{"id":813,"date":"2026-08-26T23:50:12","date_gmt":"2026-08-26T20:50:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.candanturhan.com\/?p=813"},"modified":"2026-08-26T23:50:13","modified_gmt":"2026-08-26T20:50:13","slug":"guney-afrika-medeniyet-gormek-isteyen-buraya","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/2026\/08\/26\/guney-afrika-medeniyet-gormek-isteyen-buraya\/","title":{"rendered":"G\u00fcney Afrika: Medeniyet g\u00f6rmek isteyen buraya!"},"content":{"rendered":"\n

G\u00fczel bir \u00fclke bekliyordum evet, ama bu kadar da y\u00fcksek bir medeniyet beklemiyordum. Hem de antroposantrik, yani tepeden inme ve \u00e7akma da de\u011fil, harbiden t\u00fcm varl\u0131klar\u0131 seven ve sayan, ger\u00e7ek bir medeniyet anlay\u0131\u015f\u0131\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Buray\u0131 motorla gezmeye karar verirken, yani on y\u0131l \u00f6nce de G\u00fcney Afrika\u2019y\u0131 bildi\u011fimiz Afrika kavram\u0131 i\u00e7inde d\u00fc\u015f\u00fcnmemi\u015ftim, bug\u00fcn de. Yine de: Karde\u015fim, bu kadar da olur mu! Bunlara ilkel deyip kendilerine g\u00f6re e\u011fitmeye \u00e7al\u0131\u015fan bat\u0131l\u0131 beyaz insan\u0131n bug\u00fcnk\u00fc sefil halini g\u00f6r\u00fcnce iyice komik oluyor durum\u2026 Do\u011fayla bir var olan Afrikal\u0131lar gibi ya\u015famak i\u00e7in \u015fimdilerde k\u0131rk takla atan Hollandal\u0131lar, \u0130ngilizler falan bu halk\u0131n ayaklar\u0131na kapan\u0131p \u00f6z\u00fcr dilemeli!<\/p>\n\n\n\n

Nerden ba\u015flayay\u0131m, en ba\u015ftan: Cape Town havaalan\u0131ndan \u015fehir merkezine gelirken ba\u015flad\u0131 bize yabanc\u0131, bamba\u015fka bir medeniyetin izleri kendini g\u00f6stermeye. Otoyol kenar\u0131ndaki tabelalarda \u201cToo much wifi\u201d, \u201cJust be kind\u201d gibi mesajlar\u2026 Motorculara tatl\u0131 uyar\u0131lar: \u201cRiders! Check twice, ride once\u201d. Bir yandan da township denen teneke mahallelerin yan\u0131ndan ge\u00e7iyoruz; elbette t\u00fcyler \u00fcrpertici bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc, filmlerdeki gibi. \u0130\u00e7ine girmek de ak\u0131ll\u0131 i\u015fi de\u011filmi\u015f, beyazlar\u0131 sevmeyen pitbullarla korunan barakalar falan\u2026 Ama do\u011fa co\u015fkun yine her yerde, golf sahalar\u0131 yay\u0131lm\u0131\u015f ye\u015filliklere, etrafta dolanan \u00f6rdekler, egzotik ku\u015flar\u2026 Daha havaalan\u0131ndan \u015fehir merkezine gelirken bunlar, k\u0131rsalda bile de\u011fil. Hava da \u00e7ok tatl\u0131 \u015fans\u0131m\u0131za; g\u00fcney yar\u0131mk\u00fcrede nisan ay\u0131 yaz sonuna denk geliyor, ne serin ne fazla s\u0131cak. <\/p>\n\n\n\n

