{"id":98,"date":"2016-02-11T13:24:57","date_gmt":"2016-02-11T11:24:57","guid":{"rendered":"http:\/\/www.candanturhan.com\/?p=98"},"modified":"2016-02-11T14:17:11","modified_gmt":"2016-02-11T12:17:11","slug":"oteki-kiyilar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/2016\/02\/11\/oteki-kiyilar\/","title":{"rendered":"\u00d6teki k\u0131y\u0131lar"},"content":{"rendered":"<p>x1<\/p>\n<p>Deniz! Deniz deniz kokuyor buras\u0131. \u201cAaah, baz\u0131 g\u00fcnler ba\u015fka g\u00fczel oluyor,\u201d diyor kaptan. Kaptan, s\u0131fat\u0131n\u0131n hakk\u0131n\u0131 veren bir adam; herkesin \u201cucundan ac\u0131k\u201d, gibi gibi ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerde ayn\u0131 hayat\u0131, ayn\u0131 g\u00fcnleri damardan, hakikatten ya\u015famay\u0131 se\u00e7mi\u015f bir adam. \u00c7e\u015fme k\u0131y\u0131lar\u0131nda bir teknedeyiz. Kocaman, ah\u015fap, yelkenli bir tekne. Yar\u0131\u015f i\u00e7in de\u011fil, gezmek i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f. Yar\u0131\u015fmak de\u011fil tekne deyince anla\u015f\u0131lan \u00e7\u00fcnk\u00fc, denizle birlikte gitmek, akmak, gezmek, ba\u015fka yerlerde var olmak, ba\u015fka d\u00fcnyalara dalmak.<\/p>\n<p>Ger\u00e7i \u015fu an ola ola bir g\u00fcn\u00fcm\u00fcz var ba\u015fka d\u00fcnyalara dalmak i\u00e7in, dolay\u0131s\u0131yla bug\u00fcnl\u00fck \u00c7e\u015fme yar\u0131madas\u0131nda var olaca\u011f\u0131m\u0131z var: Ama ba\u015fka d\u00fcnyalar\u0131n ille okyanuslar \u00f6tesinde olmas\u0131 gerekti\u011fini sanmay\u0131n\u2026 \u00c7e\u015fme sular\u0131nda \u0131ss\u0131z, k\u00fc\u00e7\u00fck, geleni-ge\u00e7eni olmayan bir koy var mesela. Yani bir s\u00fcr\u00fc b\u00f6yle koy vard\u0131r da, bizim gitti\u011fimiz bir tanesi. Bal\u0131k\u00e7\u0131 bar\u0131na\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra motoru kapat\u0131p iki koca yelkenimizi a\u00e7arak, teknenin kenar\u0131ndaki usturma\u00e7alar\u0131 toplay\u0131p burundaki kapa\u011f\u0131n alt\u0131na atarak, \u00e7e\u015fitli kal\u0131nl\u0131klarda ve renklerdeki, \u00e7e\u015fitli kilitlere ve makaralara ba\u011fl\u0131 ipleri toplay\u0131p salarak kendimizi r\u00fczgara verip gidiyoruz.<\/p>\n<p>Yolda kaptan tayfalar\u0131n, hele de hayat\u0131nda ilk kez yelkenliye ayak basan bu sat\u0131rlar\u0131n yazar\u0131n\u0131n merakl\u0131 sorular\u0131n\u0131 yan\u0131tl\u0131yor, hatta her f\u0131rsatta pratikte \u00f6\u011fretiyor meseleleri: Tekne geometrisinden dolay\u0131 r\u00fczgara do\u011fru d\u00f6nmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, d\u00fcz gitmek i\u00e7in hafif hafif r\u00fczgar\u0131n tersine do\u011fru d\u00fcmen k\u0131rmak gerekir. Al sana d\u00fcmen. \u00c7ok k\u0131rd\u0131n, topla. Bekle biraz, bu araba de\u011fil ki hemen yan\u0131t versin, alt\u0131nda su var\u2026 Tayfalar d\u00fcmen tutuyor, ipler \u00e7ekiyor, ipler sal\u0131yor, kahve yap\u0131yor.