u0130nsan b\u00f6yle -az insanl\u0131, seyrek n\u00fcfuslu, kuzey- bir \u00fclkede a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak insanla muhatap olmay\u0131 bilmeyen, sevmeyen, yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131na ve sessizli\u011fine daha d\u00fc\u015fk\u00fcn, as\u0131k y\u00fczl\u00fc bir halk bekliyor (bak\u0131n\u0131z, Rusya \u00f6rne\u011fi). Tam tersi! \u0130lla konu\u015fan, gerekenin \u00f6tesinde muhabbet a\u00e7an, soran ve anlatan, g\u00fcler y\u00fczl\u00fc, yard\u0131mc\u0131, yap\u0131c\u0131, tatl\u0131 insanlar g\u00f6rd\u00fck sadece. Bir tek fiziksel kabal\u0131klar\u0131 beni olumsuz anlamda \u015fa\u015f\u0131rtt\u0131, ger\u00e7i bununla di\u011fer Orta Avrupa \u00fclkelerinde de kar\u015f\u0131la\u015f\u0131labilir, yani yak\u0131n\u0131ndan ge\u00e7erken, markette, kald\u0131r\u0131mda, vs fiziksel yakla\u015fma veya \u00e7arpma durumunda hi\u00e7bir nezaket kelimesi kullan\u0131lmamas\u0131.<\/p>\n\n\n\n

M\u00fcthi\u015f yabanc\u0131 var Norve\u00e7liler aras\u0131nda – yabanc\u0131 k\u00f6kenli Norve\u00e7li ve etnik Norve\u00e7li diyelim konuyu irdelemek a\u00e7\u0131s\u0131ndan – ve bu yabanc\u0131 k\u00f6kenli Norve\u00e7liler fiziksel g\u00f6r\u00fcn\u00fcmleri d\u0131\u015f\u0131nda zerre kadar farkl\u0131 de\u011filler etnik Norve\u00e7lilerden. Dolay\u0131s\u0131yla zerre kadar da farkl\u0131 -olumsuz, yani \u0131rk\u00e7\u0131- bir tav\u0131rla kar\u015f\u0131lanm\u0131yorlar. Dilleri de kusursuz, i\u015flerini yap\u0131\u015flar\u0131, kurallara uyu\u015flar\u0131, k\u00fclt\u00fcrel adaptasyonlar\u0131 da. Belli ki devletin m\u00fclteciler hakk\u0131nda \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 bir e\u011fitim ve uyum politikas\u0131 var. Hint k\u00f6kenli Parlamento ba\u015fkan\u0131, tesett\u00fcrl\u00fc milletvekili, Afrikal\u0131 parti ba\u015fkan\u0131 vb \u00e7ok normal ve yayg\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler.<\/p>\n\n\n\n

Yerle\u015fiklerin yan\u0131 s\u0131ra, ge\u00e7ici yabanc\u0131 da \u00e7ok var. Otel, restoran, kafe benzeri tesislerin \u00e7o\u011funda \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n \u00e7o\u011fu yabanc\u0131 ve aralar\u0131nda \u00e7o\u011funlukla \u0130ngilizce konu\u015fuyorlar. Bu arada, herkesin \u0130ngilizcesinin \u015fahane oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015f miydim?! Ama herkesin, trafik polisinden restoran komisine, otopark g\u00f6revlisinden taksi \u015fof\u00f6r\u00fcne, oda temizlik\u00e7isine, d\u00fckkan kasiyerine\u2026 Yuh yani! Na\u00e7izane \u00fclkemde gereksiz g\u00f6r\u00fclen ve sadece \u015fansl\u0131 az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n e\u011freti \u00f6\u011frenebildi\u011fi dilde her t\u00fcrl\u00fc \u00e7al\u0131\u015fan, m\u00fc\u015fterilerine espriler yapacak kadar kendine g\u00fcveniyor. <\/p>\n\n\n\n