\u015eehre girdi\u011fimizde \u00f6nce rengarenk gey mahallesi Bo-Kaap, hemen biti\u015fi\u011finde m\u00fcsl\u00fcman mahallesi. G\u00fcney Afrika Cumhuriyeti\u2019nin tarihi asl\u0131nda bildi\u011fimiz anlamda s\u00f6m\u00fcrgen beyazlarla ba\u015fl\u0131yor ve onlar buraya geldiklerinde yerle\u015fik siyah Afrikal\u0131 yok. Tarihte zaman i\u00e7inde ucuz i\u015fg\u00fcc\u00fc veya k\u00f6le olarak buraya yerle\u015ftirilen siyahlar, m\u00fcsl\u00fcmanlar, Asyal\u0131lar, Malezyal\u0131lar vb \u015fu an s\u00f6m\u00fcrgenlerle ve yerli (siyah olmayan) kabilelerle birlikte G\u00fcney Afrika halk\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor. O zaman\u0131n s\u00f6m\u00fcrgecileri Hollanda, \u0130ngiliz, Alman k\u00f6kenli de olsalar \u015fu an hepsi kendi tercihleriyle Afrikaanlar.<\/p>\n\n\n\n

Bunlar \u00fclkeye girdi\u011fim ilk dakikalar\u0131n beklenmedik pozitiflikteki ilk g\u00f6zlemleri, ama k\u0131sa s\u00fcre sonra hepsinin \u00fcst\u00fcne ge\u00e7en tek bir \u015fey olacak g\u00f6z\u00fcmde: insanlar! \u0130nsanlar \u015fahane. S\u0131cak, samimi, ne\u015feli, iyi kalpli, sakin. \u00dcst\u00fcne de herkes becerikli, kurall\u0131, ak\u0131ll\u0131. \u0130\u015flerini seviyor, say\u0131yor, yapt\u0131klar\u0131 her \u015feyi kendilerine g\u00fcvenle g\u00fczel, do\u011fru ve d\u00fczg\u00fcn yap\u0131yorlar. Bir de mutlular tabii. S\u00fcrekli bir g\u00fczel enerji payla\u015f\u0131m\u0131! (D\u00f6n\u00fcp de G\u00fcney Afrikal\u0131lar\u0131n bu niteliklerini anlatt\u0131\u011f\u0131m herkesin ac\u0131 bir g\u00fcl\u00fcmsemeyle dedi\u011fi gibi, ayn\u0131 biz!)<\/p>\n\n\n\n

\u0130nsanlar \u015fahane, insanlar\u0131n sa\u00e7 modelleri daha da \u015fahane – birbirinin ayn\u0131 iki sa\u00e7 g\u00f6rmedim, herkes a\u015f\u0131r\u0131 yarat\u0131c\u0131 ve a\u015f\u0131r\u0131 emek sarf ediliyor bu sa\u00e7lara. Sanat eseri olarak herkesin sa\u00e7\u0131n\u0131 inceleyebilir insan. Ha, bu arada insanlar\u0131n samimiyeti \u015f\u00f6yle mesela: Garson, kasiyer, yoldan ge\u00e7en biri, yan masada oturanlar, vb s\u00fcrekli birilerine iltifat ediyor ve tatl\u0131 tatl\u0131 sohbet ediyor\u2026 Ben bildi\u011finiz y\u0131ka ve \u00e7\u0131k modeli, boyas\u0131z sa\u00e7lar\u0131ma iki \u00fc\u00e7 defa, motor pantalonuma bir defa durduk yere iltifatlar ald\u0131m misal. Veya son derece g\u00fczel iki k\u0131z, kafede yer bulamayan gen\u00e7 adama (ters ters bakmak yerine!) yanlar\u0131na oturmas\u0131n\u0131 teklif ediyor, samimi ve medenice konu\u015fup vakti gelince vedala\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n