<\/p>\n<p>Kahveyi nerde yap\u0131yor deyince: Her \u015feyin bulundu\u011fu bir mutfa\u011f\u0131m\u0131z var, b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc 1.5 metrekare. Eviye, buzdolaplar\u0131, tabak dolaplar\u0131, tezgah, d\u00f6rtl\u00fc ocak, kettle ve daha neler neler. Mutfa\u011f\u0131n yan\u0131nda U \u015feklinde kanepe ile yemek masas\u0131, kar\u015f\u0131da da navigasyon masas\u0131. Bu masada da yok yok: Radar ba\u011flant\u0131l\u0131 bir g\u00f6sterge, t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n detayl\u0131 hava-deniz durumlar\u0131n\u0131 anlatan uydu ba\u011flant\u0131l\u0131 hava raporcusu, yine t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n detayl\u0131 deniz haritalar\u0131n\u0131 ve bizim bulundu\u011fumuz noktay\u0131, rotam\u0131z\u0131, hedefimizi vb g\u00f6steren interaktif alet\u2026 \u0130htiya\u00e7 duyabilece\u011fimiz her t\u00fcrl\u00fc bilgi parmaklar\u0131m\u0131z\u0131n ucunda.<\/p>\n<p>Ama \u015fu anda bilgiye ihtiyac\u0131m\u0131z yok: Kaptan buralarda g\u00f6z\u00fc kapal\u0131 gidebilir. Asl\u0131nda kaptan \u00e7ok yerde g\u00f6z\u00fc kapal\u0131 gidebilir ama gitmiyor: Teknenin ak\u0131l almaz sistemlerle sabit rotada gidebilmesine, \u00f6n\u00fcne bir engel \u00e7\u0131karsa onu baypaslay\u0131p rotaya devam edebilmesine ra\u011fmen kaptan g\u00f6z\u00fcn\u00fc teknenin burnundan pek ay\u0131rm\u0131yor. Nerelerden gelmi\u015f, okyanuslar ge\u00e7mi\u015f adam; bir bildi\u011fi vard\u0131r elbet!<\/p>\n<p>Ve i\u015fte \u00c7e\u015fme\u2019de de\u011fil, d\u00fcnyan\u0131n herhangi bir noktas\u0131nda, herhangi bir kimsesiz koyday\u0131z. Sular \u015feffaf, \u00e7apam\u0131z, demirimiz g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. D\u00fcmenden bak\u0131yoruz ka\u00e7 metre derinlikte oldu\u011fumuza, d\u00fcmen de bir s\u00fcr\u00fc bilgi veriyor bize. Sonra bir \u00e7offf sesi denize girme vakti oldu\u011funu g\u00f6steriyor: Kaptan denizde. Koyun bakirli\u011fine az sonra kat\u0131lan bal\u0131k\u00e7\u0131 teknesi de huzurumuzu bozmuyor.<\/p>\n<p>So\u011fanlar\u0131 hari\u00e7. Do\u011frusu yan\u0131m\u0131zdan y\u00fczerek ge\u00e7en so\u011fan kabuklar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce bal\u0131k\u00e7\u0131lara fena bak\u0131\u015flar att\u0131m: ayak izlerimizden ba\u015fka bir \u015fey b\u0131rakmamam\u0131z gerek ya bence! Fakat \u00f6\u011flen yeme\u011fimizden sonra, \u00f6mr\u00fcn\u00fc tamamlam\u0131\u015f bir tabak bamyan\u0131n \u2013hem de sayg\u0131de\u011fer kaptan\u0131m\u0131z taraf\u0131ndan- denize boca edildi\u011fini g\u00f6r\u00fcnce bu sefer \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kla durdum: Ya\u011fl\u0131 bamyalarla birlikte mi y\u00fczecektik? Kaptan bana g\u00fcld\u00fc, az dur hele gibisinden \u2013 ve nitekim o bamyalar g\u00f6z a\u00e7\u0131p kapayana kadar bir grup bal\u0131k taraf\u0131ndan silinip s\u00fcpr\u00fclmesin mi? Me\u011fer yenebilir her \u015fey yenir, t\u00fcketilirmi\u015f denizde. Hele de g\u00fczelce pi\u015fmi\u015f bamyalar!