Tabii bu g\u00fcvenin i\u00e7inde bir miktar \u201ci\u015fine hakim olma\u201d g\u00fczelli\u011fi de var. Herkes, i\u015fini \u00e7ok iyi yap\u0131yor! Bu nas\u0131l g\u00fczel bir \u015fey, ah insana ne kadar iyi geliyor uyduruk, idareten, yar\u0131m yamalak veya m\u00fc\u015fteriyi manip\u00fcle etme ama\u00e7l\u0131 lafazanl\u0131klarla muhatap olmamak, her konuda i\u015finin ehli insanlara g\u00fcvenebilmek: giyecek al\u0131rken, \u015farap se\u00e7erken, yol sorarken veya teknik destek al\u0131rken! Uygarl\u0131k bu muydu yoksa?!<\/p>\n\n\n\n

\u0130skandinavya demek tasar\u0131m demek\u2026 Ama \u00f6nce, \u0130skandinavya ne demek? Benim gibi bildi\u011finizi san\u0131yor olabilirsiniz Nordik ve \u0130skandinav kelimelerini ama ben epey falsoluydum, a\u00e7\u0131klayay\u0131m: \u0130skandinavya sadece \u0130sve\u00e7, Norve\u00e7 ve Danimarka\u2019y\u0131 kaps\u0131yor(mu\u015f me\u011fersem). Nordik \u00fclkeleri ise biraz daha geni\u015f kapsaml\u0131, bu \u00fc\u00e7 \u00fclkeye Finlandiya, \u0130zlanda ve Gr\u00f6nland ekleniyor. Her neyse, t\u00fcm bu b\u00f6lgenin tasar\u0131m d\u00fcnyas\u0131ndaki \u00f6zel yeri malum. Oslo her ne kadar \u00f6nde gelen bir tasar\u0131m merkezi olmasa da g\u00f6r\u00fclebilen her yerde sadelik ve zerafetin \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131, g\u00f6zleri \u015fenlendiren \u00fcr\u00fcnler var. <\/p>\n\n\n\n

Ammaa: Her \u015fey k\u0131yafete gelene kadar! Giyecekler, aman tanr\u0131m, bu kadar m\u0131 fena, bu kadar m\u0131 ge\u00e7en y\u00fczy\u0131ldan kalma olabilir! \u0130nsan inanam\u0131yor b\u00f6yle vazolar, b\u00f6yle tuzluklar, b\u00f6yle armat\u00fcrler tasarlayan insanlar\u0131n bu k\u0131yafetleri de tasarlayabilece\u011fine, hatta giyebilece\u011fine\u2026 Ger\u00e7ekten giyecekler g\u00f6zlerimi ac\u0131t\u0131yor Norve\u00e7\u2019te. Herhalde diyorum, bu son derece sert iklimli \u00fclkelerde giysi onlar i\u00e7in \u00f6ncelikle i\u015flevsel bir \u00fcr\u00fcn, o y\u00fczden estetik tasar\u0131m\u0131 hi\u00e7 i\u015fin i\u00e7ine katm\u0131yorlar. <\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015flevsel giyeceklere gelince i\u015f tabii 180 derece d\u00f6n\u00fcyor: En iyi, en sa\u011flam, en i\u015flevsel kar, k\u0131\u015f, kayak, t\u0131rman\u0131\u015f, kamp vb giyecekleri burada. M\u00fcthi\u015f outdoor ve spor d\u00fckkanlar\u0131 ve \u00fcr\u00fcnleri dolu her \u015fehir, kasaba ve k\u00f6yde, insan kendini alam\u0131yor. Onun d\u0131\u015f\u0131nda giyecekler \u00e7ok sefil. Yine her \u015fehir, kasaba ve k\u00f6y ikinci el d\u00fckkanlar\u0131 ve Tay masaj\u0131 salonlar\u0131yla dolu, dikkati \u00e7ekecek kadar ilgileniyorlar bunlarla.<\/p>\n\n\n\n