Otel lobisinde, t\u00fcm \u201cmedeni\u201d bat\u0131da g\u00f6rmedi\u011fim bir uyar\u0131: Sosyal medyan\u0131z i\u00e7in foto\u011fraf \u00e7ekerken l\u00fctfen di\u011ferlerinin \u00f6zel hayat\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterin! \u0130\u015fini iyi yapmak dedik: D\u00fcnyan\u0131n en zengin \u00fclkesi mi, hay\u0131r, ama yollarda ilk bozukluk g\u00f6rmemiz 1500 kilometrenin sonunda oldu. Her yer d\u00fczg\u00fcn, olmas\u0131 gerekti\u011fi gibi, anayol kenarlar\u0131 tel \u00f6rg\u00fcl\u00fc yaban hayat\u0131 yolda telef olmas\u0131n diye, yol tabelalar\u0131 d\u00f6rt d\u00f6rtl\u00fck, diyelim tel \u00f6rg\u00fc bir yerde hasar g\u00f6rm\u00fc\u015f, hemen uyar\u0131 tabelas\u0131: \u201cDikkat, gelecek 1 kilometre \u00e7it yok\u201d. G\u00fcnde be\u015f ki\u015finin ge\u00e7ti\u011fi yolda, ref\u00fcjlerdeki otlar \u00f6zenle bi\u00e7iliyor.<\/p>\n\n\n\n

Ama t\u00fcm G\u00fcney Afrika g\u00f6zlemimde benim i\u00e7in en etkileyici \u015fey \u015funu \u00f6\u011frenmek oldu: Cape Town\u2019da devlet karar\u0131yla okullara haftada bir g\u00fcn yal\u0131nayak gidiliyormu\u015f! Bana g\u00f6re do\u011faya ve atalar\u0131n\u0131n ya\u015fam\u0131na bak\u0131\u015flar\u0131, sayg\u0131lar\u0131, korumalar\u0131 bundan daha iyi \u00f6zetlenemez. Kendi kendime kafam\u0131 inanmazl\u0131kla sallayarak hat\u0131rlamaya devam ediyorum arada bunu. A\u00e7\u0131k hava AVM\u2019ler, restoranlar, kald\u0131r\u0131mlar \u00e7\u0131plak ayak gezen, kendini do\u011fadan ay\u0131rmayan mutlu \u00e7ocuklarla dolu.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fte d\u00fcnyaya bu farkl\u0131 ve do\u011fayla uyumlu bak\u0131\u015flar\u0131 sayesinde 45 y\u0131ll\u0131k apartheid sonras\u0131nda siyahlar beyazlara garez beslememi\u015f bence: Ge\u00e7mi\u015f ge\u00e7ti, \u015fu ana bakal\u0131m. Afrikal\u0131 insan, \u201cevolution at work\u201d. Evrim \u00e7ok ho\u015f, \u00e7ok ger\u00e7ek\u00e7i bir \u015fekilde g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcnde yer al\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Bu tatl\u0131 ve yetenekli insanlar bir de g\u00fczel yemekler yap\u0131yorlar ki! Cape Town\u2019daki kadar ortalama restoranlar\u0131n bile istisnai iyilikte oldu\u011fu bir kente rastlamad\u0131m. Eti, deniz \u00fcr\u00fcn\u00fc, yerel restoran\u0131, yabanc\u0131 mutfaklar\u0131, t\u00fcm yeme i\u00e7me alan\u0131 \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131. Bir de kolay: Saati yok, rezervasyonu yok, orda yemek yenmez burda i\u00e7ki i\u00e7ilmez \u015fu saatte kahve verilmez bug\u00fcn kapal\u0131 falan, yok \u00f6yle \u015feyler! G\u00f6z\u00fcm\u00fcz g\u00f6nl\u00fcm\u00fcz, bir de karn\u0131m\u0131z pek g\u00fczel doydu nitekim. \u00dcst\u00fcne de c\u00f6mert restoranlarda sofrada kalan yemeklerimizi efendice paketlettik, kald\u0131r\u0131m kenar\u0131nda, trafik \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda bekleyenlere (evsizler?) verdik \u015fehrin genel uygulamas\u0131na uyarak. Hay\u0131r, kimsenin buna al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 falan yok.<\/p>\n\n\n\n