<\/p>\n<p>\u0130\u015fte b\u00f6ylece bamyalar gitti, bal\u0131klar kald\u0131, biz y\u00fczd\u00fck, \u015f\u00fckrettik, \u015f\u00fckrettik, teknemiz d\u00f6nd\u00fc durdu. Ak\u015fam\u00fczerini tekneye da\u011f\u0131l\u0131p ayr\u0131 ayr\u0131 ama hep beraber birer dubleyle kutlad\u0131k. Her yandan gelen \u00e7\u0131ng\u0131rt\u0131lar\u0131yla ke\u00e7iler bize e\u015flik etti, s\u00fcr\u00fc s\u00fcr\u00fc, renk renk ke\u00e7iler, koyun bir yan\u0131ndan \u00f6te yan\u0131na bir saatte ge\u00e7en, ses ses ke\u00e7iler. E\u011filip denizden su i\u00e7erek, birbirlerini kovalayarak, ye\u015filleri talan ederek, birka\u00e7 saat sonra, gecenin karanl\u0131\u011f\u0131nda ayn\u0131 yoldan geri d\u00f6nmek \u00fczere.<\/p>\n<p>Sonra ak\u015fam oldu. Ak\u015fam, o sessiz, \u0131ss\u0131z, karanl\u0131k koyda t\u00fcm ihti\u015fam\u0131yla, t\u00fcm hakk\u0131yla s\u0131k\u0131 bir ak\u015fam oldu. Yeni ay \u00e7\u0131kt\u0131, y\u0131ld\u0131zlar \u00e7\u0131kt\u0131, yeni ay batt\u0131, y\u0131ld\u0131zlar kald\u0131. Lisa adl\u0131 bir kad\u0131n bize \u015fark\u0131lar s\u00f6yledi. Y\u0131ld\u0131zlar kayd\u0131, denize batt\u0131, deniz \u015f\u0131p\u0131rdad\u0131, koy \u0131\u015f\u0131ldad\u0131.<\/p>\n<p>Me\u011fer \u00c7e\u015fme ne g\u00fczelmi\u015f. \u00c7e\u015fme var, \u00c7e\u015fme var \u2013 neresinden ne buldu\u011fun tabii \u00f6nemli olan. Me\u011fer ya\u015flanmak da i\u015fte b\u00f6yleymi\u015f: Ya\u015fayarak \u201cya\u015f\u201dlanmak ba\u015fkaym\u0131\u015f, \u015eebnem Ferah\u2019\u0131n dedi\u011fi gibi \u201ceskimek\u201d ba\u015fka. Ya\u015flanmak, yani ya\u015fam\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131na ya\u015fam\u0131\u015fl\u0131k katmak, yani hep artmak, yenilenmek. S\u0131ralamay\u0131 do\u011fru yapmak san\u0131r\u0131m i\u015fin s\u0131rr\u0131. Ne i\u00e7in, ne kadar, neyi g\u00f6ze alaca\u011f\u0131n\u0131, neyi feda edece\u011fini kavramak. Hepimizin bir sadakati var: Baz\u0131s\u0131n\u0131n baba, e\u015f, a\u011fbi, baz\u0131s\u0131n\u0131n deniz, yaz\u0131, baz\u0131s\u0131n\u0131n k\u00f6pek, aile. Sadakatlerimiz hayat\u0131 alg\u0131lay\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 belirleyen. Sadakatlerimizi bilmek \u015fart, adam gibi ya\u015famak, adam gibi ya\u015flanmak i\u00e7in.