Norve\u00e7 hayat\u0131 hakk\u0131nda ara\u015ft\u0131rmalara devam edersek, misal benim sevdi\u011fim anlamda bir kafe k\u00fclt\u00fcr\u00fc yok – kafeler saat 17-18.00\u2019de kapan\u0131yor, zaten oturma alanlar\u0131 da \u00e7ok rahat veya cazip de\u011fil. Pazarlar\u0131 ba\u015fkent haricinde t\u00fcm \u00fclkede her yer, ama her yer kapal\u0131, benzin istasyonlar\u0131 dahil! Tabii self-servis olarak yak\u0131t al\u0131nabiliyor benzin istasyonunda ama d\u00fckkan \/ WC k\u0131sm\u0131 kapal\u0131. Kar\u015f\u0131n\u0131za makina \u00e7\u0131kmazsa, kahve i\u00e7ecek yer de yok\u2026<\/p>\n\n\n\n

Asl\u0131nda i\u015fte m\u00fcreffeh \u00fclkeler hakk\u0131nda arada haberler \u00e7\u0131k\u0131yor ya, haftal\u0131k \u00e7al\u0131\u015fma saatlerini azaltmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar diye, bunu g\u00f6r\u00fcyoruz Norve\u00e7\u2019te. Hemen her i\u015fyeri, d\u00fckkan, m\u00fcze, vs saat 16-17.00\u2019de en ge\u00e7 kapan\u0131yor. Ee?! Ak\u015fam\u00fcst\u00fc i\u00e7meye ba\u015flamaktan ba\u015fka yapacak bir \u015fey yok! Ger\u00e7ekten kuzey \u00fclkelerinde i\u00e7ki t\u00fcketiminin neden bu kadar y\u00fcksek oldu\u011fu anla\u015f\u0131labiliyor: U\u011fra\u015facak bir \u015fey yok, bo\u015f zaman \u00e7ok, eh kafeler de kapal\u0131!<\/p>\n\n\n\n

\u00dclkede a\u00e7\u0131k havaya \u00e7\u0131k\u0131labilecek hava olan takribi on be\u015f g\u00fcnde evet, Norve\u00e7liler \u00e7ok hareketli ve sportifler. Biraz latife ediyorum ama asl\u0131nda \u00e7ok da de\u011fil\u2026 Hava a\u011fustos ortas\u0131nda serin bir yaz de\u011fil, \u00e7ok so\u011fuk olmayan bir k\u0131\u015f k\u0131vam\u0131nda! Otel lobilerinde \u015f\u00f6mineler yan\u0131yor, insanlar bal\u0131k\u00e7\u0131 yaka y\u00fcn kazaklar giyiyor, on g\u00fcn boyunca ayaklarda sandalet veya terlik g\u00f6rmedim.<\/p>\n\n\n\n

Bu arada Norve\u00e7\u2019in en ay\u0131rt edici \u00f6zelliklerinden biri, anormal pahal\u0131 olmas\u0131! Bunu Bat\u0131 Avrupa ba\u015fkentleri gibi yerlere k\u0131yasla s\u00f6yl\u00fcyorum – misal pahal\u0131 bir \u015fehir olan San Sebastian\u2019\u0131n iki kat\u0131 fiyatlar. Ha, do\u011fru, paran\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 da veriyorlar: Oteller \u00e7ok zevkli, \u00fcr\u00fcnler \u00e7ok kaliteli, yemekler harika, bal\u0131klar, havyarlar, av etleri (geyik, elk, moose, balina, daha ne isterseniz), ekmekler, kahverengi peynir, beri re\u00e7elleri, tar\u00e7\u0131nl\u0131 \u00e7\u00f6rekleri\u2026<\/p>\n\n\n\n

Tabii bu kadar refah\u0131n i\u00e7inde son derece g\u00fcvenli \u00fclke. Motorlardan navigasyon cihazlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karmad\u0131k, hatta anahtarlar\u0131 bile \u00e7\u0131karmad\u0131k park etti\u011fimiz yerlerde! Ve tabii<\/p>\n\n\n\n

her \u015fey insan merkezli, bir kez daha devletin halk i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ne g\u00fczel bir \u015fey oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyor insan  – parklar, banklar, yaya ge\u00e7itleri, kald\u0131r\u0131mlar, toplu ta\u015f\u0131ma, d\u00fckkanlar, \u00f6demeler, her \u015fey basit, kolay, makul\u2026 B\u00f6ylece ileri ya\u015f\u0131nda kapasitesi azalm\u0131\u015f Norve\u00e7lilerin dahi kendi ba\u015flar\u0131na rahat\u00e7a ya\u015famas\u0131na elveri\u015fli.<\/p>\n\n\n\n