Her yerde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bitkilerden birinin yapra\u011f\u0131n\u0131 a\u011fz\u0131na at\u0131yor rehberimiz: Bunun ad\u0131 \u201celephant food\u201d imi\u015f, filler yemekten sonra bunu yermi\u015f, yani dijestif! Fil men\u00fcs\u00fc bir yana, babaannelerin torunlar\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 G\u00fcney Afrika yeme\u011fi de bobotie, mercimek bazl\u0131, tam bir comfort food. B\u00fct\u00fcn yemeklerin g\u00fczelli\u011finin bir k\u0131sm\u0131 da sebze meyve ve etlerin do\u011fal, zehirsiz, mevsimli olmas\u0131na ba\u011fl\u0131 bence. E hayvanlar zaten do\u011fal yiyor i\u00e7iyor yay\u0131l\u0131yor. Art\u0131 adamlar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm kadar\u0131yla tamam\u0131yla geleneksel tar\u0131m yap\u0131yorlar, do\u011fay\u0131 zehirleyen herhangi bir \u015fey kullanm\u0131yorlar. Bu kadar lezzetli sebze, meyve, salata uzun zamand\u0131r yememi\u015ftim. G\u00fcney Afrika\u2019ya bir art\u0131 puan daha, QR men\u00fc denen sa\u00e7mal\u0131\u011f\u0131n reddedilmi\u015f olmas\u0131ndan! Efendi gibi eski usul men\u00fcy\u00fc elimize al\u0131p sayfalar\u0131n\u0131 \u00e7eviriyoruz. Teknoloji eksikli\u011finden sanmay\u0131n: K\u0131rsal dahil \u00fclkenin her yerinde d\u00fckkanlar\u0131n bir \u00e7o\u011fu cashless.<\/p>\n\n\n\n

Biz \u0130stanbul\u2019dan y\u0131llar \u00f6nce kurtulmu\u015f Sarper Sesli\u2019nin motosiklet grubu olarak, Cape Town\u2019dan me\u015fhur Garden Route rotas\u0131n\u0131n bir varyasyonuyla yola \u00e7\u0131kt\u0131k. Garden Route, ilkbaharda rengarenk a\u00e7an \u00e7i\u00e7ekli bah\u00e7eler nedeniyle konmu\u015f bir adm\u0131\u015f. Biz yaz sonu ge\u00e7ti\u011fimizden \u00e7i\u00e7ekleri g\u00f6rmesek de, rotan\u0131n \u00e7i\u00e7eksiz hali bile muhte\u015femdi. K\u0131rsala do\u011fru giderken \u00f6nce da\u011flar\u0131 tepeleri a\u015fmak, sonra devasa Karoo \u00c7\u00f6l\u00fc, iki yan\u0131m\u0131zda hayvan dolu koca \u00e7iftlikler, \u00e7iftliklerin g\u00fcvenlik uyar\u0131lar\u0131 ve parma\u011f\u0131 tetikte korumalar\u0131\u2026 Fazla ziyaret\u00e7isi olmayan izole Valley of Desolation, en iyi ki gittik diyece\u011fim yerlerden biri: 18 mio y\u0131ll\u0131k bir vadi. G\u00fczellik, do\u011fa, \u0131ss\u0131zl\u0131k ayr\u0131 bir derinlik kazan\u0131yor, insan\u0131n nefesi kesiliyor; b\u0131rak\u0131n beni unutun burda denilesi yerlerden biri.<\/p>\n\n\n\n

Afrika dilinde g\u00fcne\u015fin bulutlar aras\u0131ndan s\u0131zan huzmelerinin bir ad\u0131 varm\u0131\u015f: tanr\u0131n\u0131n elleri. \u0130\u015fte dil diye buna denir! Restoranlar\u0131n, otellerin dekorasyon unsurlar\u0131 ku\u015f \u00e7izimleri, yaban hayvan\u0131 boynuzlar\u0131, bir de dev d\u00f6k\u00fcm eski pi\u015firme gere\u00e7leri. Yapay, yapmac\u0131k, s\u0131r\u0131tan hi\u00e7bir \u015fey yok. Bu kadar g\u00fcndelik hayat\u0131n par\u00e7as\u0131 olan yaban hayat\u0131n\u0131n ilgin\u00e7likleri de oluyor tabii: Bir motor grubuyla s\u0131rayla giderlerken, motorlardan birinin \u00fcst\u00fcnden kudu atlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131 mesela rehberimiz. Biz sadece yola atlayan babunlar g\u00f6rd\u00fck, bir de arada tel \u00f6rg\u00fc \u00fcst\u00fcnde duran veya yoldan kar\u015f\u0131ya ge\u00e7en maymunlar. <\/p>\n\n\n\n