<\/p>\n<p>Bir fidanc\u0131, \u0130zmir\u2019in bir nahiyesinde. G\u00fcne\u015ften kay\u0131\u015f gibi olmu\u015f teni, uzam\u0131\u015f sakallar\u0131, a\u011fz\u0131nda yanan cigaras\u0131yla, \u00fcst\u00fcndeki partal ti\u015f\u00f6rt, aya\u011f\u0131nda lastik tokyolarla budad\u0131\u011f\u0131 a\u011fa\u00e7lar\u0131 g\u00f6steriyor: Fazlal\u0131\u011f\u0131n\u0131 att\u0131m, geriye bunlar kald\u0131. Ben Allah Allah diye ka\u015flar\u0131m\u0131 \u00e7atm\u0131\u015fken ekliyor: Rodin demi\u015f ya, \u201cTa\u015f\u0131 al\u0131yorum, fazlal\u0131\u011f\u0131n\u0131 at\u0131yorum, geriye heykel kal\u0131yor,\u201d diye. En sevdi\u011fim anekdotlardan birini s\u00f6yleyen adama \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kla bakakal\u0131yorum. \u201cSen bakma benim \u00fcst\u00fcme ba\u015f\u0131ma, fak\u00fclte bitirdim ben,\u201d diyor, \u201cbiliyor musun Rodin\u2019i, heykelt\u0131ra\u015f hani?\u201d Sadakatle ilgili bir \u015fey s\u00f6yl\u00fcyor bu olay bana, ama ne tam olarak? Ben \u00f6ncelikle ve aslen kendime sad\u0131k olmak isterim hep. B\u00f6yle bir \u015fey mi, fidanc\u0131n\u0131n durumu? Heykel, fidan, sanat, hayat, aslolan bunlar, benim sadakatim de onlara; \u015fekillerle, beklentilerle, h\u0131rslarla i\u015fim yok, mu diyor\u2026<\/p>\n<p>\u0130nce K\u0131rm\u0131z\u0131 Hat\u2019ta sorar anlat\u0131c\u0131, sava\u015fmak zorunda b\u0131rak\u0131lan gen\u00e7 adamlar ad\u0131na: \u201cHow do we get to those other shores?\u201d \u2013 \u201cO \u00f6teki k\u0131y\u0131lara nas\u0131l ge\u00e7eriz?\u201d diye. Baz\u0131lar\u0131 ge\u00e7iyor i\u015fte; \u00f6yle ya da b\u00f6yle, hayatlar\u0131n\u0131 ge\u00e7irmek i\u00e7in o \u00f6teki k\u0131y\u0131lar\u0131 se\u00e7iyor. Denize, kendine, hayata sad\u0131k kal\u0131yor.<\/p>\n<p>Baz\u0131 hayatlar ba\u015fka g\u00fczel oluyor!<\/p>\n<p>(eyl\u00fcl 2006)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>x1 Deniz! Deniz deniz kokuyor buras\u0131. \u201cAaah, baz\u0131 g\u00fcnler ba\u015fka g\u00fczel oluyor,\u201d diyor kaptan. Kaptan, s\u0131fat\u0131n\u0131n hakk\u0131n\u0131 veren bir adam; herkesin \u201cucundan ac\u0131k\u201d, gibi gibi&#8230;<\/p>\n<div class=\"more-link-wrapper\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/2016\/02\/11\/oteki-kiyilar\/\">Devam\u0131 i\u00e7in&#8230;<span class=\"screen-reader-text\">\u00d6teki k\u0131y\u0131lar<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[18],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/98"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=98"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/98\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":99,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/98\/revisions\/99"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=98"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=98"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.candanturhan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=98"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}