Ama \u00e7ok pahal\u0131 demi\u015f miydim?!<\/p>\n\n\n\n

\u00d6deme deyince, Norve\u00e7\u2019te nakit diye bir kavram yok – kimse nas\u0131l \u00f6deyece\u011finizi sormuyor ve do\u011frudan pos \u00f6deme cihaz\u0131n\u0131 uzat\u0131yor. Bir\u00e7ok yer nakit alm\u0131yor hatta. Hi\u00e7 kredi kart\u0131 alt limiti diye bir \u015fey de yok. Ayn\u0131 \u015fekilde Tax-Free i\u015flemi i\u00e7in de m\u00fc\u015fteriye sorulmuyor: Hemen her d\u00fckkanda var ve personel siz istemeseniz de formu veriyor ve illa alman\u0131z i\u00e7in \u0131srar ediyor. Sonu\u00e7ta da bunca farkl\u0131 \u00fclkede bunca u\u011fra\u015fmamdan sonra ilk kez burada, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmden sonraki hafta i\u00e7inde ve ba\u015fvurdu\u011fum tutar\u0131n tamam\u0131n\u0131 iade ald\u0131m, inanamad\u0131m!<\/p>\n\n\n\n

\u00dclkenin medeniyet seviyesine son bir \u00f6rnek olarak \u015funu anlatay\u0131m: Parlamento yak\u0131nlar\u0131ndaki parkta bir foto\u011fraf sergisi g\u00f6rd\u00fcm, yana\u015ft\u0131m ki, milletvekilleri sergisi\u2026 \u015eu an g\u00f6revde olan parlamenterlerin ve meclisin ge\u00e7ti\u011fimiz 4 y\u0131lda \u00e7ekilen foto\u011fraflar\u0131ndan olu\u015fuyor, yak\u0131nda se\u00e7im olacakm\u0131\u015f, neler olup bitti\u011fini bir \u00f6zetleyerek veda edelim kendilerine \u015feklinde\u2026 Buyrun, kimin akl\u0131na gelir b\u00f6yle bir \u015fey?!<\/p>\n\n\n\n

Bu kadar sosyal irdelemeyi, do\u011fa ara\u015ft\u0131rmalar\u0131yla sonland\u0131ral\u0131m: Lisede co\u011frafya hocam\u0131z\u0131n kafam\u0131za kakt\u0131\u011f\u0131 fiyordlar hakikaten bir do\u011fa harikas\u0131. \u00d6yle bir giriftlik var ki denizle, \u00fclkede deniz, su, g\u00f6l, akarsu, \u015felale g\u00f6rmeyen nokta yok gibi. Ve her biri bir di\u011ferinden g\u00fczel, da\u011flar, tepeler, buzullar, derin fiyordlar, her birinden saat gibi t\u0131k\u0131r t\u0131k\u0131r i\u015fleyen feribotlar, en izbe yerde bile tertemiz, sorunsuz yollar, d\u00fczg\u00fcn, kurall\u0131, has\u0131l\u0131 tam olmas\u0131 gerekti\u011fi gibi her \u015feyler\u2026<\/p>\n\n\n\n

Norve\u00e7 g\u00fczel, kolay, lezzetli, keyifli, g\u00fcler y\u00fczl\u00fc, eh sadece\u2026 birazc\u0131k serin \ud83d\ude09<\/p>\n\n\n\n

(8\/2025)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bir \u00fclke, toplum, k\u00fclt\u00fcr hakk\u0131ndaki izlenimimi fiziksel g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe dayand\u0131rmak istemem ama bana ilk \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k ya\u015fatan bu oldu: Norve\u00e7liler iri! Nedense \u0130sve\u00e7lilerin ince uzun olduklar\u0131, eh…<\/p>\n

Devam\u0131 i\u00e7in…Norve\u00e7 diyorduk\u2026<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[13],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/805"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=805"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/805\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":806,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/805\/revisions\/806"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=805"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=805"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=805"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}