Kudu, yaban domuzu, aslan, wildebeest, gergedan, hipopotam, nyala ve benzeri buraya \u00f6zg\u00fc antilop \u00e7e\u015fitleri dolu, her g\u00fcn yeni bir hayvan \u00f6\u011frendik yani. Bir de yeni bilgiler: Zebralar\u0131n \u00e7izgi desenleri, parmak izlerimiz gibi biricikmi\u015f me\u011fersem. Kudu boynuzunun m\u00fchim bir i\u015flevi varm\u0131\u015f: Uzaklardaki insanlar\u0131 toplant\u0131ya \u00e7a\u011f\u0131rmak. \u00c7ok tatl\u0131\u015f, minik antilop cinsi sprinkbok kek gibi a\u00e7\u0131kta yat\u0131yor, gruplar halinde a\u00e7\u0131kl\u0131klar\u0131n ortas\u0131nda g\u00f6r\u00fcyoruz. B\u00f6ylece yakla\u015fan olursa hemen fark edip toz oluyorlarm\u0131\u015f. Yol kenarlar\u0131nda bol springbok \u00e7iftlikleri var, eti postu boynuzu kullan\u0131l\u0131yor. Deveku\u015fu \u00e7iftli\u011fi de \u00e7ok. \u00dclkede wild dog var (ki dingo de\u011fil!), dasi denen sosyal, tatl\u0131 hayvan\u0131 hayat\u0131m\u0131zda ilk defa g\u00f6r\u00fcyoruz, penguenler Simon\u2019s Town b\u00f6lgesinde grup grup, badi badi geziyorlar…<\/p>\n\n\n\n

Tabii havaya giriyoruz her yer ne acayip hayvanlarla dolu diye, sonra otel lobisinde g\u00f6r\u00fcp pek be\u011fendi\u011fim postlar\u0131n ne oldu\u011funu soruyorum, cevap: inek! Tur s\u0131ras\u0131nda kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z ufak safarilerimizde azami hayvan g\u00f6rme gayretiyle yerdeki hayvan pislikleri inceleniyor: \u201cFazla uza\u011fa gitmi\u015f olamazlar!\u201d Zaman zaman yedi\u011fimiz etler aras\u0131nda impala, deveku\u015fu, kudu, kuzu, oryx, springbok ve hat\u0131rlamad\u0131\u011f\u0131m di\u011fer hayvanlar\u2026<\/p>\n\n\n\n

G\u00fcney Afrika deyince akl\u0131m\u0131za \u00f6ncelikli olarak sanat gelmemi\u015fti tabii, olsa olsa geleneksel Afrika sanatlar\u0131 (ah\u015fap oymalar, makrame \u00f6rmeler vb) olabilirdi. Ve fakat bundan sonra mutlaka gelecektir! Tabii g\u00fcndelik hayatta bile estetik alg\u0131lar\u0131, uyum aray\u0131\u015flar\u0131, g\u00fczellik tercihleri bu kadar g\u00fc\u00e7l\u00fcyken, bu kadar iyi sanat\u00e7\u0131lar \u00e7\u0131karm\u0131\u015f olmalar\u0131 da normal olmal\u0131. Heykelt\u0131ra\u015f Dylon Lewis\u2019in i\u015flerini epey yak\u0131ndan tan\u0131d\u0131k mesela. Stellenbosch\u2019taki heykel bah\u00e7esine gidemediysek de kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z otellerde, ziyaret etti\u011fimiz \u015faraphanelerde, \u015fehir meydanlar\u0131nda vb bir \u00e7ok yerde g\u00f6rd\u00fck. Ve daha ba\u015fka G\u00fcney Afrikal\u0131 sanat\u00e7\u0131lar\u0131 da zevkle g\u00f6rd\u00fck, sevdik, takdir ettik.<\/p>\n\n\n\n

\u00dclkenin b\u00fct\u00fcn medeniyetine ra\u011fmen elbette Afrika\u2019ya \u00f6zg\u00fc bir \u015feyler var: mesela \u201cAfrican time\u201d! (Asl\u0131nda G\u00fcney Ege\u2019de de benzeri bir Ege saati yok mu?!) Rehberimiz bu Afrika zaman\u0131n\u0131n nas\u0131l i\u015fledi\u011fini \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klad\u0131: \u201dJust now\u201d diyorlarsa olma ihtimali var, \u201cnow now\u201d diyorlarsa unut\u2026 Nitekim arkamdaki arac\u0131 bekletti\u011fim i\u00e7in acele etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m benzinlikte g\u00f6revli tela\u015f\u0131ma bak\u0131p g\u00fcl\u00fcyor: \u201cDon\u2019t hurry, this is Africa!\u201d Hitaplar da \u015f\u00f6yle: erkeklere man, kad\u0131nlara sista, \u00fcst d\u00fczeyde kad\u0131nlara ma\u2019am.<\/p>\n\n\n\n

Bir benzinlik molas\u0131nda tuvalete girdik ki, temizlik\u00e7i kad\u0131n bir yandan yerleri silerken bir yandan da harika \u015fark\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor, o kadar do\u011fal bir \u015fey ki\u2026 Afrikal\u0131lar i\u00e7in m\u00fczik ve dans her yerde, al\u0131\u015fveri\u015f merkezi gibi tan\u0131m itibar\u0131yla s\u0131k\u0131c\u0131 olmas\u0131 gereken bir mekanda bile s\u00fcrekli canl\u0131 m\u00fczik ve g\u00f6steriler, dur desen durmayacak kadar zevkle, keyifle \u015fark\u0131 s\u00f6yleyip g\u00f6steri yapan \u00e7ocuklar ve gen\u00e7ler. Tabii AVM standartlar\u0131m\u0131z\u0131 bu kadar y\u00fckseltmek, Cape Town\u2019un deniz kenar\u0131ndaki a\u00e7\u0131k hava mekan\u0131 The Waterfront\u2019u deneyimlemeden m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil: G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm en g\u00fczel, en ho\u015f, en renkli, kaliteli, \u00f6zg\u00fcn ve keyifli vakit ge\u00e7irilebilecek al\u0131\u015fveri\u015f merkezi buras\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Yine de, her \u015fey toz pembe de\u011fil tabii. \u015eehrin meskun mahallerinde devriye gezen g\u00fcvenlik elemanlar\u0131 da var. Biz gitmediysek de anlat\u0131lan o ki Johannesburg gibi daha kuzeyde ve daha az turistik kalan b\u00f6lgelerde g\u00fcvenlik bamba\u015fka bir konu. \u00dclkede (yani bu Garden Route boyunda) bat\u0131l\u0131 turist kadar Afrikal\u0131 turist de \u00e7ok. Ve t\u00fcm turizm i\u00e7in en \u00f6nde gelen konu, do\u011fa. Ulusal parklar, penguen b\u00f6lgeleri, mesela Hermanus kentindeki balina do\u011fum alanlar\u0131, hep ne kadar ak\u0131ll\u0131ca kurallarla ve s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya korunuyor. Bek\u00e7iler, rehberler, hi\u00e7biri sadece vazifeten de\u011fil, can\u0131 g\u00f6n\u00fclden bu ak\u0131ll\u0131ca kurallar\u0131 uygulay\u0131p uygulat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

En bay\u0131ld\u0131\u011f\u0131m \u00f6rnek olan \u201cfil boku\u201d konusunu payla\u015faca\u011f\u0131m. Ufak bir ulusal park giri\u015fi, tabelalar, krokiler, bro\u015f\u00fcrler, hepsinde s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya uyar\u0131lar yaz\u0131lm\u0131\u015f: Fil boklar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnden ara\u00e7la ge\u00e7meyin. Fil boku, endemik bok b\u00f6ce\u011finin ya\u015fam alan\u0131d\u0131r. Ya\u015fas\u0131n bok b\u00f6cekleri! Yok, bu son c\u00fcmleyi ben ekledim tabii ama kalan\u0131 gayet ger\u00e7ek ve ciddi. Ger\u00e7ekten de fil bokunun i\u00e7inde debelenirken g\u00f6rd\u00fck kendilerini, bu arada, ve adlar\u0131ndan beklenmeyecek derecede g\u00fczeller!<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn bunlar bunlar birbirine eklenip beni G\u00fcney Afrika hayranl\u0131\u011f\u0131na gark ederken, bir de son sabah\u0131mda nerdeyse s\u0131f\u0131r b\u00f6cek hasar\u0131yla d\u00f6nmekte oldu\u011fumu fark ediyorum \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kla, hem k\u0131rsaldan hem \u015fehirden. O kadar b\u00f6cek ilac\u0131n\u0131, koruyucuyu bo\u015funa ta\u015f\u0131m\u0131\u015f\u0131m; benzer tropik b\u00f6lgelerdeki tecr\u00fcbelerim ka\u015f\u0131nmaktan peri\u015fan olaca\u011f\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc\u2026 Me\u011fer G\u00fcney Afrika bir kez daha bir ba\u015fkaym\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n

* * *<\/p>\n\n\n\n

Apartheid sonras\u0131 ba\u015fkan se\u00e7ildi\u011finde, \u201cBu \u00fclkede ya\u015famaya siyahlar kadar beyazlar\u0131n da hakk\u0131 var\u201d, demi\u015f Nelson Mandela. Ger\u00e7ekten yerli kelimesi tan\u0131ms\u0131z bir yerde kal\u0131yor burada: Etraf kendilerini Afrika\u2019ya adam\u0131\u015f, Afrika\u2019ya uyumlanm\u0131\u015f beyazlarla, Avrupa k\u00f6kenlilerle dolu, Namibyali Uve gibi, antropolog Paul gibi, bisiklet\u00e7i, motorcu Sarper gibi. \u00dclkede vakit ge\u00e7irdik\u00e7e insan anl\u0131yor neden, nas\u0131l… O kadar \u00e7ok irdelenebilecek evrimsel nitelik veya boyut var ki. Paul John Myburgh, bushmenlerle 7 y\u0131l ya\u015fad\u0131ktan sonra yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cThe bushmen winter has come\u201d adl\u0131 kitapta, kim oldu\u011fumuzu tekrar \u00f6\u011frenebilece\u011fimiz bir yere do\u011fru gidebilece\u011fimizi s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

Afrika, bana g\u00f6re, insana geriye do\u011fru \u00f6\u011frenebilece\u011fi (\u00f6\u011frenmesi gereken!) ne \u00e7ok \u015fey oldu\u011funu g\u00f6steriyor\u2026 Ki Kalahari \u00c7\u00f6l\u00fc\u2019nde ya\u015fayan Gwikwe kabilesinin sabah selamla\u015fmas\u0131 olan, \u201cG\u00f6zlerin g\u00fczelce a\u00e7\u0131ld\u0131 m\u0131?\u201d sorusuna do\u011fru yan\u0131t\u0131 verebilelim: Evet.<\/p>\n\n\n\n

(May\u0131s 2026)g<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u00fczel bir \u00fclke bekliyordum evet, ama bu kadar da y\u00fcksek bir medeniyet beklemiyordum. Hem de antroposantrik, yani tepeden inme ve \u00e7akma da de\u011fil, harbiden t\u00fcm…<\/p>\n

Devam\u0131 i\u00e7in…G\u00fcney Afrika: Medeniyet g\u00f6rmek isteyen buraya!<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[13],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/813"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=813"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/813\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":814,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/813\/revisions\/814"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=813"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=813"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=813"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}